E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 895 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0
Yazar Arama
Uzmanl─▒k Alanlar─▒
............
Ahilik K├╝lt├╝r├╝ Uzman─▒
Akaid
Antropoloji
Arap Dili ve Bela─čat─▒
Arap├ža
Ara┼čt─▒rmac─▒-Yazar
Arkeoloji
Asker
Astroloji
Astronomi
Atat├╝rk ─░lkeleri
Beste
Bestekâr
Bibliyografya
Bilgi ve Belge Y├Ânetimi
Bilim Tarihi
Biyografi
B├╝rokrat
Co─črafya Bilgini
Cumhuriyet Tarihi
Çeviri
├çocuk Edebiyat├ž─▒s─▒
Deneme Yazar─▒
Deniz, Harita
Devlet Adam─▒
Dil Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
din
Din Bilimleri
Din E─čitimi
Din Felsefesi
Din Musikisi
Din Psikolojisi
Din Sosyolojisi
Dini Gruplar
Dinler Tarihi
Divan ┼čiiri
Dramaturg
Ebru Sanat─▒
Edebiyat
Edebiyat Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Edebiyat Tarihi
E─čitimci, Yazar
Ejiptoloji
Ekonomist
Eski├ža─č Tarihi
Fars Dili Edebiyat─▒
Felsefe
Felsefe Tarihi
Felsefe ve Din Bilimleri
Fen ─░limleri
Feraiz
F─▒k─▒h
Filoloji
Fizik
Folklor Ara┼čt─▒rmalar─▒
Foto─čraf Sanat├ž─▒s─▒
F├╝t├╝roloji
Gazeteci, yazar
Grafiker
Haberci
Hadis
Halk Bilimi
Halk Ozan─▒
Halk ┼×airi
Halkla ─░li┼čkiler
Hat Sanat─▒
Hekim ve fikir adam─▒
Hikâye ve Roman Yazarı
Hikâye Yazarı
Hititoloji
Hukuk
H├╝k├╝mdar
─░ktisat
─░lahiyat
─░slam Bilimleri
─░slam Felsefesi
İslâm Hukuku
─░slam ─░ktisad─▒
─░slam Mezhepleri Tarihi
─░slam Sanat─▒
─░slam Tarihi
─░slam Tarihi ve Sanatlar─▒
─░sl├ómi Bilimler Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
─░slami ─░limler
─░slam-T├╝rk Medeniyeti Tarihi
Kelam
Kelam ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
K─▒raat ilimleri
Kimya
Kuran-─▒ Kerim
K├╝lt├╝r Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
K├╝rdistan Ehli S├╝nnet Alimi
K├╝t├╝phanecilik
Latin Dili ve Edebiyat─▒
Mant─▒k
Matematik
Mevlevi ┼×eyhi
Mevlidhan
Mezhepler Tarih├žisi
Mezhepler Tarihi
Mimarl─▒k
Mitoloji
Mûsîki
Mutasavvıf, İslâm Bilgini
M├╝ft├╝
M├╝zik
M├╝zikoloji
Nakka┼č
Nesih
Nestalik
N├╝mizmatik
Orta├ža─č Tarihi
Oryantalist
Osmanl─▒ ─░dari ve ─░ktisadi Tarihi
Osmanl─▒ M├╝ellifi
Osmanl─▒ Tarihi
Oyun ve Roman Yazar─▒
├ľyk├╝ Yazar─▒
Papaz
Politika
Psikoloji
Reisu'l-Hattatin
Reis├╝'l-Kurra
Resim
Sanat Tarihi
Sanat├ž─▒
Saz ┼×airi
Senarist
Ses Sanat├ž─▒s─▒
Sihirbaz
Siyaset
Siyaset Adam─▒
Siyaset Bilimi
Sosyal Bilimler
Sosyal Psikoloji
Sosyolog
Sosyoloji
S├Âzl├╝k
S├╝merolog
S├╝ryani Dili ve Edebiyat─▒
┼×ark─▒ S├Âz├╝ Yazar─▒
┼×iir
┼×iir
T. E.
Tarih
Tarih ve Halkbilimi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Tasavvuf
Tefsir
Temel ─░slam Bilimleri
Teoloji
Tezhip Sanat─▒
Tezkire Yazar─▒
T─▒b
Tiyatro
Toplumbilim Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
T├╝rk Dili ve Edebiyat─▒
T├╝rk Din Musikisi
T├╝rk ─░slam Edebiyat─▒
T├╝rk ─░slam Sanatlar─▒ Tarihi
T├╝rk Leh├želeri Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
T├╝rk├že
T├╝rkoloji
Yak─▒n├ža─č Tarihi
Yak─▒n├ža─č Tarihi ve ─░ktisat Tarihi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Yeni ├ça─č Tarihi
Y├Ânetmen

