E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 895 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

─░slamda ─░lk Siyasi Kavmiyet├žilik Hilafetin Kurey┼čili─či

┘éě▒ě┤┘Őěę ěž┘äě«┘ä┘Ő┘üěę ┘ü┘Ő ěž┘äěžě│┘äěž┘ů

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Muhammed ├ľnder Kelam T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
Ehli S├╝nnet Anlay─▒┼ča Uygun  
       
Makale No: 64 Hit : 11496 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Halifeler Kurey┼čten olacakt─▒r Hadisi ┼×erifi ve Rivayet Senedleri / ě¬ě▒ěČ┘ůěę ěČě▓ěí ┘äě░ěę ěž┘äě╣┘Őě┤ ěĘěČ┘ůě╣ ěĚě▒┘é ěşě»┘Őěź ěž┘äěúěŽ┘ůěę ┘ů┘ć ┘éě▒┘Őě┤

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 ěş┘ł┘ä ě▒ě│ěž┘äěę ┘äě░ěę ěž┘äě╣┘Őě┤ ěĘěČ┘ůě╣ ěĚě▒┘é ěşě»┘Őěź ěž┘äěúěŽ┘ůěę ┘ů┘ć ┘éě▒┘Őě┤
2 Vekaletle Kurban Kestirmenin H├╝km├╝ ve Mahiyeti Hakk─▒nda Bir Hat─▒rlatma
3 Organ Naklinin Haram Olu┼čunun Delilleri
4 Organ Naklinin Cevaz─▒na Dair ├ľne S├╝r├╝len Deliller
5 ─░slamda ─░lk Siyasi Kavmiyet├žilik Hilafetin Kurey┼čili─či / ┘éě▒ě┤┘Őěę ěž┘äě«┘ä┘Ő┘üěę ┘ü┘Ő ěž┘äěžě│┘äěž┘ů
6 ─░mam Ebu Hanifenin Siyasi Mezhebi ├ťzerine Ebu Zehran─▒n Tespitleri ve Bunlar─▒n De─čeri
7 ─░bn Hacer el Askalaninin Allah─▒n ─░sim ve S─▒fatlar─▒n─▒n Tevkifili─či ve Manaland─▒r─▒lmas─▒
8 Hilafetin Kurey┼čili─či Makalesinde ├ľne S├╝r├╝len ─░ddialar ve ─░lmi De─čerleri
9 Halifede Aranan ┼×artlar / ěž┘äě┤ě▒┘łěĚ ěž┘äě¬┘Ő ě¬ěČěĘ ě¬┘łěž┘üě▒┘çěž ┘ü┘Ő ěž┘äě«┘ä┘Ő┘üěę
10 Ehli S├╝nnet vel Cemaat Mezhebinin Kurey┼čilik ┼×art─▒n─▒n S─▒hhatine Dair Delilleri
11 Cev┼čen Dua Mecmuas─▒ ─░le ─░lgili M├╝lahazalar─▒m (YEN─░)
12 Cemaleddin el Efgani nin Kuran─▒n Tahrifiyle Alakal─▒ G├Âr├╝┼člerinin Tesbiti
13 Bilimsel Delillendirme Metodlar─▒ ve Din
14 Ay takvimine ba─čl─▒ ibadetlerde ictihad; ya da ibadetlerde ictihad olmaz, ├Âl├ž├╝s├╝ der beyan─▒ndad─▒r
15 Ahi Evren ─░sminin K├Âkeni ve Manas─▒ / ┘ů┘ćě┤ěŽ ěž┘äě¬ě│┘ů┘Őěę ěĘ ěžě«┘Ő ěž┘łě▒┘ć ┘ł ┘ůě╣┘ć┘Ő ┘çě░┘ç ěž┘äě¬ě│┘ů┘Őěę

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
Bu ├žal─▒┼čma Halife Se├žimi ve Kurey┼čilik ┼×art─▒ isimli ├žal─▒┼čmam─▒n alt b├Âl├╝mlerinden birisi olarak kaleme al─▒nm─▒┼čt─▒r. Kurey┼čilik ┼čart─▒ hakk─▒nda islam ulemas─▒n─▒n g├Âr├╝┼člerini incelerken g├╝n├╝m├╝zdeki akedemisyenlerin g├Âr├╝┼člerine de bir nebze de─činme gere─či ortaya ├ž─▒kt─▒ . Ve bu ├žer├ževede M. Said Hatibo─člu bey'in ─░slamda iik siyasi Kavmiyet├žilik Hilafetin Kurey┼čili─či , isimli ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ inceledim.Hocan─▒n g├Âr├╝┼č ve delillerini maddele┼čtirip, notlar ┼čeklinde de─čerlendirdim.
all wives cheat women who cheated
abortion methods terminating pregnancy at 20 weeks articles on abortion
progesterone progesterone progesterone

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi Eski Eserler Dergisi 1. Say─▒
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

