f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Riyad

ěž┘äě▒┘ŐěžěÂ

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 99  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
  Suudi Arabistan  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
   
   
┼×ehir No: S-99 Hit : 3596
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti
read here wifes that cheat unfaithful wives

Hakk─▒nda Bilgi

Riyad

Suudi Arabistan'─▒n ba┼č┼čehri.
Arap yar─▒madas─▒n─▒n orta kesimini kaplayan Necid platosunun do─čudaki Dehn├ó ├ž├Âl├╝ s─▒n─▒r─▒na yak─▒n bir yerinde kurulmu┼čtur. Tarihte ├ér─▒z, Hare, Ve┼čm. S├╝deyr, Zilf├«, Mahmel ve V├ódiddev├ósir gibi b├Âlgeleri de i├žine alan co─črafyan─▒n ad─▒ olan RiyadÔÇÖ─▒n s├Âzl├╝k anlam─▒ ÔÇťbah├želer"dir. Kabilelerin g├Â├ž yolu ├╝zerinde bulunmas─▒ndan dolay─▒ Riyad b├Âlgesinin eskiden beri isk├ón g├Ârd├╝─č├╝ ve Kur'├ón-─▒ Ker├«m'de ad─▒ ge├žen ├éd ve Sem├╗d ile Arap kabilelerinin en eskilerinden Tasm, Ced├«s ve Am├ólikaÔÇÖn─▒n baz─▒ gruplar─▒n─▒n burada ya┼čad─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Ayn─▒ ┼čekilde Himyer├« ve Kinde krall─▒klar─▒n─▒n da bu b├Âlgede n├╝fuz kurdu─ču san─▒lmak-tad─▒r. ─░sl├óm co─črafyac─▒lar─▒n─▒n eserlerinde daha ziyade Necid, Yem├óme veya Hacr├╝lyem├óme adlar─▒yla zikredilen Riyad b├Âlgesi ├╝nl├╝ Arap kabilelerinden Ben├« Han├«fe, Ben├« Tem├«m, Ben├« ├émir b. Sa'saa ve Aneze'nin ├Ânemli kollar─▒n─▒n ya┼čad─▒─č─▒ yer olarak g├Âsterilmektedir. ─░htiva etti─či su kaynaklar─▒ndan ├Ât├╝r├╝ Riyad ve civar─▒, ─░sl├ómiyet'in yay─▒lmas─▒ndan sonra hac yoluna d├Ân├╝┼čen ArabistanÔÇÖ─▒n g├╝ney-kuzey ve do─čubat─▒ istikametlerindeki ticaret yollar─▒n─▒n en ├Ânemli u─črak yeri konumundad─▒r.
Hz. Peygamber devrinde ─░sl├ómÔÇÖ─▒n yay─▒ld─▒─č─▒ ilk b├Âlgelerden olan ve RiyadÔÇÖ─▒ da kapsayan Yem├óme b├Âlgesi ayn─▒ zamanda ilk ridde hareketlerinin ba┼člad─▒─č─▒ yerdir. Bu sebeple ilk ─░sl├óm ordular─▒ ridde hareketlerine kar┼č─▒ bu b├Âlgeye sevkedilmi┼čtir. Hulef├ó-yi R├ó┼čid├«n devrinden itibaren merkezden g├Ânderilen valilerle y├Ânetilmi┼č, ancak b├Âlgede Abb├ós├« DevletiÔÇÖnin zay─▒flamas─▒yla birlikte kabile g├╝├žlerine dayanan yerel emirlikler etkili olmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. 923ÔÇÖte (1517) Arap yar─▒madas─▒ k─▒smen Osmanl─▒ y├Ânetimine girdi─činde Necid ve civar─▒nda bir├žok emirlik bulunuyordu. 952ÔÇÖde (1545) Basra. 960ÔÇÖtan (1553) sonra Lahs├ó beylerbeyili─činin kurulmas─▒yla mahall├« emirlikler de Osmanl─▒ h├ókimiyetine girdi. Fakat sahildeki Osmanl─▒ idaresi Necid i├žlerine n├╝fuz edemedi─činden b├Âlgenin geleneksel yap─▒s─▒ de─či┼čmedi. Devletin yerel sorumluluklar─▒ genellikle Mekke em├«rlerine y├╝klendi. Em├«rler, b├Âlgeden vergi toplaman─▒n yan─▒ s─▒ra kabileler aras─▒ anla┼čmazl─▒klar─▒n giderilmesi i├žin de m├╝dahalelerde bulunuyordu. Bu durum, Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin Lahs├ó beylerbeyileri yerine Ben├« H├ólid kabilesinin devlet ad─▒na h├╝k├╝m s├╝rmesi prensibini benimsedi─či XVII. y├╝zy─▒l─▒n ikinci ya
r─▒s─▒na kadar devam etti. Eski Hacr├╝lyem├óme ┼čehrinin kal─▒nt─▒lar─▒ ├╝zerine kurulan Riyad'─▒n s├╝rekli bir yerle┼čim merkezi haline gelmesi de bu d├Ânemde ger├žekle┼čti.
