E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0
Yazar Arama
Uzmanl─▒k Alanlar─▒
............
Ahilik K├╝lt├╝r├╝ Uzman─▒
Akaid
Antropoloji
Arap Dili ve Bela─čat─▒
Arap├ža
Ara┼čt─▒rmac─▒-Yazar
Arkeoloji
Asker
Astroloji
Astronomi
Atat├╝rk ─░lkeleri
Beste
Bestekâr
Bibliyografya
Bilgi ve Belge Y├Ânetimi
Bilim Tarihi
Biyografi
B├╝rokrat
Co─črafya Bilgini
Cumhuriyet Tarihi
Çeviri
├çocuk Edebiyat├ž─▒s─▒
Deneme Yazar─▒
Deniz, Harita
Devlet Adam─▒
Dil Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
din
Din Bilimleri
Din E─čitimi
Din Felsefesi
Din Musikisi
Din Psikolojisi
Din Sosyolojisi
Dini Gruplar
Dinler Tarihi
Divan ┼čiiri
Dramaturg
Ebru Sanat─▒
Edebiyat
Edebiyat Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Edebiyat Tarihi
E─čitimci, Yazar
Ejiptoloji
Ekonomist
Eski├ža─č Tarihi
Fars Dili Edebiyat─▒
Felsefe
Felsefe Tarihi
Felsefe ve Din Bilimleri
Fen ─░limleri
Feraiz
F─▒k─▒h
Filoloji
Fizik
Folklor Ara┼čt─▒rmalar─▒
Foto─čraf Sanat├ž─▒s─▒
F├╝t├╝roloji
Gazeteci, yazar
Grafiker
Haberci
Hadis
Halk Bilimi
Halk Ozan─▒
Halk ┼×airi
Halkla ─░li┼čkiler
Hat Sanat─▒
Hekim ve fikir adam─▒
Hikâye ve Roman Yazarı
Hikâye Yazarı
Hititoloji
Hukuk
H├╝k├╝mdar
─░ktisat
─░lahiyat
─░slam Bilimleri
─░slam Felsefesi
İslâm Hukuku
─░slam ─░ktisad─▒
─░slam Mezhepleri Tarihi
─░slam Sanat─▒
─░slam Tarihi
─░slam Tarihi ve Sanatlar─▒
─░sl├ómi Bilimler Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
─░slami ─░limler
─░slam-T├╝rk Medeniyeti Tarihi
Kelam
Kelam ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
K─▒raat ilimleri
Kimya
Kuran-─▒ Kerim
K├╝lt├╝r Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
K├╝rdistan Ehli S├╝nnet Alimi
K├╝t├╝phanecilik
Latin Dili ve Edebiyat─▒
Mant─▒k
Matematik
Mevlevi ┼×eyhi
Mevlidhan
Mezhepler Tarih├žisi
Mezhepler Tarihi
Mimarl─▒k
Mitoloji
Mûsîki
Mutasavvıf, İslâm Bilgini
M├╝ft├╝
M├╝zik
M├╝zikoloji
Nakka┼č
Nesih
Nestalik
N├╝mizmatik
Orta├ža─č Tarihi
Oryantalist
Osmanl─▒ ─░dari ve ─░ktisadi Tarihi
Osmanl─▒ M├╝ellifi
Osmanl─▒ Tarihi
Oyun ve Roman Yazar─▒
├ľyk├╝ Yazar─▒
Papaz
Politika
Psikoloji
Reisu'l-Hattatin
Reis├╝'l-Kurra
Resim
Sanat Tarihi
Sanat├ž─▒
Saz ┼×airi
Senarist
Ses Sanat├ž─▒s─▒
Sihirbaz
Siyaset
Siyaset Adam─▒
Siyaset Bilimi
Sosyal Bilimler
Sosyal Psikoloji
Sosyolog
Sosyoloji
S├Âzl├╝k
S├╝merolog
S├╝ryani Dili ve Edebiyat─▒
┼×ark─▒ S├Âz├╝ Yazar─▒
┼×iir
┼×iir
T. E.
Tarih
Tarih ve Halkbilimi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Tasavvuf
Tefsir
Temel ─░slam Bilimleri
Teoloji
Tezhip Sanat─▒
Tezkire Yazar─▒
T─▒b
Tiyatro
Toplumbilim Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
T├╝rk Dili ve Edebiyat─▒
T├╝rk Din Musikisi
T├╝rk ─░slam Edebiyat─▒
T├╝rk ─░slam Sanatlar─▒ Tarihi
T├╝rk Leh├želeri Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
T├╝rk├že
T├╝rkoloji
Yak─▒n├ža─č Tarihi
Yak─▒n├ža─č Tarihi ve ─░ktisat Tarihi Ara┼čt─▒rmac─▒s─▒
Yeni ├ça─č Tarihi
Y├Ânetmen