G├Ârevler
......
Akademisyen
Allame
Arap din bilgini
Ara┼čt─▒rmac─▒
Arkeolog
Arkeoloji
Ar┼čiv uzman─▒
Asker-Komutan
Ate┼če (Din Hizmetleri)
Atom m├╝hendisi
Avukat
Bakan
Bankac─▒
Ba┼čbakan
Ba┼čdan─▒┼čman
Belediye Ba┼čkan─▒
Bestekâr
Bilim adam─▒
B├╝rokrat
Cemaat Lideri
Çevirmen
Dan─▒┼čman
Defterdar
Dekan
Dekan Yrd.
Dersiam
Devlet Adam─▒
Devlet Ba┼čkan─▒
Din Hizmetleri M├╝┼čaviri
Din ─░┼čleri Y├╝ksek Kurulu ├ťyesi
Din Psikolojisi
Dinî musiki
Diplomat
Divan Katibi
Divan ┼×airi
Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkan─▒
Eczac─▒
Edebiyat Tarih├žisi
Edebiyat├ž─▒
Edit├Âr
Ekonomist
el Ezher ┼×eyhi
El├ži/Sefir
Fakih
Filozof
Gazeteci
Halife
Hanende
Harema─čas─▒
Hatip
Hattat
Hekim
Hekimba┼č─▒
Hoca
Hukuk├žu
H├╝k├╝mdar
─░lahiyat├ž─▒
─░lim Adam─▒
─░mam
─░mar M├╝d├╝r├╝
Jeolog
Kad─▒
Kad─▒asker
Kaptan-─▒ Derya
Karikat├╝rist
Kâtip
Kaymakam
Kelâmcı
Kimya M├╝h.
Kur'an m├╝tercimi
K├╝lt├╝r Bak. D─▒┼č ─░li┼čkiler Gnl M├╝d.Yard.
K├╝t├╝phaneci
Memur
Mesnevi Yorumcusu
Milletvekili
Milli E─čitim M├╝d├╝r├╝
Mimar
Molla
Muallim
Muhabir
Muhaddis
Muhasebeci
Mutasarr─▒f
Mutasavv─▒f
M├╝ctehid
M├╝derris
M├╝d├╝r
M├╝ezzin
M├╝fessir
M├╝ft├╝
M├╝ft├╝ Yrd.
M├╝hendis
M├╝h├╝rdar
M├╝┼čavir
M├╝zehhip
M├╝zikolog
Neyzen
N├╝mizmat
Okutman
Oryantalist
Osmanl─▒ M├╝ellifi
├ľ─čretim G├Ârevlisi
├ľ─čretim ├ťyesi
├ľ─čretmen
Padi┼čah
Pa┼ča
Pedagog
Pilot
Piskopos ( Hristiyan Din Adam─▒)
Psikolog
Redakt├Âr
Reisu'l-Hattatin
Reis├╝'l-Kurra
Reis├╝lk├╝ttab
Rekt├Âr
Ressam
Sadrazam
Sanat Tarihi
Seyyah (Gezgin)
Sinema
Siyaset├ži
Sosyolog
S├╝ryani Din Adam─▒
┼×air
┼×eyh
┼×eyh├╝lislam
Tabip/Doktor
Tarih├ži
Tasavvuf ┼×eyhi
Terc├╝man
Te┼črifat├ž─▒
Ulum-i Diniye
Vaiz
Vakan├╝vist
Vali
Veteriner
Veziriazam
Yarg─▒├ž
Yazar


Ali Efendi Basiret├ži

 Yazar Detay─▒ Yazar No : Y- 2757  
K├╝nyesi/Titri Lakab─▒ Tabakas─▒ E-mail
Do─čum Yeri Tarihi ├ľl├╝m Yeri Tarihi
1838 1912
G├Ârev Ald─▒─č─▒ E─čitim Kurumu Mezun Oldu─ču E─čitim Kurumu
   