Riyad'm yak─▒n─▒nda bulunan Dir'iye Emirli─či 1136 (1724) (veya 1139/1727) y─▒l─▒nda Su├╗d├«lerÔÇÖin eline ge├žti. Riyad ise 1099ÔÇÖdan (1688) itibaren Ben├« Han├«feÔÇÖden Eb├╗ ZerÔÇÖa ailesinin y├Ânetimindeydi. Bu iki kom┼ču emirli─čin ili┼čkileri Muhammed b. Abd├╝lvehh├óbÔÇÖ─▒n 1158ÔÇÖde (1745) Dir'iyeÔÇÖye gelmesiyle bozulmaya ba┼člad─▒ ve o tarihte Dir'iye Em├«ri Muhammed b. Su├╗d ile Muhammed b. Abd├╝lvehh├ób aras─▒nda sa─članan ittifak sonucu Vehh├ób├«lik ad─▒na ilk ├Ânce RiyadÔÇÖa sald─▒rmaya karar verildi. 0 s─▒rada Riyad em├«ri olan Dehh├óm b. Devv├ós ile Su├╗d ailesine ba─čl─▒ kuvvetlerin 17461773 y─▒llar─▒ aras─▒nda otuz be┼č defa kar┼č─▒ kar┼č─▒ya geldikleri m├╝cadelenin sonunda Riyad Su├╗d├«lerÔÇÖin eline ge├žti. Ard─▒ndan Arap yar─▒madas─▒nda Vehh├ób├«li─čin yay─▒lmas─▒ h─▒zland─▒ ve Riyad stratejik bir mevki haline geldi. Vehh├ób├«lerÔÇÖi HicazÔÇÖdan ├ž─▒karmak ├╝zere g├Ârevlendirilen M─▒s─▒r Vaiisi Kavalal─▒ Mehmed Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n ba┼člatt─▒─č─▒ asker├« harek├óta Riyad halk─▒ da destek verdi ve b├Âlge 1818'de Osmanl─▒ denetimine girdi.
Su├╗d ailesinden T├╝rk├« b. Abdullah 1824ÔÇÖte ald─▒─č─▒, Dir'iyeÔÇÖye g├Âre muhafazas─▒ daha kolay ve tar─▒ma daha elveri┼čli olan RiyadÔÇÖ─▒ idare merkezi yapt─▒; Osmanl─▒ Devleti de vergi vermesi kar┼č─▒l─▒─č─▒nda T├╝rk├«ÔÇÖnin y├Ânetimini onaylad─▒. T├╝rk├« eski surlar─▒ onar─▒p g├╝├žlendirerek bug├╝nk├╝ RiyadÔÇÖm temellerini att─▒ ve istikrar─▒ sa─člamaya ├žal─▒┼čt─▒; fakat aile i├ži rekabet neticesinde on y─▒l sonra ├Âld├╝r├╝ld├╝. Yerine ge├žen o─člu FaysalÔÇÖ─▒n vergi ├Âdememesi ├╝zerine M─▒s─▒r'dan g├Ânderilen Hur┼čid Pa┼ča 1837ÔÇÖde ┼čehre girerek beraberinde getirdi─či H├ólid b. Su├╗dÔÇÖu em├«r tayin etti. 1840 Londra Antla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n ard─▒ndan Osmanl─▒ askerlerinin Necid'i bo┼čaltmas─▒yla H├ólid b. Su├╗d RiyadÔÇÖdan ay
r─▒lmak zorunda kald─▒. 1843ÔÇÖte M─▒s─▒rÔÇÖda tutuklu bulunan Faysal b. T├╝rk├« serbest b─▒rak─▒l─▒nca RiyadÔÇÖ─▒n y├Ânetimini tekrar ele ge├žirdi ve Osmanl─▒ Devleti ├Ânce onun emirli─čini tan─▒d─▒, sonra da kendisini Necid kaymakaml─▒─č─▒na getirdi (1848). Faysal'm n├╝fuzu Riyad merkezli Necid kaymakaml─▒─č─▒ d├Âneminde sahil kesimlerine kadar yay─▒ld─▒ ve Riyad'─▒n cazibesi giderek artt─▒. 186S y─▒l─▒nda FaysalÔÇÖ─▒n ├Âl├╝m├╝yle aile i├ži ├žeki┼čmeler tekrar ba┼člad─▒. Babas─▒n─▒n yerine kaymakam tayin edilen Abdullah'a karde┼či Su├╗d muhalefet etti. B├Âylece Riyad uzun y─▒llar s├╝recek bir i├ž m├╝cadelenin merkezi haline geldi. Bu arada Ba─čdat Valisi Midhat Pa┼ča, Ahs├óÔÇÖya asker├« bir harek├ót d├╝zenledi ve Necid sahillerinde tekrar istikrar sa─čland─▒. Ancak AbdullahÔÇÖ─▒n rakibi Su├╗d b. Faysal bertaraf edilemedi ve onun 1875 y─▒l─▒nda ├Âl├╝m├╝ne kadar RiyadÔÇÖ─▒ elinde tutmas─▒ engellenemedi. Bu tarihten itibaren m├╝cadele Su├╗dÔÇÖun o─čullar─▒ ile FaysalÔÇÖ─▒n o─čullar─▒ aras─▒nda geli┼čti. B├Âlgede yeni bir g├╝├ž olarak ortaya ├ž─▒kan H├óil Em├«ri ─░bn Re┼č├«d bu kar─▒┼č─▒kl─▒klardan yararlanarak 1891ÔÇÖde RiyadÔÇÖa girdi ve Muhammed b. FaysalÔÇÖ─▒ emirlik taht─▒na oturttu. RiyadÔÇÖ─▒ terketmek zorunda kalan Su├╗d ailesi Sab├óh h├ónedan─▒n─▒n deste─čiyle K├╝veytÔÇÖe yerle┼čti. 1897ÔÇÖde Muhammed b. Re┼č├«dÔÇÖin ├Âl├╝m├╝ ├╝zerine Re┼č├«d├«lerÔÇÖle Ben├« Sab├óh aras─▒ndaki m├╝cadele tekrar ba┼člad─▒. Bu rekabette Abd├╝laz├«z b. Abdurrahman b. Su├╗d, Ben├« Sab├óhÔÇÖ─▒ destekledi, buna kar┼č─▒l─▒k m├╝stakbel Riyad em├«ri olarak kabul edildi. Re┼č├«d├«lerÔÇÖin giderek zay─▒flamas─▒ ve RiyadÔÇÖa takviye yapamamas─▒ Abd├╝laz├«zÔÇÖin 15 Ocak 1902ÔÇÖde ┼čehri ele ge├žirmesiyle sonu├žland─▒. Osmanl─▒ Devleti, Abd├╝laz├«zÔÇÖin babas─▒ AbdurrahmanÔÇÖ─▒ Riyad kaymakaml─▒─č─▒na getirdi, o da y├Ânetimi fiilen o─člu Abd├╝laz├«zÔÇÖe b─▒rakt─▒. Abd├╝laz├«z 1932ÔÇÖde Suudi Arabistan Krall─▒─č─▒ÔÇÖn─▒ kurdu─čunda Riyad'─▒ ba┼č┼čehir yapt─▒.
 