G├Ârevler
......
Akademisyen
Allame
Arap din bilgini
Ara┼čt─▒rmac─▒
Arkeolog
Arkeoloji
Ar┼čiv uzman─▒
Asker-Komutan
Ate┼če (Din Hizmetleri)
Atom m├╝hendisi
Avukat
Bakan
Bankac─▒
Ba┼čbakan
Ba┼čdan─▒┼čman
Belediye Ba┼čkan─▒
Bestekâr
Bilim adam─▒
B├╝rokrat
Cemaat Lideri
Çevirmen
Dan─▒┼čman
Defterdar
Dekan
Dekan Yrd.
Dersiam
Devlet Adam─▒
Devlet Ba┼čkan─▒
Din Hizmetleri M├╝┼čaviri
Din ─░┼čleri Y├╝ksek Kurulu ├ťyesi
Din Psikolojisi
Dinî musiki
Diplomat
Divan Katibi
Divan ┼×airi
Diyanet ─░┼čleri Ba┼čkan─▒
Eczac─▒
Edebiyat Tarih├žisi
Edebiyat├ž─▒
Edit├Âr
Ekonomist
el Ezher ┼×eyhi
El├ži/Sefir
Fakih
Filozof
Gazeteci
Halife
Hanende
Harema─čas─▒
Hatip
Hattat
Hekim
Hekimba┼č─▒
Hoca
Hukuk├žu
H├╝k├╝mdar
─░lahiyat├ž─▒
─░lim Adam─▒
─░mam
─░mar M├╝d├╝r├╝
Jeolog
Kad─▒
Kad─▒asker
Kaptan-─▒ Derya
Karikat├╝rist
Kâtip
Kaymakam
Kelâmcı
Kimya M├╝h.
Kur'an m├╝tercimi
K├╝lt├╝r Bak. D─▒┼č ─░li┼čkiler Gnl M├╝d.Yard.
K├╝t├╝phaneci
Memur
Mesnevi Yorumcusu
Milletvekili
Milli E─čitim M├╝d├╝r├╝
Mimar
Molla
Muallim
Muhabir
Muhaddis
Muhasebeci
Mutasarr─▒f
Mutasavv─▒f
M├╝ctehid
M├╝derris
M├╝d├╝r
M├╝ezzin
M├╝fessir
M├╝ft├╝
M├╝ft├╝ Yrd.
M├╝hendis
M├╝h├╝rdar
M├╝┼čavir
M├╝zehhip
M├╝zikolog
Neyzen
N├╝mizmat
Okutman
Oryantalist
Osmanl─▒ M├╝ellifi
├ľ─čretim G├Ârevlisi
├ľ─čretim ├ťyesi
├ľ─čretmen
Padi┼čah
Pa┼ča
Pedagog
Pilot
Piskopos ( Hristiyan Din Adam─▒)
Psikolog
Redakt├Âr
Reisu'l-Hattatin
Reis├╝'l-Kurra
Reis├╝lk├╝ttab
Rekt├Âr
Ressam
Sadrazam
Sanat Tarihi
Seyyah (Gezgin)
Sinema
Siyaset├ži
Sosyolog
S├╝ryani Din Adam─▒
┼×air
┼×eyh
┼×eyh├╝lislam
Tabip/Doktor
Tarih├ži
Tasavvuf ┼×eyhi
Terc├╝man
Te┼črifat├ž─▒
Ulum-i Diniye
Vaiz
Vakan├╝vist
Vali
Veteriner
Veziriazam
Yarg─▒├ž
Yazar


Halim Pa┼ča Said

 Yazar Detay─▒ Yazar No : Y- 1325  
K├╝nyesi/Titri Lakab─▒ Tabakas─▒ E-mail
18yy.
Do─čum Yeri Tarihi ├ľl├╝m Yeri Tarihi
Kahire / M─▒s─▒r 1863 Roma / ─░talya 1921
G├Ârev Ald─▒─č─▒ E─čitim Kurumu Mezun Oldu─ču E─čitim Kurumu
   