─░slam'da ─░lk Siyasi Kavmiyet├žilik, Hilafetin Kurey┼čili─či
(M. Said Hatibo─člu Bey'in, Makalesinde ├ľne S├╝r├╝len ─░ddialar ve ─░lm├« De─čerleri
)

Bu ├žal─▒┼čma Halife Se├žimi ve Kurey┼čilik ┼×art─▒ isimli ├žal─▒┼čmam─▒n alt b├Âl├╝mlerinden birisi olarak kaleme al─▒nm─▒┼čt─▒r. Kurey┼čilik ┼čart─▒ hakk─▒nda ─░slam ulemas─▒n─▒n g├Âr├╝┼člerini incelerken g├╝n├╝m├╝zdeki akedemisyenlerin g├Âr├╝┼člerine de bir nebze de─činme gere─či ortaya ├ž─▒kt─▒ . Ve bu ├žer├ževede M. Said Hatibo─člu bey'in ─░slamda iik siyasi Kavmiyet├žilik Hilafetin Kurey┼čili─či , isimli ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ inceledim. Hocan─▒n g├Âr├╝┼č ve delillerini maddele┼čtirip, notlar ┼čeklinde de─čerlendirdim.
M. Said Hatibo─člu beyin ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ ve ├Âne s├╝rd├╝─č├╝ delilleri ┼č├Âylece ├Âzetlemek m├╝mk├╝nd├╝r;
"─░slamda kavmiyet├žilik yoktur. Halifenin Kurey┼či olmas─▒ ┼čart─▒ kavmiyet├žilik olaca─č─▒ndan b├Âyle bir ┼čart da hadis de olamaz.
Ge├žici bir ┼čart olarak ├Âne s├╝r├╝len halife kurey┼čten olsun , teklifi zamanla t├╝m ├╝mmeti yan─▒ltm─▒┼č ve bu ├žer├ževede ├žok say─▒da hadis uydurulmu┼čtur. Halifede ehliyet ┼čart─▒na ├Ânem veren ─░slam─▒n b├Âyle bir ┼čart getirmesi d├╝┼č├╝n├╝lemez. ├ľne s├╝r├╝len rivayet sabit de─čildir.
├ľncelikle Sakife g├╝n├╝ bu hadisle ihticac edilmemi┼č, o g├╝n se├žim oldu bittiye getirilmi┼čtir.

Ensar─▒n bir emir sizden b├«r emir bizden olsun s├Âz├╝ , Ai┼če ra' ─▒n Zeyd hakk─▒nda ; ya┼časayd─▒ Allah Rasulu onu halife b─▒rak─▒rd─▒ s├Âz├╝, ba┼č─▒n─▒za habe┼čli bir k├Âle getirilse itaat edin hadisi, akebe bey'atlerinde ehil olan─▒n emrine taat ├╝zere bey'at edilmesi , her isteyenin iman edebilecek olmas─▒ ve her iman edenin de halife se├žilebilece─či ger├že─či, Sa'd b. Ubade nin hem okur yazar hem de peygamberle uzun zaman   beraber olan sahabeden olmas─▒ ve secimi kabul etmemesi ,Ensar'─▒n halife se├žmeye giri┼čmesi...
B├╝t├╝n bunlar halife kurey┼čten olacakt─▒r, ┼čart─▒n─▒ iptal etmekte b├Âyle bir rivayetin asl─▒n─▒n olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir.

─░slam alimleri b├Âyle bir ┼čart─▒n olup olmad─▒─č─▒n─▒ kritik etme gere─či duymam─▒┼člar ve s├╝regelen iddiay─▒ da m├╝sellem bir esas olarak nakledegelmi┼člerdir. Bu sebeple de islam ulemas─▒n─▒n bu tarz, kabul ettikleri izlenimi veren ifadelerini ├Ânemsememek gerekir."