G├Ârevi Uzmanl─▒k Alan─▒
Gazeteci, Kaymakam, Memur,
Bildi─či Diller Mezhebi
       
Yazar No: 2757 Hit : 4308 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Yazara ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler ┼×iirler Hikayeler Fetvalar
   Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Kitaplar─▒ Tan─▒t─▒m Makaleleri        

Yazar─▒n Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒
1 Y─▒ld─▒z─▒n Hatas─▒
2 ─░stanbulda Yar─▒m As─▒r┬şl─▒k Vekayii M├╝himme

Yazar─▒n E-Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒

Yazar─▒n Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

Yazar─▒n ┼×iirleri

Yazar─▒n Hikayeleri
Yazar─▒n Fetvalar─▒
# Fetva Ba┼čl─▒k

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

Hayat Hikayesi

Ali Efendi Bas├«ret├ži

 

Osmanl─▒ gazetecisi.

 

─░lk T├╝rk├že gazetelerden biri olan Basi­ret yay─▒mlad─▒─č─▒ i├žin Bas├«ret├ži Ali Efendi ad─▒yla tan─▒nd─▒.

Ailesi hakk─▒nda fazla bil­gi yoksa da babas─▒n─▒n ilmiyeden oldu─ču ve 1872'de Vidin kad─▒ n├óibli─činde bu­lundu─ču bilinmektedir.

Ali Efendi ├Ânce Enderun'da tahsil g├Ârerek sarayda hiz­met etti,

1860'ta ├ž─▒ra─č edildikten sonra Maliye Nez├óreti tahsilat memuru oldu (1863).

 

Basiret gazetesini ├ž─▒karmak i├žin h├╝k├╝mete ba┼čvurdu (1866).

Ancak bu s─▒rada Girit ─░syan─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ndan m├╝racaa­t─▒ beklemeye al─▒nd─▒ ve isyan sona erene kadar yay─▒n izni verilmedi.

Bunda, az─▒n­l─▒k gazetelerinin ne┼čriyat─▒n─▒ kontrol alt─▒­na almakta g├╝├žl├╝k ├žeken h├╝k├╝metin ye­ni az─▒nl─▒k gazetelerine yay─▒n imtiyaz─▒ ver­memek i├žin Ali Efendi'ye verilecek iznin istisna ve emsal te┼čkil etmemesi d├╝┼č├╝n­cesinin rol├╝ vard─▒r.

Daha sonra yay─▒n im­tiyaz─▒ ald─▒─č─▒nda devrin ├ódetine uyularak kendisine 300 alt─▒n da yard─▒m edildi.

Gazeteyi k├╝├ž├╝k ebatta d├Ârt sayfa ola­rak, cuma ve pazar hari├ž haftada be┼č g├╝n yay─▒mlamaya ba┼člad─▒ (20 ┼×evval 1286/23 Ocak 1870).

Gazetenin ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda yer alan "... millet gazetesi" iba­resiyle, "millet" kelimesi bir gazete ba┼čl─▒­─č─▒nda ilk defa kullan─▒lm─▒┼č oldu.

 

Ali Efen­di, kendi bilgi ve yazarl─▒k tecr├╝besi g├╝n­l├╝k bir gazeteyi y├╝r├╝tecek derecede ol­mad─▒─č─▒ndan, gazetesine toplad─▒─č─▒ Subhi-pa┼čaz├óde ├éyetullah Bey, Polonyal─▒ m├╝htedi bir subay olan ferik Subh├« Cel├óleddin Pa┼ča, Hayreddin takma ad─▒yla yaz─▒­lar yazan Polonyal─▒ m├╝lteci Karski ile adliye mektup├žusu Halet Bey ve Ahmed Midhat Efendi gibi yazar kadrosuyla Basiret'─▒ k─▒sa zamanda devrin en ├žok il­gi g├Âren yay─▒n organ─▒ haline getirdi.

 

Bunda, yay─▒m─▒n─▒n ikinci y─▒l─▒nda Ba─čdat mektup├žulu─ču g├Ârevinden istifa ederek Basiret yaz─▒ heyetine kat─▒lan ve ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ dokuz ay boyunca gazeteyi bol havadis­le okuyucuyu tatmin eder hale getiren Ahmed Mithat Efendinin de rol├╝ var­d─▒r.