Riyad merkez oldu─ču y─▒llarda 30.000 n├╝fuslu k├╝├ž├╝k bir ┼čehir iken petrol gelirlerinin yans─▒maya ba┼člad─▒─č─▒ 1950ÔÇÖlerden itibaren h─▒zla b├╝y├╝meye ba┼člad─▒ ve 1997'de 2.800.000ÔÇÖe ula┼čan n├╝fusu 2000'li y─▒llarda 4 milyonu ge├žti. 1949ÔÇÖda surlar─▒n─▒n y─▒k─▒lmas─▒ndan sonra XIX. y├╝zy─▒la ait Masmek Kalesi ile eski Su├╗d saray─▒ndan ba┼čka tarih├« yap─▒s─▒ kalmayan Riyad, Suudi ArabistanÔÇÖ─▒n en geli┼čmi┼č ┼čehri, modern mimaride yap─▒lm─▒┼č ticaret ve al─▒┼čveri┼č merkezleri, yayg─▒n hizmet binalar─▒yla d├╝nyan─▒n en h─▒zl─▒ b├╝y├╝yen ┼čehirlerinden biri oldu. Ba┼č┼čehir olman─▒n sa─člad─▒─č─▒ imk├ónlarla, bilhassa petrol rafinerileri ve di─čer sanayi kurulu┼člar─▒yla Suudi ArabistanÔÇÖ─▒n ekonomik bak─▒mdan da en ├Ânemli ┼čehri haline geldi. 1940ÔÇÖta herhangi bir modern okul bulunmayan RiyadÔÇÖda bug├╝n C├ómiat├╝ÔÇÖl─░mam Muhammed b. Su├╗d el-─░sl├ómiyye (1953) ve C├ómiat├╝ÔÇÖl-Melik Su├╗d (1957) adl─▒ iki b├╝y├╝k ├╝niversite e─čitim vermektedir. D├╝nya M├╝sl├╝man Gen├žlik Te┼čkil├ót─▒ (1972), ─░sl├óm Konferans─▒ Te┼čkil├ót─▒ÔÇÖna ba─čl─▒ ─░sl├óm ├ťlkeleri Dayan─▒┼čma Oyunlar─▒ Spor Federasyonu ve Uluslararas─▒ Arap-─░sl├óm Okullar─▒ Birli─či ve K├Ârfez ─░┼čbirli─či Konseyi (1981) RiyadÔÇÖda kuruldu. 1951 y─▒l─▒ndan beri RiyadÔÇÖ─▒ Basra k├Ârfezi k─▒y─▒s─▒ndaki Demm├ómÔÇÖa ba─člayan demiryolu hatt─▒ bulunmaktad─▒r.

husbands who cheat why do married men cheat on their wives dating for married men
women cheat on their husbands married men having affairs unfaithful wife

K├╝t├╝phaneleri

Yazarlar─▒

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 24.01.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...