G├Ârevi Uzmanl─▒k Alan─▒
Yazar, Sadrazam, Devlet Adam─▒,
Bildi─či Diller Mezhebi
Arab├ža, Fars├ža, ─░ngilizce, Frans─▒zca, ─░tikad─▒: Hanefi,
       
Yazar No: 1325 Hit : 4268 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Yazara ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler ┼×iirler Hikayeler Fetvalar
   Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Kitaplar─▒ Tan─▒t─▒m Makaleleri        

Yazar─▒n Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒

Yazar─▒n E-Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒

Yazar─▒n Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

Yazar─▒n ┼×iirleri

Yazar─▒n Hikayeleri
Yazar─▒n Fetvalar─▒
# Fetva Ba┼čl─▒k

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

Hayat Hikayesi

Halim Pa┼ča Said
M─▒s─▒r Valisi Kavalal─▒ Mehmet Ali Pa┼ča'n─▒n torunu ve vezir Halim Pa┼ča'n─▒n o─čludur, ├Âzel ├Â─črenim g├Ârerek yeti┼čti.
Gen├žlik y─▒llar─▒nda Arap├ža, Fars├ža, Frans─▒zca ve ingilizce ├Â─črendi, ─░svi├žre'de siyasal bilimler dal─▒nda y├╝ksek├Â─črenim g├Ârd├╝.
1888 y─▒l─▒nda mirmiran (beylerbeyi) r├╝tbesiyle ┼×uray─▒ Devlet (Dan─▒┼čtay) ├╝yeli─čine getirildi.
Rumeli Beylerbeyi oldu (1900).
Ancak II. Abd├╝lhamid d├Âneminde s├╝rekli izlenme ve bask─▒ alt─▒nda tutulmaya dayanamayarak M─▒s─▒r'a ka├žt─▒.
Oradan Avrupa'ya ge├žerek ├Ânceden de ili┼čkili oldu─ču J├Ân T├╝rkler'e maddi ve fikri yard─▒mlarda bulundu.
Me┼črutiyet'in ilan─▒ (1908) ├╝zerine d├Ând├╝─č├╝ istanbul'da ├Ânce Yenik├Ây Belediye Ba┼čkanl─▒─č─▒na, ard─▒ndan Cemiyet-i Umumiye-i Belediye ikinci ba┼čkanl─▒─č─▒na, 1912 y─▒l─▒nda Mahmut ┼×evket Pa┼ča kabinesinde ┼×uray─▒ Devlet Ba┼čkanl─▒─č─▒na ve bu g├Âreve atan─▒┼č─▒ndan ├╝├ž g├╝n sonra da Hariciye Naz─▒rl─▒─č─▒ (D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒)'na getirildi.
Mahmut ┼×evket Pa┼ča'n─▒n 1913 y─▒l─▒nda ├Âld├╝r├╝lmesi ├╝zerine onun yerine sadrazam (ba┼čbakan)l─▒─ča atand─▒.
Kurdu─ču kabinede Hariciye Naz─▒rl─▒─č─▒n─▒ da ├╝stlendi.
Onun sadrazaml─▒─č─▒ s─▒ras─▒nda Edirne, Bulgarlar'dan geri al─▒nd─▒.
Balkan devletleriyle bar─▒┼č antla┼čmalar─▒ yap─▒ld─▒.
T├╝rkiye'nin Birinci D├╝nya Sava┼č─▒'na girmesine kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒.
Bu nedenle aras─▒n─▒n a├ž─▒ld─▒─č─▒ ─░ttihad ve Terakkinin ileri gelenleriyle s├╝rt├╝┼čmesi giderek artt─▒, ilk istifas─▒n─▒ ─▒srarlar kar┼č─▒s─▒nda geri ald─▒ysa da, Hariciye Nezaretinin kendisinden al─▒nmas─▒ ve art─▒k y├Ânetimde kendisine dan─▒┼č─▒lmamas─▒ ├╝zerine 1917 y─▒l─▒nda istifa ederek g├Ârevinden ayr─▒ld─▒.
M├╝tarekeden sonra  ingilizler taraf─▒ndan  Malta'ya (1919) S├╝r├╝ld├╝.
1921 y─▒l─▒nda serbest kal─▒nca ─░stanbul'a d├Ânmek istedi.
Bu iste─čine izin verilmeyince Sicilya ├╝zerinden Roma'ya ge├žti. Roma'da bir Ermeni ter├Ârist taraf─▒ndan ├Âld├╝r├╝ld├╝.
Cenazesi ─░stanbul'a getirilerek Sultan Mahmud T├╝rbesi'nin bah├žesine g├Âm├╝ld├╝.

