E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Kilis

 ┼×ehir Detay─▒ ┼×ehir No : S- 52  
Di─čer Adlar─▒ ├ťlke
Kilizi, Killia, Killiz, Ciliza sive Urmagiganti   T├╝rkiye  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi
  M.├ľ. 3500-3000 
   
┼×ehir No: S-52 Hit : 6746
Hata Bildirimi Tavsiye Et

├ľzeti
google map link i├žin t─▒klay─▒n 
women cheat on their husbands infidelity in marriage unfaithful wife

Hakk─▒nda Bilgi

Kilis

 

Akdeniz B├Âlgesinden G├╝ney Do─ču Anadolu B├Âlgesine ge├ži┼č alan─▒nda ve Suriye ile kom┼ču bir s─▒n─▒r kentidir.

├çivi yaz─▒s─▒ ile yaz─▒lm─▒┼č bir Asur beti─činde "Ki-li-zi" yerle┼čiminden s├Âz edilmekte, buran─▒n da bug├╝nk├╝ "Kilis" oldu─ču g├Âr├╝┼č├╝ olduk├ža yayg─▒nd─▒r.

Martin Hartman eski Kilis yerle┼čiminin bug├╝nk├╝ Kilis kent merkezinin g├╝neydo─čusunda "Tarzimehan" y├Âresi oldu─čunu belirtir.

Richard Kiepert de eski Kilis'i, bug├╝nk├╝ yerle┼čimin 3 kilometre g├╝neybat─▒s─▒ndaki "─░lizi Bah├žesi (─░llizi Baghtshesi) olarak  g├Âsterir.

Roma ─░mparatorlu─ču kaynaklar─▒nda "Ciliza sive Urmagiganti" s├Âz├╝yle ge├žen y├Âre, Yakut'un Mu'cem├╝'l-b├╝ldun ve Halil bin ┼×ahin Ez-Zahiri'nin Z├╝bdet├╝ Ke┼čfi'l-Memalik adl─▒ yap─▒t─▒nda Azaz'a ba─čl─▒ bir k├Ây olarak belirtilmi┼čtir.

1519 tarihli Osmanl─▒ Devleti Tahrir Defteri'nde de kentin ad─▒ "Killiz" bi├žiminde yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.    

Padi┼čah Kanuni Sultan S├╝leyman d├Âneminde Canbolat Bey'e ocakl─▒k verilen Kilis, yakla┼č─▒k 1500 ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒, alt─▒ mahalle (Kana, K─▒beliye ,├çukurfasl, Hac─▒g├Âk├že / Me┼čhedler, K─▒z─▒lca, S├╝bbad)  ve 314 haneden olu┼čan "nefs" stat├╝s├╝nde bir yerle┼čim birimiydi.

1519 tarihli Tahrir Defteri kay─▒tlar─▒na g├Âre Halep eyaletinin merkez sanca─č─▒ olan Kilis'te alt─▒ mahalle (Kana, K─▒beliye ,Me┼čata / ├çalc─▒yan ,K─▒z─▒lca, S├╝bbad) 576 hane bulunmaktayd─▒. 49 H─▒ristiyan olmak ├╝zere 3500 ki┼činin ya┼čad─▒─č─▒ bu kasabada (nefs) alt─▒ ayr─▒ yerde "Cuma (Cuma Namaz─▒)" k─▒l─▒n─▒rd─▒.

Ayn Ali Efendi Kavanin-i Al-i Osman adl─▒ ├žal─▒┼čmas─▒nda Kilis'in, XVII. Y├╝zy─▒lda Halep eyaletine ba─čl─▒ livalardan birinin merkezi  oldu─čunu; Katip ├çelebi de, Cihann├╝ma adl─▒ yap─▒t─▒nda bu g├Âr├╝┼če kat─▒ld─▒─č─▒n─▒ ve y├Ârenin "valide sultanlara has" olarak verildi─čini belirtir.

Kilis'i uzun uzun anlatan Evliya ├çelebi Seyahatnamesi'nde kentin harap durumundaki kalesinden;  sekiz kap─▒l─▒ (bu kap─▒lar─▒n adlar─▒: B├╝y├╝k Tedribe, K├╝├ž├╝k Tedribe, Ayn Tedribesi, Akharan Tedribesi, Al├žak Tedribe, ├çulha Tedribesi ,Yusuf ├çelebi Tedribesi) surlar─▒ndan ve 30 camisinden s├Âz ederek; burada be┼č mahalle bulundu─čunu 4660 insan ya┼čad─▒─č─▒n─▒ anlat─▒r.