Devlet ba┼čkanl─▒─č─▒nda Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n ko┼čulmas─▒n─▒n en g├╝├žl├╝ delili asr-─▒ saadetten hemen sonra Hz. Peygamberin en se├žkin arkada┼člar─▒n─▒n prati─čiyle uygulanm─▒┼č olmas─▒ ve bunun m├╝tevatir nakil derecesinde bize kadar ula┼čmas─▒d─▒r.Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒ ─▒rk├ž─▒l─▒k ┼čeklinde niteleyip reddedenlerin en zay─▒f noktas─▒ da asr-─▒ saadet sonras─▒ se├žkin sahabenin prati─čine ayk─▒r─▒ ,m├╝tevatir haberle ├želi┼čen, ba┼čta d├Ârt mezhep imamlar─▒ olmak ├╝zere g├╝venilir b├╝t├╝n imamlar─▒n konuyla ilgili nakil ve fetvalar─▒na z─▒t bir g├Âr├╝┼če sahip olmalar─▒d─▒r.
─░slam da halife i├žin;
Mü'mîn olmak,
Erkek olmak,
Adil olmak,
H├╝rolmak,
Devlet ba┼čkanl─▒─č─▒ yapabilecek ehliyette olmak,
─░ctihad seviyesinde dini bilgi sahibi olmak ve
Kurey┼č kabilesine mensup olmak ┼čartlar─▒ getirilmi┼čtir.
Di─čer b├╝t├╝n ┼čartlar gibi Kurey┼čilik ┼čart─▒ da  ilgili naslarla sabittir.
Kurey┼čilik ┼čart─▒, "imamlar Kurey┼čten olacakt─▒r", m├╝tavatir hadisine ve sakife g├╝n├╝ Ebu Bekr (r.a) ve beraberindeki muhacirler taraf─▒ndan halifelik makam─▒n─▒n Kurey┼č kabilesinden di─čer ┼čartlan ├╝zerinde toplayan birisine ait oldu─ču ┼čeklinde anla┼č─▒lmas─▒na dayanmaktad─▒r. O g├╝n Ensar ve di─čer m├╝sl├╝manlar bu hadisi duyunca halife adayl─▒─č─▒ndan ├žekilmi┼č bir daha da ra┼čit hilafet d├Ânemi boyunca Kurey┼čli m├╝sl├╝manlar d─▒┼č─▒nda hilafete kimse aday olmam─▒┼čt─▒r.
Ehl- S├╝nnet halifenin kurey┼čli olmas─▒ ┼čart─▒ hakk─▒nda ittifak halindedir. D├Ârt hak f─▒k─▒h mezhebi imamlar─▒ ve m├╝cteh├«dleri, selef ulemas─▒, Maturidi ve E┼č'ari ulemas─▒ Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n halifede aranmas─▒ gereken ┼čartlardan oldu─čunda hemfikirdirler.
Bu ana ├žer├ževedeki ittifak─▒n yan─▒nda selef sonras─▒ d├Ânemde ehl-i s├╝nnete mensup baz─▒ ulema kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n kemal ┼čart─▒m─▒ s─▒hhat ┼čart─▒m─▒ oldu─čunu tart─▒┼čm─▒┼člard─▒r. Ama hi├žbiri konu ile ilgili hadisleri inkar cihetine ya da kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n ko┼čulmas─▒n─▒n kavmiyet├žilik olaca─č─▒na kail olmam─▒┼člard─▒r.
Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒ kavmiyet├žilik olarak de─čerlendirenlerin g├Âr├╝┼člerine delil olarak ├Âne s├╝rd├╝kleri g├Âr├╝┼člerin ├žo─čunu M. Said Hatibo─člu bey ├žal─▒┼čmas─▒nda kulland─▒─č─▒ndan, biz de o delilleri yeri geldik├že madde madde ele┼čtirdik. Ve neticelendirdik. ─░ddia ┼čeklinde al─▒nt─▒layaca─č─▒m─▒z de─čerlendirmeler ve verilen sayfalar Ankara ─░lahiyat Fak├╝ltesi Dergisi'nden al─▒nt─▒lanm─▒┼čt─▒r. Sayfa numaralar─▒ da yine ayn─▒ dergiye aittir.