ESERLER─░:

  • Buhranlar─▒m─▒z (1919, eser ├Ânce Sebil├╝rre┼čad dergisinde tefrika edilen ┼ču 7 b├Âl├╝mden olu┼čmu┼čtur: Me┼črutiyet, Mukallitlerimiz, Buhran-─▒ Fikrimiz, Buhran-─▒ ─░├žtimaimiz, Taassub, ─░nhitat-─▒ ─░sl├óm Hakk─▒nda Bir Tecr├╝be-i Kalemiyye, ─░sl├ómla┼čmak. Bu eser, M. Ertu─črul D├╝zda─č taraf─▒ndan sadele┼čtirilerek, Buhranlar─▒m─▒z ad─▒yla "Terc├╝man 1001 Temel Eser" dizisinden, ayr─▒ca Ahmet ├ľzalp taraf─▒ndan sadele┼čtirilerek Toplumsal ├ç├Âz├╝lme ad─▒yla, 1983),
  • ─░sl├óm'da Te┼čkilat─▒ Siyasiyye (Mehmet Akif'in ├ževirisi, Sebil├╝rre┼čad dergisinde tefrika edildi.)

SA─░D HALIM PA┼×A
─░SL├éM HUKUKUNUN EGEMENL─░─×─░ ─░LKES─░N─░N SONU├çLARI

─░sl├óm hukukunun egemenli─či ilkesinin sonu├žlar─▒ esasl─▒ bir ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r. ├ç├╝nk├╝ bunlar, kendini mevcut di─čer toplumlardan ├žok a├ž─▒k bir ┼čekilde ay─▒ran yeni temeller ├╝zerine kurulmu┼č ve b├╝sb├╝t├╝n yeni bir toplum olu┼čturmu┼čtur.
─░sl├óm'─▒n toplumsal yap─▒ ├╝zerinde ger├žekle┼čtirdi─či i┼č, kelimelerin en do─čal anlam ve ruhuyla adalet ve ├Âzg├╝rl├╝k temellerine dayal─▒ bir toplumsal d├╝zen kurmu┼č olmas─▒ndan ibarettir, ├Âyle bir toplumsal d├╝zen ki, s─▒n─▒f ve parti rekabetleri kesin bi├žimde s├╝r├╝l├╝p ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č, ├Âzg├╝rl├╝─če ve e┼čitli─če kar┼č─▒ hi├žbir tepki y├╝kselmemi┼č, bunun neticesi olarak insani dayan─▒┼čmay─▒ en ger├žek ve samimi bir ┼čekilde tan─▒m─▒┼č, bu dayan─▒┼čma bir kavimden di─čer kavme kol atarak, aralar─▒nda o e┼či g├Âr├╝lmemi┼č "─░sl├óm karde┼čli─čini tesis etmi┼č, d├╝nyan─▒n de─či┼čik b├Âlgelerinde, ├že┼čitli k─▒talar─▒nda ya┼čayan muhtelif ─▒rklara mensup d├Ârty├╝z milyona yak─▒n b├╝t├╝n bir d├╝nyay─▒ b├╝y├╝k bir ─░sl├óm ailesi halinde birle┼čtirmi┼čtir.
─░sl├óm, bundan ba┼čka, ─░sl├óm kavimlerini ├Âyle ortak ve sabit bir idealle donatm─▒┼čt─▒r ki, bu ideal onlar─▒n s├╝rekli evrimini ├Âng├Ârmekte, emretmektedir.
Bu sayededir ki, bin├╝├žy├╝z y─▒ldan fazla bir zamandan beri, b├╝t├╝n ─░sl├óm kavimleri, gerek g├╝├žl├╝ ve ├╝st├╝n d├Ânemlerinde, gerek ├ž├Âk├╝┼č zamanlar─▒nda, ┼×eriat'─▒n emir ve ├Â─č├╝tlerine uygun hareket etmekten, ona canla ba┼čla hizmet etmekten ba┼čka bir ama├ž beslemediler.
Kendi esenliklerini yaln─▒z ondan beklediler ve bu esenli─čin ger├žekle┼čmesini, yaln─▒z onun y├╝ksek ger├žeklerine boyun e─čmeye ba─čl─▒ g├Ârd├╝ler.