 

Normal zamanlarda 300 olan bask─▒ adedi, ├Ânemli baz─▒ hadiselerde 1000'e kadar y├╝kselirdi.

Ali Efendi, 1870-1871 Fransa-Prusya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda gazete­sinde Polonyal─▒ Cel├óleddin Pa┼ča'n─▒n te­siriyle, sava┼čtan Almanya'n─▒n galip ├ž─▒kaca─č─▒n─▒ ileri s├╝ren yaz─▒lar yay─▒mlad─▒.

Sa­va┼č Almanya'n─▒n galibiyetiyle sona erin­ce Ali Efendi Ba┼čvekil Prens Bismarck taraf─▒ndan Almanya'ya davet edildi.

Bu ziyaretten Bismarck'─▒n kendisine hediye etti─či yeni bir bask─▒ makinesiyle d├Ând├╝.

Bu makine ile gazetesini normal gaze­te ebad─▒na getirip yeni bir ┼čekil vere­rek yay─▒mlamaya ba┼člad─▒─č─▒ gibi T├╝rk├že mizah dergilerinin dokuzuncusu olan Kahkaha ad─▒yla bir mizah dergisi de ├ž─▒kard─▒ (Mart 1875).

 

Sekiz y─▒la yak─▒n s├╝ren bas─▒n hayat─▒n­da gazetesinin kapat─▒lmas─▒ ve hapsedil­mek gibi cezalan g├Âze alarak zaman zaman h├╝k├╝metin bask─▒lar─▒na cesaretle kar┼č─▒ koyan Ali Efendi, bir ara M─▒s─▒r hidivi ─░smail Pa┼ča'n─▒n bol ihsanlar─▒ kar┼č─▒l─▒­─č─▒nda M─▒s─▒r'─▒n Osmanl─▒ Devleti'nden kopar─▒lmas─▒ siyasetini de m├╝dafaa etti.

Bu sebeple devrin ─░bret, Had├«ka, Tasvir-i Efk├ór, Terakki, ─░stikbal ve Sabah gibi di─čer yay─▒n organlar─▒n─▒n sert h├╝­cumlar─▒na u─črad─▒.

Gazetesiyle Rusya'da ya┼čayan M├╝sl├╝man-T├╝rk halk─▒n─▒n m├╝­cadelesini de destekleyen Ali Efendi, onlar─▒n haklar─▒n─▒ korumak maksad─▒yla kayda de─čer baz─▒ yay─▒nlar da yapt─▒.

Sul­tan Abd├╝laziz'in saltanat─▒n─▒n son g├╝nle­rinde Sadrazam Mahmud Nedim Pa┼ča'­n─▒n matbuata koydu─ču ilk resm├« san­s├╝r├╝, 11 May─▒s 1876 tarihli gazetesinin ilk ├╝├ž sayfas─▒n─▒ tamamen yaz─▒s─▒z, d├Âr­d├╝nc├╝ sayfas─▒n─▒ ise sadece il├ónlar─▒ ko­yarak yay─▒mlamak suretiyle anlaml─▒ bir ┼čekilde protesto etti.

 

├ç─▒ra─čan Vak'as─▒'ndan bir g├╝n ├Ânce, bu hadisenin g├Âr├╝n├╝rdeki eleba┼č─▒s─▒ olan Ali Su├óvi'nin devletin o g├╝nk├╝ politika­s─▒yla ilgili bir makalesini ne┼čredece─čini haber verdi─či k─▒sa bir yaz─▒s─▒n─▒ yay─▒mlad─▒─č─▒ i├žin gazetesi kapat─▒l­d─▒ ve kendisi de tertibe dahil oldu─ču ka­naatini uyand─▒rd─▒─č─▒ gerek├žesiyle g├Âzalt─▒­na al─▒nd─▒ (20 May─▒s 1878)

Alt─▒ ay s├╝ren muhakemeden sonra di─čer su├žlularla birlikte Kud├╝s'e s├╝r├╝ld├╝ (Kas─▒m 1878)

Devaml─▒ m├╝racaatlar─▒ sonucunda ancak alt─▒ y─▒l kadar spnra bir daha gazete ├ž─▒karmamak ┼čart─▒yla affedildi ve ─░stan­bul'a d├Ânmesine izin verildi (1884).