─░ddia I: M├╝!minlar ailesine isteyen herkes girebildi─čine g├Âre ─░slam idarecilerinin her kavimden olabilece─či neticesi Kur'an'i bir hakikat olarak tecelli etmektedir. [1]
1 - ─░steyenin iman edebilmesi ile her isteyenin idareci olabilmesi farkl─▒ farkl─▒ ┼čeylerdir, birinci ┼č─▒ktaki genelleme do─čru ikinci ┼č─▒ktaki genelleme -hi├žbir kay─▒t konulmadan- yanl─▒┼čt─▒r. Kad─▒nl─▒k, fas─▒kl─▒k, akli yetersizlik, bedeni yetersizlik, bulu─č ├ža─č─▒na ermemi┼člik, esaret, tutukluluk, k├Âlelik, ehli bid'ate mensubiyet konumundaki m├╝'minler halife olamazlar.
2- ─░nsanlar─▒n de─či┼čik ─▒rk, soy ve kabilelerinden her isteyen iman edebilir. ├ľyleyse, m├╝'minler de─či┼čik de─či┼čik kavimlere mensup olabileceklerdir..Dolay─▒s─▒yla "Sizden olan ulu'l emre itaat edin" ayetine g├Âre idareciler her kavimden olabilirler , ┼čeklinde bir delillendirmeyle bu neticeye var─▒yorsa,bu delillendirme hatal─▒d─▒r. Ayet; Ulu'l Emr'in, iman etmi┼č olmas─▒ gerekti─čini bildirmektedir. Ve bu noktadaki delaleti katidir. Ama ayn─▒ ayetin m├╝tevatir s├╝nnetle sabit Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n bat─▒ll─▒─č─▒na bir delaleti yoktur.
3- Sadece ─░man etmekle bir insan─▒n m├╝'minlerin hilafetine ehliyet kazanmad─▒─č─▒ ├╝mmetin icmas─▒yla
sabittir. Adil olmas─▒,h├╝rolmas─▒, erkek olmas─▒ gibi ┼čartlar nas─▒l mezkur ayetle ├želi┼čmiyorlarsa ; ayn─▒ ┼čekilde bu ┼čartda mezkurayetle ├želi┼čmez .
4- Halife m├╝'minlerden olur.Her isteyen ─░man edebilir, iman edenler de─či┼čik kabilelerdendir.O halde halife her kabileden olabilir, istidlali sahih bir nasla ├želi┼čki halindedir.
Dinde k─▒yas, h├╝km├╝ Kur'an veya S├╝nnet veya icma da bulunmayan bir durumda belirli ┼čartlara uyulmas─▒ halinde delil kabul edilir. Bu meselede ise Nas vard─▒r. Ve Nass─▒n oldu─ču yerde i├žtihada yer yoktur.
"─░mamlar Kurey┼čten olacakt─▒r," hadisi sahih olmasayd─▒ veya var olmasayd─▒: ├ťmmet de bu noktada icma etmeseydi, belki k─▒yas bu meselede bir ├ž─▒k─▒┼č vesilesi olabilirdi.
Rivayetler aras─▒nda cem' m├╝mk├╝nken K─▒yas'─▒, sahih nassa takdim ederek Nas'da ta'n ilim ad─▒na ├╝z├╝c├╝d├╝r..:
─░ddia II: (.... Akabe bey'at├«ne i┼čtirak edenler Hazrecli Nakib Ubade b. es-Samit'in rivayetinde...) Ehil olan─▒n emrine itiraz (otoritesine m├╝dahale) etmemek ├╝zere..." ibaresi ge├žmektedir. Ehliyetin ┼čartlar─▒ aras─▒nda kavim fikri mevcud de─čildir.)  [2]
1 - Ehliyetin ┼čartlar─▒ aras─▒nda "Kurey┼čilik"te vard─▒r. O halde bir problem yoktur.
2- M├╝ellifin delil g├Âsterdi─či rivayet; ehliyet ┼čartlar─▒n─▒ de─čil, ├╝zerinde bey'at edilen esaslar─▒ havidir. Ehliyet ve ┼čartlar─▒n─▒ ifade i├žin s├Âylenseydi de Kureysiiik ┼čart─▒ zikredil me┼čeydi, belki m├╝ellife delil olabilirdi...
3- Kurey┼čili─čin Kavmiyet├žilikle e┼čde─čertutuimas─▒ yanl─▒┼čt─▒r. Kurey┼č bir kavim de─čil bir kabiledir. ─░mamlar─▒n kendilerinden se├žilece─či bir Kurey┼čli di─čer hilafet ┼čartlar─▒n─▒n da ├╝zerinde tevaf├╝r edece─či bir Kurey┼čli olaca─č─▒ndan bu ba─člamda bir ─▒rk├ž─▒l─▒ktan s├Âz edilmez.
(Hatta yak─▒n gelecekte ├ťmmetin g├╝ndemine girecek olan  ─░mamet M├╝essesesinin  bir milyar─▒  a┼čm─▒┼č ├ťmmet ├╝yesi aras─▒ndan b├╝y├╝k fitnelere sebebiyet vermeden se├žilmesinde de bu ┼čart─▒n b├╝y├╝k bir fayda getirece─či ─░lk Halifenin se├žiminde oynad─▒─č─▒ rol ve sa─člad─▒─č─▒ fayda gibi b├╝y├╝k bir fayda sa─člayaca─č─▒- ├╝mit edilebilir.)
Irk├ž─▒l─▒k bir ki┼či veya toplulu─čun kavimlerinden birine veya kavimlerine zul├╝mlerinde yard─▒mc─▒ olmalar─▒d─▒r.
┼×ayet halife; Ra┼čid halife de olmas─▒ gereken ┼čartlar─▒n ├╝zerinde tevaf├╝r├╝ne ra─čmen, bir kavimden olmas─▒ sebebiyle ─▒rk├ž─▒l─▒k yap─▒lm─▒┼č olacaksa; Ayn─▒ durumun Hz. Ebubekr (r.a) ve di─čer Ra┼čid Hal├«feler hakk─▒nda da ge├žerli olmas─▒, onlara da ─▒rk├ž─▒ denmesi gerekir. Bunu ise kimse s├Âylememi┼čtir.
Bir ba┼čka boyuttan meseleye bakarsak; Hilafet ┼čartlar─▒n─▒n hepsinin ├╝zerinde tevaf├╝r etti─či bir halife (Kurey┼čil├«k ┼čart─▒ hari├ž) bir kavme mensup diye kavmiyet├žilik ve onu se├ženler de kavmiyet├ži olacaksa bundan ka├žmak m├╝mk├╝n de─čildir. Zira insanlardan her biri mutlaka bir kavimdendir. O zaman her hal├╝karda bu anlay─▒┼ča g├Âre kavmiyet├žilikle kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z demektir. Ve bu fesad her hal├╝karda m├╝ellifin s├Âz├╝ne d├Âner. Ve onun kavmiyet├žilikten kurtulmas─▒ m├╝mk├╝n olmaz. (Bilse de bilmese de.)
Yok e─čer Halifenin bir kavimden olmas─▒ di─čer hilafet ┼čartlar─▒n─▒ ├╝zerinde toplam─▒┼čsa onu kavmiyet├žilikten kurtar─▒yorsa; bu ┼čartlar─▒ haiz bir Kurey┼či'ye kavmiyet├ži demlemeyece─či gibi bu ┼čart ta: kavmiyet├žilik olur; o da Kur'an'a ayk─▒r─▒d─▒r bahanesiyle reddedilemez. Zira ortada ┼čer'an ne bir fesad ne de b├«r muhalefet vard─▒r.
─░tiraz─▒m─▒z Halifenin Kurey┼či olabilmesine de─čil, bu ┼čart─▒n Kur'an'da olamamas─▒na ra─čmen ko┼čulmas─▒nad─▒r,denilirse ; Kur'an'da b├Âyle bir ┼čey olmasa da; Sahih s├╝nnette vard─▒r. "Peygambersize ne getirdiyse onu al─▒n..." ayeti gere─či, s├╝butu sahih bu haberi ve gere─čini kabul etmek durumundas─▒n─▒z. Zira biraz ├Ânce bu ┼čart─▒n di─čer ┼čartlarla birlikte var oldu─čunu, dolay─▒s─▒yla bundan kavmiyet├žili─čin gerekmedi─čini ispat etmi┼čtik, deriz.
Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒ g├Âzetenlerin de ─▒rk├ž─▒l─▒kla itham─▒ hatal─▒d─▒r. Bu ┼čart─▒ g├Âzetenler , bunu ─▒rk├ž─▒l─▒k kayg─▒s─▒yla de─čil, Allah Rasul├╝ (s.a.s.)n├╝n emrine uyarak g├Âzetmi┼člerdir.