─░sl├óm'─▒n toplumsal yap─▒ ├╝zerindeki fiili etkileri, devlete o zamana kadar g├Âr├╝lmemi┼č ├Âyle bir mevki ve n├╝fuz kazand─▒rd─▒ ki, bu mevki ve n├╝fuz devletin hem korku verici (heybetli), hem sevimli, hem de sayg─▒n g├Âr├╝lmesini sa─člad─▒.
Evet, devlet kendini sevdirdi. ├ç├╝nk├╝ o, ┼×eriat'a hizmet etmek, ona sayg─▒ g├Âsterilmesini sa─člamak amac─▒yla, yine ┼×eriatÔÇÖtan do─čmu┼čtu. ├ç├╝nk├╝, bu ┼čekilde, hi├ž s├Âz g├Ât├╝rmeyecek ├Âyle bir yasall─▒k, me┼čruiyet kazanm─▒┼č bulunuyordu ki, bu yasall─▒k, kendini her t├╝rl├╝ gasb ve tahakk├╝m ku┼čkular─▒n─▒n ├╝st├╝nde tutuyordu. Korku verici ve sayg─▒n olmas─▒na gelince; bu da her t├╝rl├╝ yanl─▒┼č ve eksiklikten ar─▒nm─▒┼č olan kutsal kayna─č─▒ndan ald─▒─č─▒ k├╝lli kudretten; bir de, kendisinin ahlaki ve toplumsal ger├žeklerin ilkesi olmas─▒ndan ileri geliyordu.
Hatta, kendi ad─▒na yap─▒lan b├╝t├╝n yolsuzluklar, ne onun g├Âzlerdeki mevkiini, ne de ruhlara vermi┼č oldu─ču g├╝veni kesinlikle sarsamad─▒.
─░sl├óm kavimleri ┼ču kan─▒y─▒ her zaman muhafaza etmi┼člerdir: Gerek adaletsizlik, ger├žek zorbal─▒k ve bask─▒c─▒l─▒k bunlar─▒n ne devletlerinde, ne yasalar─▒nda ve ne de kurumlar─▒ndad─▒r. Fakat bunlar, yaln─▒zca kudreti ellerine ge├žirerek yasa ad─▒na hareket ettiklerini iddia eden ki┼čilerden kaynaklanmaktad─▒r.
Bu nedenle M├╝sl├╝manlar, ┼×eriat taraf─▒ndan tesis edilen devletin yasall─▒─č─▒na (me┼čruiyet) kar┼č─▒ ne itiraz etmeyi, ne de hangi ┼čekilde olursa olsun, devleti y─▒kmay─▒ d├╝┼č├╝nmedikleri gibi, yap─▒lan adaletsizliklere, yolsuzluklara son vermek i├žin de i┼čleri, devleti temsile ve yasalar─▒ uygulamaya en ehil kabul ettikleri ellere tevdi etmekten ba┼čka yol aramam─▒┼člard─▒r.
O halde, ┼×eriat'─▒n egemenli─či ilkesi denilen bu mutlak ger├žek, olaylarla ├Âyle kesin ve g├Ârkemli bir ┼čekilde kurulmu┼č bulunuyor; bu ilke, ├Âyle bir toplumsal d├╝zen olu┼čturuyor ki, insana bireysel ve toplumsal planda ger├žek bir mutluluk temin etmek i├žin m├╝mk├╝n olan ┼čanlar─▒n t├╝m├╝n├╝ ihtiva ediyor.
├ľyle bir toplumsal d├╝zen ki, o zamana kadar insan─▒n kararlar─▒ ├Ân├╝ne dikilip onu tam bir ├Âzg├╝rl├╝k i├žinde evrimden, geli┼čmekten al─▒koyan binlerce engel, ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bir bi├žimde devrilip gidiyor, ├Âyle bir toplumsal d├╝zen ki, az bir zaman i├žinde ve hi├ž yoktan hayret verici bir uygarl─▒k olu┼čturarak y├╝zy─▒llarca insanl─▒─č─▒ bilimin, hikmetin ve adaletin bereketli nurlar─▒yla ayd─▒nlat─▒yor ve onu ahlaki, toplumsal ve maddi bak─▒mdan benzeri g├Âr├╝lmemi┼č bir mutluluk i├žinde ya┼čat─▒yor.
(İslâm ve Batı Toplumlarında Siyasal Kurumlar, 1987)