Vitali Cuinet XIX. Y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒nda Kilis'in sanayi, ticaret ve k├╝lt├╝r kenti oldu─čunu vurgulayarak; kentte 15.000 T├╝rk olmak ├╝zere 20.000 ki┼či ya┼čad─▒─č─▒n─▒, 47 cami, 12 mescit, 24 medrese, 3 kilise, be┼č hamam, 740 d├╝kkan, 7 han, 11 f─▒r─▒n, 120 kuma┼č i┼čli─či, 15 k─▒raathane (kahvehane), 1 eczane ve  4100 hane bulundu─čunu anlat─▒r. 

Evliya ├çelebiÔÇÖnin G├Âz├╝yle;

Kilis tarihi deyince akla ilk gelen kaynak, Evliya ├çelebi'nin seyahatnamesidir. Bu eserde Kilis hakk─▒nda ┼ču bilgilere rastl─▒yoruz; Kilis Halep'in bat─▒s─▒ndad─▒r, bir kalesi vard─▒r.( Bug├╝n belirtilen bu kaleden en ufak bir ize rastlam─▒yoruz.) Kilis ve Azez sancak olup, Valide Sultan' ─▒n has─▒d─▒r. Yine Evliya ├çelebi eserinden, ┼čehrin d├Ârt taraf─▒ kale ┼čeklinde y├╝ksek duvarlarla ├ževrili oldu─čunu yazar, bu duvarlar kerpi├žten yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

┼×ehre sekiz kap─▒dan girilir. Bu kap─▒lar demirli de─čildir. Kalenin ├Ân├╝nde hendekler yoktur. ┼×ehrin (5) be┼č mahalle, (4.660) d├Ârbinalt─▒y├╝zaltm─▒┼č evden ibaret olup, n├╝fusunun 24.000 oldu─čunu yazar. Bu bilgilerin 1648 y─▒l─▒nda yaz─▒ld─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝necek olursak Kilis' in ├žok eski bir yerle┼čim ve b├╝y├╝k bir ┼čehir oldu─čunu rahat├ža s├Âyleyebiliriz. Canbolato─člu Camiinden ├Âvg├╝ ile s├Âz edilerek bunun g├╝zellik ve ihti┼čamda Arabistan' da ki benzerliklerinden geri kalmad─▒─č─▒n─▒ yazar. Sonra di─čer camilerden ├Âvg├╝ ile s├Âz edip Han ve hamamlar─▒n ├Âzelliklerini yazar.

Kilis do─čas─▒ ve yerle┼čmeye elveri┼čli co─črafyas─▒ nedeniyle tarihsel s├╝re├ž i├žerisinde pek ├žok kavme (Babil, Hitit, Huri-Mitanni, Arami,Asur, Pers, Makedonya, Roma Bizans, Sel├žuklu, Memluk/ K├Âlemen,Osmanl─▒) ev sahipli─či yapm─▒┼čt─▒r.

Kent merkezinin 5 km kadar g├╝neydo─čusundaki Oylum H├Ây├╝k'te s├╝rd├╝r├╝len arkeolojik kaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ sonu├žlar─▒na g├Âre, y├Ârenin tarihi Ge├ž Kalkolitik ├ça─ča (M.├ľ. 3500-3000)  kadar dayanmaktad─▒r.

Ele ge├žen Hitit kaynaklar─▒na g├Âre M.├ľ. 1460'l─▒ y─▒llarda Halep Krall─▒─č─▒'na ba─čl─▒ olan y├Âre Hitit kral─▒ II. Hattu┼ča┼č d├Âneminde (M.├ľ. 1420-1400) Halep ile birlikte Hitit egemenli─činden ├ž─▒kt─▒ysa da, kral II. Suppililuma'n─▒n (M.├ľ. 1190-1180) Suriye seferinde tekrar Hitit ─░mparatorlu─ču'na ba─čland─▒.

M.├ľ. 1200 tarihinde Hitit ─░mparatorlu─ču'nun y─▒k─▒lmas─▒ndan sonra ├Ânce Aramilerin (M.├ľ. XIII. Y├╝zy─▒l-VI. Y├╝zy─▒l),  M.├ľ. 1100'de de kral II. Tiglat-Pileser  d├Âneminde Asurlar─▒n eline ge├žen y├Âre, ├Ânce Pers kral─▒ Darius'un bat─▒ya (M.├ľ. 521-485), sonraki y─▒llarda da Makedonya kral─▒ B├╝y├╝k ─░skender'in  (M.├ľ. 336-323) do─čuya yay─▒lma politikalar─▒ ├žer├ževesinde, bu uygarl─▒klar─▒n s─▒n─▒rlar─▒ i├žersinde kalm─▒┼čt─▒r.

B├╝y├╝k ─░skender'in ├Âl├╝m├╝nden sonra (M.├ľ. 323) yakla┼č─▒k 227 y─▒l Selevkoslar─▒n / Selefkiler (M.├ľ. 281-64) egemenli─či alt─▒nda kalan Kilis ve y├Âresi M.├ľ. 64 y─▒l─▒nda Roma ─░mparatorlu─ču'na ba─čland─▒ ve ad─▒ Ciliza sive Urmagiganti oldu.