An­cak Suriye'de bir nahiye m├╝d├╝rl├╝─č├╝ne tayin edilerek hemen ─░stanbul'dan uzak­la┼čt─▒r─▒ld─▒.

Daha sonraki y─▒llarda L├ódik (1897), Hayfa (1898), Karaburun (1903), S├Âke (1904) ve Erdek'te (1907) kayma­kaml─▒k yapt─▒.

1889'da saniye r├╝tbesine terfi ettirilerek ├╝├ž├╝nc├╝ dereceden Mec├«d├«, 1903'te de Osm├ón├« ni┼čan─▒ ile taltif edildi.

II. Me┼črutiyetin il├ón─▒ ├╝zerine Er­dek kaymakaml─▒─č─▒ndan istifa ederek ─░s­tanbul'a geldi (A─čustos 1908).

Bas├«ret'i tekrar yay─▒mlamaya ba┼člad─▒ (29 Eyl├╝l 1908).

Ancak devrin de─či┼čen ┼čartlar─▒ ve say─▒lar─▒ artan yeni gazeteler kar┼č─▒s─▒nda tutunamad─▒, on dokuzuncu say─▒s─▒ndan sonra gazeteyi kapatmak zorunda kal­d─▒.

Bu ikinci devrede, daha ├Ânce tabas­bus edercesine h├╝rmetk├órane yaz─▒larla ├Âvd├╝─č├╝ padi┼čah ve ileri gelen devlet adamlar─▒ hakk─▒nda hakarete varan a─č─▒r hitap ve ithamlarla dolu ne┼čriyatta bu­lundu─ču dikkati ├žekmektedir.

Bas─▒n d├╝n­yas─▒nda ba┼čar─▒ sa─člayamad─▒─č─▒ bu devre­den sonra Kalam─▒┼č'taki evine ├žekildi ve orada ├Âld├╝.

 

 

Ali Efendi'nin, iki devrede 2446+19= 2465 say─▒ ├ž─▒kard─▒─č─▒ Bas├«ret de daha son­ra yirmi alt─▒ say─▒ ├ž─▒kard─▒─č─▒ Kahkaha da (Mart 1875 - Eyl├╝l 1875) yay─▒mlanan ma­kalelerinden ba┼čka, Sultan II. Abd├╝lhamid'e ve o devrin tan─▒nm─▒┼č ┼čahsiyetleri­ne hakaretlerle dolu iki k├╝├ž├╝k eseri da­ha vard─▒r.

 

 Eserleri:

 

  • Y─▒ld─▒z─▒n Hatas─▒: Devlet-i Aliyye-Rusya Muha­rebesi
  • ─░stanbul'da Yar─▒m As─▒r­l─▒k Vek├óyi-i M├╝himme

 

 

Bu eser sadele┼čtiri­lerek ─░stanbul'da Elli Y─▒ll─▒k ├ľnemli Olaylar (─░stanbul 1976) ad─▒yla yeniden yay─▒mlanm─▒┼čt─▒r.

 


Dipnotlar

Hocalar─▒    

├ľ─črencileri    

H. Bilgi Kaynaklar─▒
Ali Efendi |Bas├«ret├ži|, Basiret ve Kahkaha Koleksiyonlar─▒; a.mlf.. ─░stanbul'da Yar─▒m As─▒r┬şl─▒k Vek├óyi-i M├╝himme, ─░stanbul 1325; Hadtka Salnamesi, ─░stanbul 1289; Devlet Salnamesi(1302, 1324); Hadtka Gazetesi, ─░stanbul 1288/1872, sy. 13, 54; Sabah Gazetesi, ─░stanbul 1293/1876, sy. 34, 75; Vedad G├╝nyol, "Mat┬şbuat", ─░A, VII, 369; "Ali Efendi (Bas├«ret├ži)",TDEA, I, 111-112; Nejat Sefercio─člu, "Basiret",a.e., I, 338-339.

Yazara Ait Ses Dosyalar─▒
# Media Ad─▒

Yazara Ait Videolar
# Media Ad─▒

Yazara Ait G├Ârsel Eserler
# Media Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nalan Sert / 28.07.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...