SA─░D HAL─░M PA┼×A Kurtulu┼č Kayal─▒
Mehmed Said Halim Pa┼ča eski M─▒s─▒r Valisi Mehmed Ali Pa┼ča'n─▒n torunu ve Halim Pa┼ča'n─▒n o─čludur. 1863'te Kahire'de do─čdu, ├Âzel hocalardan Arap├ža, Fars├ža, ─░ngilizce ve Frans─▒zca e─čitimi g├Ârd├╝.
─░svi├žre'de ├╝niversite d├╝zeyinde siyasi ilimler okuduktan sonra ─░stanbul'a geldi ve 1888'de ┼×ura-y─▒ Devlet Azal─▒─č─▒na tayin edildi. J├Ân T├╝rk hareketiyle ili┼čki kurarak onlara maddi yard─▒mda bulundu. Bu ba─člant─▒ y├╝z├╝nden ├Ânce M─▒s─▒r'a oradan da Avrupa'ya gitmek zorunda kald─▒.
II. Me┼črutiyet'in il├ón─▒ ├╝zerine ├╝lkeye d├Ânerek Meclis-i ├éyan'a girdi. 1912 Temmuzunda ─░ttihad ve Terakki Cemiyeti umum├« k├ótibi oldu. 1913 Haziran─▒'nda da sadrazaml─▒─ča tayin edildi. Sadrazaml─▒─č─▒ s─▒ras─▒nda Hariciye naz─▒rl─▒─č─▒n─▒ da uhdesinde bulunduran Said Halim Pa┼ča 1915'te bu g├Ârevi ┼×ura-y─▒ Devlet Reisi Halil Bey'e (Mente┼če) devretti.
1917 ┼×ubat─▒'nda sadrazaml─▒ktan azledildi. M├╝tareke d├Âneminde ise Malta'ya s├╝r├╝ld├╝. Oradan ayr─▒ld─▒ktan sonra Roma'ya yerle┼čti ve bir Ermeni tedhi┼č├žinin suikasti neticesi 6 Aral─▒k 1921 "de ├Âld├╝.
Said Halim Pa┼čan─▒n ya┼čant─▒s─▒ siyasi hareketlerle ba─člant─▒s─▒n─▒n esnek oldu─čunu g├Âstermektedir. Birka├ž ki┼činin yazd─▒─č─▒na g├Âre ├╝st d├╝zeyde siyasetle u─čra┼čm─▒┼č, g├╝ndelik siyasal geli┼čmeleri teferruat olarak g├Ârm├╝┼čt├╝r. Devlet adaml─▒─č─▒ tecr├╝besi ve olaylara belli bir perspektiften bakabilme yetene─či onu d├Âneminin di─čer d├╝┼č├╝n├╝rlerinden ├Ânemli ├Âl├ž├╝de ay─▒rm─▒┼čt─▒r. Devlet adaml─▒─č─▒ tecr├╝besi olaylara t├╝m├╝yle soyut bir ┼čekilde bakmas─▒n─▒ ve sadece pragmatik hal ├žareleri aramas─▒n─▒ ├Ânlemi┼čtir.
Siyasal ya┼čant─▒s─▒ ve soyutlama g├╝c├╝ baz─▒ somut sorunlarda taraf tutmamas─▒na yol a├žm─▒┼čt─▒r. Temel sorunu ─░sl├óm ve Bat─▒ sorunudur. Sosyal ┼čartlar─▒n belirleyicili─čini kabul etmesi ├žo─ču konuya anlaml─▒ yan─▒tlar getirmesi sonucunu do─čurmu┼čtur.
Osmanl─▒ ─░mparatorlu─ču'nun sorunlar─▒ ├╝zerinde dururken baz─▒ hususlarda hassas davranm─▒┼čt─▒r. Bat─▒ ve ─░sl├óm konular─▒n─▒ esas almas─▒ Osmanl─▒ toplumunun somut sorunlar─▒n─▒ ve genelde ─░sl├óm d├╝nyas─▒n─▒n kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kald─▒─č─▒ sorunlar─▒ ├ž├Âzmek amac─▒ylad─▒r.