─░ddia III: (Hz. Peygamber ─░slam Devletinin ilk ba┼č ┼čehri olan Medine'yi, mesela askeri sebeplerle veya hac i├žin terk etti─činde kendi yerine muhakkak bir vekil b─▒rakmak adetinde idi: -amil vali k─▒lmak-demektir. Bu zatlar─▒n tedk├«kinden anl─▒yoruz ki, mezkur vazife herhangi bir kabilenin hususiyle Kurey┼čin inhisar─▒nda de─čildir.)  [3]
1 -Bu devlet ba┼čkanl─▒─č─▒yla Valili─či e┼č kabul etmekten ortaya ├ž─▒kan bir ├želi┼čkidir. Devlet ba┼čkanl─▒─č─▒yla valilik y├Ânetme a├ž─▒s─▒ndan bir benzerlik arz etseler de di─čer pek ├žok a├ž─▒dan farkl─▒l─▒k g├Âsterirler. Mesela: devlet ba┼čkan─▒ yaln─▒z bir ki┼či olur, ama pek ├žok vali vard─▒r. Devlet ba┼čkan─▒ ┼čura ile se├žilir, ama valileri devlet ba┼čkan─▒ se├žer. Devlet ba┼čkan─▒ azli gerektirecek bir sebep yokken azled├«lemez, ama hal├«fe valilerini ve kumandanlar─▒n─▒ azledebilir...
2- Ba┼č─▒n─▒za habe┼čli bir k├Âle getirilse ona itaat edin,mealindeki hadis sabittir. Bu da ─░mamlar Kurey┼čten olacakt─▒r, hadisine muhaliftir. Emir Habe┼čli bir k├Âle de olsa itaatle emrolundu─čumuza g├Âre halifenin Kurey┼čili─či diye bir ┼čart olamaz. ┼×eklinde bir delillendirme ├Âne s├╝r├╝lebilir.
(Usul a├ž─▒s─▒ndan) Sizler ─░nan├žla alakal─▒ meselelerde haberi vahidle amel etmiyorsunuz. Bu rivayetle istidlal ederseniz asl─▒n─▒z─▒ ibtal etmi┼č olursunuz... Bize birini bir di─čerine tercih sebebinizi ve bu iki rivayetin cem' edilmesi m├╝mk├╝n iken bundan ka├ž─▒nma sebebinizi s├Âyleyin.... Ak─▒ld─▒r derseniz: akl─▒n ┼čerl delillerden oldu─čunu isbat edin. Nakildir derseniz, g├Âsterin. Yoksa muhale imkan verme sa├žmal─▒─č─▒na d├╝┼čersiniz.
Bu mesele bir itikadi mesele de─čildir. Onun i├žin amel ederiz, denirse . O halde mesele yok. ─░mamlar Kurey┼čten olacakt─▒r, hadisi sahihtir ve sabittir. Peygaber size ne getirirse onu al─▒n, ayeti gere─či, bu hadisi de halife se├žimi ┼čartlar─▒ aras─▒nda g├Âzetin ve gere─čiyle   amel edin, deriz.
3- ─░stihlaf ve ─░sti'mal tabirlerinin Allah Rasul├╝ (s.a.s.)'in valileri veya amilleri hakk─▒nda kullan─▒lmas─▒nda bu hadisle ├želi┼čir bir mana ve delil yoktur. Zira bunlar m├╝cerred lugavi kullan─▒┼člard─▒r. Sizlerin de meseleyi ele al─▒rken itiraf  etti─činiz gibi , valiler hakk─▒ndad─▒r. Hz. Peygamber (s.a.s.) Halife, Devlet Ba┼čkan─▒- olarak vard─▒r. Ve onun d├Âneminde Kurey┼či olmayan valilerin veya amillerin atanmas─▒ tart─▒┼čma d─▒┼č─▒ndad─▒r. Tart─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z devlet ba┼čkanl─▒─č─▒d─▒r.
─░stimal ve ─░stihlaf tabirlerinin kullan─▒┼člar─▒ndan Halife de Kurey┼čiiik ┼čart─▒n─▒n g├Âzetilmedi─čine delil getirmeye ├žal─▒┼č─▒lmas─▒ zay─▒ft─▒r. O d├Ânemde Halife  makam─▒n─▒n bo┼č olmad─▒─č─▒ bir vak─▒a oldu─ču gibi... Allah Rasul├╝ (s.a.s.)'in b├«r Halife tayin etmedi─či de bir ba┼čka ger├žekliktir. Hem Allah Rasul├╝ (s.a.s.) kimseyi halife b─▒rakmad─▒ diyorsunuz, hem de Halifenin Kurey┼čli olmas─▒n─▒n olamayaca─č─▒na; onun valiler ve amilleri se├žme ve g├Ârevlendirmesinden delil getirmeye ├žal─▒┼č─▒yorsunuz .