Roma ─░mparatorlu─ču'nun  395 y─▒l─▒nda ikiye ayr─▒lmas─▒ sonucu Do─ču Roma  dolay─▒s─▒yla Bizans topraklar─▒ i├žinde kald─▒ ve Halep'le birlikte Bizans ─░mparatorlu─ču'nun Suriye Themas─▒'na ba─čland─▒.
Halife Hz.├ľmer zaman─▒nda 636 y─▒l─▒nda Ebu Ubeyde Bin Cerrah (Ebu Ubeydet-ibn-il Cerrah) taraf─▒ndan ─░slam topraklar─▒na  kat─▒larak,  s─▒n─▒r b├Âlgesi  kentlerinden biri oldu. 

V.Y├╝zy─▒ldan sonra eski ├Ânemini yitiren Kilis ve y├Âresi, XI.Y├╝zy─▒la kadar H─▒ristiyan Bizansla M├╝sl├╝man Araplar aras─▒nda s├╝rekli el de─či┼čtirdi.

Bu s├╝re├žte M├╝sl├╝manl─▒─č─▒ kabul eden kimi T├╝rk kavim ve boylar─▒ (├Âzellikle Horasan, T├╝rkistan k├Âkenli O─čuzlar), Abbasiler'in denetimine girerek; "S├╝gur (s─▒n─▒rlar, d├╝┼čman a─čz─▒ olan yerler)", "Avas─▒m (s─▒n─▒r kentleri)" ya da "U├ž  B├Âlgesi" ad─▒ verilen y├Ârelerde, b├Âlgelerde iskan edildiler.
"┼×am Ucu" ad─▒yla bilinen Kilis ve y├Âresine (A'zaz/Azez,Kuros,Anazarba,Ravanda) de sava┼č├ž─▒, dizdar (kale,s─▒n─▒r bek├žisi), der-bend a─čas─▒ (s─▒n─▒r, karakol bek├žisi), murab─▒t  (ibadetine d├╝┼čk├╝n ki┼či, ┼čeyh, dervi┼č), zahid (dindar,sofu)  gibi nitelikleri ta┼č─▒yan T├╝rk boylar─▒ yerle┼čtirildi.

985 y─▒l─▒nda tekrar Bizans egemenli─čine giren b├Âlge, XI. Y├╝zy─▒lda Ha├žl─▒ Ordular─▒nca istila edildi ve Urfa Ha├žl─▒ Kontlu─ču'na ba─čland─▒.

1124 y─▒l─▒nda Artuklu (1101-1231) ve  Eyy├╝bi (1171-1348) egemenliklerinden sonra b├Âlgeyi eline ge├žiren K├Âlemenler (Memluk Devleti,1250-1516); Anazarba, Azez, Kilis ve Ravanda kalelerini onard─▒; bug├╝nk├╝ Kilis kent merkezinin bulundu─ču yeri, al─▒┼čveri┼č / ticaret merkezi yapt─▒.

266 y─▒l s├╝ren bu egemenli─če Osmanl─▒ Padi┼čah─▒ Yavuz Sultan Selim, 24. A─čustos 1516 y─▒l─▒nda Mercidab─▒k' ta (bug├╝nk├╝ Yavuzlu y├Âresi)  Memluk ordusunu yenerek, son verdi ve b├Âlgeyi Osmanl─▒ topraklar─▒na katt─▒.

Genel olarak tar─▒msal karakterin a─č─▒rl─▒kl─▒ oldu─ču Kilis ili ve ├ževresinde sanayi sekt├Âr├╝ de tar─▒ma dayal─▒ bir geli┼čme g├Âstermi┼čtir. Dolay─▒s─▒yla ─░l sanayisinin en belirgin ├Âzelli─či tar─▒msal ve hayvansal kaynak potansiyeline y├Ânelik olmas─▒d─▒r. Nitekim il tar─▒m─▒nda ├Ânemli bir yer tutan zeytin, ├╝z├╝m ve bu─čday ├╝r├╝nleri ayn─▒ zamanda imalat sanayinde pekmez, alkol, zeytinya─č─▒, un ve bulgur ├╝retim tesislerinde girdi olarak kullan─▒lmaktad─▒r. Bu tar─▒m ├╝r├╝nlerinden ├Âzellikle ├╝z├╝m ve zeytin, ile katma de─čer kazand─▒ran iki ├Ânemli ├╝r├╝n grubu olu┼čturmaktad─▒r.

 

husbands who cheat website dating for married men

K├╝t├╝phaneleri

Yazarlar─▒
1.Metin Akis # -

Bu ┼čehirde kay─▒tl─▒ ├╝yeler
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 26.12.2008



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...