Osmanl─▒ toplumunun sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âz├╝mlemeye ├žal─▒┼č─▒rken baz─▒ genellemeler yapm─▒┼čt─▒r. Bu genellemelerinde tarihsel ve toplumsal konular s├╝rekli olarak g├╝ndemde olmu┼čtur. Anayasa konusunu de─čerlendirirken siyasi geli┼čmelere nas─▒l bakt─▒─č─▒ da ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r.
1969'da bir yazar─▒n alt─▒n─▒ ├žizdi─či "Sultan Hamid ya┼čamasayd─▒ bile ├ža─čda┼čtan bir Sultan Hamid yarat─▒rlard─▒" ┼čeklinde ├Âzetlenebilecek d├╝┼č├╝ncesini daha geni┼č bir ba─člamda yorumlamak denenmelidir. Said Halim Pa┼ča ─░ttihad ve Terakki'ye ili┼čkin olarak da benzeri bir de─čerlendirme yapmaktad─▒r.
Said Halim Pa┼ča'n─▒n d├╝┼č├╝ncelerini a├ž─▒kl─▒─ča kavu┼čturmak i├žin s├Âz├╝ edilen nitelemesinin ayr─▒nt─▒l─▒ olarak bilinmesi gerekmektedir: "Bir idare yaln─▒z bir adam─▒n veya bir partinin de─čil, b├╝t├╝n bir neslin eseridir. Sultan Hamid kendi ad─▒yla y├ódedilen '─░dare-i Hamidiye'nin tek ├ómili ve kurucusu de─čildi. Belki bu idarenin m├╝him ├ómillerindendi, fakat Sultan Hamid d├╝nyaya gelmemi┼č olsayd─▒, muas─▒rlar─▒ ba┼čka bir Sultan Hamid'in meydana gelmesine sebep olacaklard─▒... ─░d├óre-i Hamidiye'den dolay─▒ yaln─▒z Sultan Hamid de─čil, muas─▒rlar─▒ da itham ve mesuliyet alt─▒nda olduklar─▒ gibi, me┼črutiyet idaresinden dolay─▒ da en fazla itham ve mesuliyet alt─▒nda bulunanlar ─░ttihat ve Terakki de─čil, bug├╝nk├╝ nesildir. ├ç├╝nk├╝ her iki idare s─▒ras─▒nda da muas─▒rlar─▒ en tabi├« d├Ânemini a┼čan siyasal geli┼čmeleri a├ž─▒klamakta bile ipu├žlar─▒ sunabilecek bir yorum yapm─▒┼čt─▒r..
Yak─▒n d├Ânem tarihini de─čerlendirirken zorunluluklar─▒n siyaset ve devlet adamlar─▒n─▒n davran─▒┼člar─▒n─▒ b├╝t├╝n├╝yle belirledi─či ┼čeklindeki kolayc─▒ bir anlay─▒┼ča da y├Ânelmemi┼č her devrin en ├Ânemli sorumlular─▒n─▒n en ├žok yetkiyi ta┼č─▒yanlar oldu─čunu ├Âne s├╝rm├╝┼čt├╝r.
─░├žtimai ┼čartlar─▒n yan─▒nda y├Âneticilere ve ayd─▒nlara ├Ânemli g├Ârevler y├╝klemi┼čtir. En fazla sorumlu olanlardan bahsederken "en ayd─▒n ve en tecr├╝beli ge├žinenler" nitelemesini kullanm─▒┼čt─▒r.
Bu d├╝┼č├╝ncesini daha iyi anlamak i├žin sonraki tarih kesitinde de etkinli─čini s├╝rd├╝ren bir anlay─▒┼č─▒n ├╝zerinde durmak yararl─▒d─▒r: "Tarih ile sabittir ki, en ileri milletler, istek ve d├╝┼č├╝nceleri liderleri taraf─▒ndan en g├╝zel anla┼č─▒lan ve yerine getirilen milletlerdir." Demek ki, Said Halim Pa┼ča i├žtimai ┼čartlar─▒n ├Ânemini belirtmesine kar┼č─▒n ayd─▒nlar─▒n ve tecr├╝belilerin d─▒┼č─▒nda liderlerin toplum sorunlar─▒n─▒n halledilmesinde ├Ânemli sorumluluklar ta┼č─▒d─▒─č─▒ d├╝┼č├╝ncesindedir.