─░ddia IV: Zeyd bin Harise, Hz. Ai┼če (r.a) onun hakk─▒nda ┼č├Âyle diyor: "Ne zaman Hz. Peygamber Zeyd'in de i┼čtirak etti─či bir ordu g├Ânderse muhakkak onu ba┼člar─▒na emir (komutan) yapm─▒┼čt─▒r. ┼×ayet kendisinden sonra ya┼časa idi muhakkak onu halife b─▒rak─▒rd─▒..."  [4]
1 .M├╝ellif daha ├Ânce ve sonra yapt─▒─č─▒ gibi yine ayn─▒ yanl─▒┼č─▒ tekrarlamaktad─▒r. Bu s├Âz hz. Ai┼če'nin istidlalidir. Ve bir nas de─čildir. Ve bu s├Âz, o sahabinin Allah Rasul├╝ indindeki de─čerini ifade i├žin s├Âylenmi┼č bir s├Âzd├╝r . Bu s├Âz├╝n benzeri , hz. Peygamber (s.a.s.) 'in Hz.├ľmer (r.a) hakk─▒ndaki ┼ču s├Âz├╝d├╝r : "Bundan sonra peygamber gelecek olsayd─▒ bu ├ľmer olurdu. Bu s├Âz Hz. ├ľmer'in faziletini ifade i├žin s├Âylenmi┼čtir: Bu s├Âzle Hz. ├ľmer'in peygamber olup olmayaca─č─▒ s├Âz konusu edilmemektedir.
Sahih hadisi reddeden birisinin "Kavli Sahabiyle" g├Âr├╝┼č├╝n├╝ isbata yeltenmesi hayretler edilecek bir tav─▒rd─▒r.
2- Bilindi─či ve iman etti─čimiz gibi Allah Rasul├╝ hevas─▒ndan bir ┼čey s├Âylemez.. Kendisine indirileni eksiksiz ve fazlas─▒z tebli─č etmi┼čtir. ┼×ayet indirilenlerin hepsini tebli─č etmemi┼č olsayd─▒... Allah ve M├╝'minler onun hakk─▒nda h├╝sn├╝ ┼čehadette bulunmazlard─▒.
Hilafette de kendisine vekil b─▒rakmad─▒─č─▒na g├Âre onun bu ameli vahiyle s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Ve Hz. Ai┼če'nin de bunu b├Âylece bilebilece─činden m├╝ellifin yordu─ču mana da bu s├Âz├╝ s├Âylemesi d├╝┼č├╝n├╝lemez.
3- Bu dini bir meseledir. Hz. Ai┼če'nin s├Âz├╝ de M├╝ellife g├Âre Kur'an'a zaittir. Kavli Sahabinin hucciyetini itiraf ederse ancak o zaman bu s├Âzle istidlal edebilir. O da delil s─▒ralamas─▒nda Kavli Sahabiye s─▒ra gelirse olabilir.
4- Ya┼časa idi muhakkak onu halife b─▒rak─▒rd─▒ s├Âz├╝ faraziyedir. Ya┼čamad─▒─č─▒na g├Âre ve halife b─▒rakmad─▒─č─▒na g├Âre yap─▒lmayan bir ┼čeyle s─▒rf akli imkan var diye istidlal nazar-─▒ itibara al─▒nmaz.

─░ddia V: (Ashab aras─▒nda Hz. Peygamberi en iyi bilen kimse olarak tan─▒nan bu ilk halifenin idari vazife verdi─či kimselerde ehliyetten ba┼čka ├Âl├ž├╝ aramad─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren m├╝spet vak─▒alar vard─▒r. O'nun Kurey┼čten olmayan baz─▒ y├╝ksek derecede memurlara sahip olu┼ču bunun delillerindendir....) demekte ve ├Ârneklendirmektedir.  [5]

1 .Bu yerinde kullan─▒lmayan istidlal, Halife ve Halifenin memurlar─▒ aras─▒ndaki ayr─▒m─▒ g├Âz ard─▒ etmekten kaynaklanmaktad─▒r. Ve yanl─▒┼čt─▒r.
Hz. Ebu Bekr (r.a)'m ─░mamlar Kurey┼čten olacakt─▒r, hadisiyle istidlal etmesi ve 16 kadar sahabiden (ibn-u! Hacer'e g├Âre 22 kadar) bu hadisin rivayet olunmas─▒, m├╝ellifin bu istidlalini d├╝┼č├╝r├╝r. Hz. Ebu Bekr (r.a)'─▒n amillerinde Kurey┼čili─či g├Âzetmemesi ise daha ├Ânce ge├žti─či ┼čekliyle Halife ile Amilleri aras─▒ndaki ayr─▒m─▒n varl─▒─č─▒na ve s─▒hhatine delalet eder.

─░ddia VI: M├╝ellifin eseri boyunca tekrar etti─či bu yanl─▒┼č ┼ču s├Âzlerle de Hz. ├ľmer'e nispet edilmi┼čtir: Sahabenin fazileti ├ľmer'e g├Âre ├žekilmi┼č ve ├žilenin kar┼č─▒l─▒─č─▒d─▒r. Babadan mevrus b├«r nesebi irtibat─▒n de─čil. Fazilet say─▒lan bir i┼če kim liyakat belirtirse o i┼č onun hakk─▒d─▒r. Ve b├Âylece bir Sakifli g├╝n olacak Islam─▒n ilk senelerinin ┼č├Âhretli Kurey┼člilerine tercih edilebilecektir.  [6]

─░ddia VII: ├çok ge├žmeden ├že┼čitli amillerin tesiriyle islami k─▒l─▒─ča b├╝r├╝nm├╝┼č bircahiliye zihniyeti yer yer kendisini hissettirmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. Hz. Peygamber (s.a.s.)'in vefat─▒yla Hilafeti ele ge├žiren Kurey┼č kabilesi... [7]

1- 'Hilafeti ele ge├žiren Kurey┼č kabilesi..." ifadesi yanl─▒┼čt─▒r. Hilafete sizin mezhebinize g├Âre her ehil olan gelebilir. Sizin de kabul etti─činiz gibi hz. Ebu Bekr (r.a) hilafete ehildi. Ve Sahabenin ittifak─▒yla se├žildi.
2- "Hilafeti ele ge├žiren" ibaresi tabii olarak m├╝'min kurey┼člilerle s─▒n─▒rland─▒r─▒lmal─▒d─▒r.
3- Sizin de itiraf ve isbat etti─činiz gibi ilk halife kurey┼čli olmayanlara da g├Ârev vermi┼čtir. Ve ehil olmayanlara g├Ârev vermemi┼čtir. Kurey┼č istedi; ┼č├Âyle yapal─▒m, b├Âyle yapal─▒m veya kurey┼č istemiyor ┼čunu yapmayal─▒m gibi bir kayg─▒yla M├╝sl├╝manlar─▒ y├Ânetmedi─či ise g├╝n gibi ortadad─▒r.
O halde "Hilafeti ele ge├žiren Kurey┼č kabilesi" s├Âz├╝: Hem ilmi ciddiyet ve tarafs─▒zl─▒─ča uymaz hem de vak─▒aya muhaliftir. Hafif bir s├Âzd├╝r ve yanl─▒┼čl─▒─č─▒ ortadad─▒r.

─░ddia VIII: Ne var ki ilk halifenin se├žimi s─▒ras─▒nda devrin siyasi i├žtimai ┼čartlar─▒ icab─▒ olarak   bu ehliyet prensibi meyan─▒nda dikkate alman ge├žici bir madde- Hz. Peygamber sonras─▒ islam fikir d├╝nyas─▒n─▒ uzun as─▒rlar me┼čgul edecek bir problem olmu┼čtur. Halifenin kurey┼č kabilesinden olmas─▒ meselesi...  [8]

1 .M├╝ellif bu ┼čart─▒n ge├žici oldu─čunu nereden bilmi┼čtir? Delili nedir?
├ľnce bu ┼čart─▒n varl─▒─č─▒n─▒ kabui etmeden ge├žicili─čini isbat etmesi vahimdir. Yok e─čer bu ┼čart─▒n varl─▒─č─▒n─▒ kabul ediyorsa o zaman da ge├žici oldu─čunu isbat etmesi gerekir: Ama onun varl─▒─č─▒n─▒ neyle ─░sbat ediyorsa onunla, i┼čine gelenle de─čil...