Bu nedenle de, de─či┼čik d├Ânem liderlerini sadece i├žtimai ┼čartlar─▒n bir unsuru olarak de─čerlendirmemi┼č, onlar─▒n i┼člevleri konusunda da genellemeler yap─▒labilece─čini g├Âstermi┼čtir.
├ç─▒kard─▒─č─▒ sonu├žlardan ba─č─▒ms─▒z olarak Said Halim Pa┼ča'n─▒n son d├Ânem tarihini yorumlama a├ž─▒s─▒ndan baz─▒ ├Ânemli saptamalar─▒ oldu─čunu kabul etmek gerekmektedir. Hele ─░slamc─▒ yazarlar─▒n son d├Ânemdeki yeni g├Âr├╝n├╝ml├╝ ├žo─ču d├╝┼č├╝ncelerinin vaktiyle Said Halim Pa┼ča taraf─▒ndan telaffuz edilmi┼č olmas─▒ da ilgin├žtir.
─░├žtimai ┼čartlar─▒n bir sonucu olarak g├Ârd├╝─č├╝ de─či┼čime her yenili─čin olumlu olarak nitelenemeyece─čini belirterek yakla┼čan Said Halim Pa┼ča anayasa konusunda da ele┼čtirel bir a├ž─▒dan de─čerlendirme yapm─▒┼čt─▒r.
Ancak mutlakiyet idaresinin olumsuzlu─ču ├╝zerinde dururken anayasalar─▒n ama├žlanan de─či┼čiklikleri ger├žekle┼čtirememesini ├╝lke ┼čartlar─▒n─▒n    kavran─▒lamamas─▒na ba─člam─▒┼čt─▒r.
Me┼črutiyet idaresinin somut olumsuzluklar─▒na kar┼č─▒n Osmanl─▒ toplumunun art─▒k mutlakiyet idaresine d├Ânemeyece─čine, d├Ânmemesi gerekti─čine i┼čaret etmi┼č, me┼črutiyet idaresinin ├╝lke ┼čartlan ├žer├ževesinde vazge├žilemez bir idare tarz─▒ oldu─čunu savunmu┼čtur.
Zaten II. Me┼črutiyet'in il├ón─▒n─▒ Osmanl─▒ toplumunun ├Â─č├╝n├╝lecek vakalar─▒ aras─▒nda g├Ârm├╝┼čt├╝r. Anayasa ├╝zerinde d├╝┼č├╝ncelerini a├ž─▒klarken T├╝rkiye'de ger├žekle┼čtirilmeye ├žal─▒┼č─▒lan de─či┼čikliklerin siyasal d├╝zeyde de ele┼čtirisini yapm─▒┼čt─▒r. Son d├Ânemde Bat─▒ sorununun kapsay─▒c─▒ bir bi├žimde kendisini g├Âsterdi─čini,di─čer toplum sorunlar─▒n─▒ ikinci plana itti─čini ├Âne s├╝rm├╝┼čt├╝r.
Bat─▒'n─▒n ve Bat─▒l─▒la┼čmak e─čiliminin g├╝ndeme gelmesiyle ─░sl├ómi kurumlar ├╝zerinde en y─▒k─▒c─▒ tesirlerin saptanabilece─čini belirtmi┼čtir. Nitekim uzun s├╝re ─░slamc─▒lar─▒n en ├Ânemli konusu Bat─▒ ve Bat─▒l─▒la┼čma olmu┼čtur.
(TCT Ansiklopedisi, 1985)

 

women cheat on their husbands husband cheated unfaithful wife

Dipnotlar

Hocalar─▒    

├ľ─črencileri    

H. Bilgi Kaynaklar─▒

Yazara Ait Ses Dosyalar─▒
# Media Ad─▒

Yazara Ait Videolar
# Media Ad─▒

Yazara Ait G├Ârsel Eserler
# Media Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nalan Sert / 31.01.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...