─░ddia IX: Muhacir M├╝sl├╝manlar toplant─▒ yerine gelerek onlara Hz. Peygamberin: "─░mamlar Kurey┼čli olacakt─▒r" ┼čeklindeki h├╝km├╝n├╝ nakletmi┼člerdir. Ensar da o zamana kadar bilmedikleri bu peygamber emrine tabi olarak -├ž├╝nk├╝ kendileri Kurey┼čli de─čildi- taleplerinden vazge├žmi┼člerdir.
─░┼čte bu izah, tarihi a├ž─▒dan eksik ve de yanl─▒┼č olsa gerektir. Pek ├žok ─░slam Alimini ehliyette kavmiyet unsuruna de─čer vermeyen islam akidesine tamamen ayk─▒r─▒ bu g├Âr├╝┼če s├╝r├╝klemi┼č bulunan mezkur peygamberi emrin mahiyeti ve ilk hilafet se├žiminin ger├žek y├╝z├╝ ortaya konulacak olursa var─▒lacak netice ba┼čka t├╝rl├╝ olmayacakt─▒r. Meselenin hafifli─če tahamm├╝l├╝n├╝n olmamas─▒ bizi ilk kaynaklara inmeye mecbur b─▒rakmaktad─▒r... [9]

1- Hadisin kaynaklar─▒n─▒n zikredilmemesi ilmi tarafs─▒zl─▒─ča ve ciddiyete ayk─▒r─▒d─▒r. Mezkur izah─▒n yanl─▒┼čl─▒─č─▒ isbat edilmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒rken ni├žin sened ve metin tenkidiyle de─čil de tarihi a├ž─▒dan tenkidine y├Ânelinmi┼čtir? Tarih kitaplar─▒ndaki veriler yoksa Hadis kitaplar─▒ndan daha m─▒ g├╝venilirdir ? Tarih kitaplar─▒ndaki rivayetler sened ve metin tenkidi yap─▒lmaks─▒z─▒n al─▒nabilecek derecede de g├╝venilir ve sahih hadis kitaplar─▒ndan daha itimada ┼čayan m─▒d─▒rlar? Hem metin-sened tenkidi , hem de ÔÇťKur'ani zihniyeteÔÇŁ  [10] uygun tenkidi beraber yapsayd─▒n─▒z olmaz m─▒yd─▒?
2- Bu had├«sin metni"el-E├«mmetu min Kurey┼č" ┼čeklindedir.
3- Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n kavmiyet├žilik olmad─▒─č─▒ ve ┼čart ko┼čulmas─▒ndan kavmiyet├žili─čin gerekmeyece─činin izah ve isbat─▒ daha ├Ânce ge├žmi┼čti. Dolay─▒s─▒yla islam akidesine muhalif bir durumun olmad─▒─č─▒ da ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmaktad─▒r.
M├╝ellif ba┼čta 4 b├╝y├╝k mezhep imam─▒n─▒n /olmak ├╝zere/ g├Âr├╝┼člerini aktard─▒─č─▒, di─čer ilim adamlar─▒n─▒n da inan├žlar─▒ ilmi yeterlilikleri ├╝zerinde ┼č├╝phe etmeyi gerektirecek s├Âz ve iddia da bulunmaktad─▒r. Onlar─▒n hi├žbiri anlayamam─▒┼č ,meseleye ciddiyetle e─čilmemi┼č, bir ilahiyat├ž─▒, hem de 1000 sene sonra , hafifli─če tahamm├╝l├╝ olmayan bu meseleyi kavray─▒vermi┼čtir.  Bu da ilim ad─▒na son derece ├╝z├╝c├╝ bir tav─▒rd─▒r.
4- M├╝ellifin indi─či bu g├╝venilir kaynaklardan sadece bir rivayet bulabilmesi ve bu ├Ânemli rivayeti de ├Âzetleyivermesi ├╝zerinde durulmas─▒ gereken bir ilmi hafiflik ├Ârne─čidir.
5- M├╝ellif sened kriti─čini bile yapmaya gerek duymad─▒─č─▒ bu rivayette zikri ge├žen Recm ayetini ve dolay─▒s─▒yla bu rivayetin s─▒hhatini kabul ediyorsa bu rivayetle istidlal edebilir.   [11]
Yok ┼čayet etmiyorsa rivayetin bir k─▒sm─▒n─▒ kabul edip bir k─▒sm─▒n─▒ kabul etmiyorum diyemez. Zira bu delilsiz tercih olur. Delilsiz tercih te muhaldir. B├╝t├╝n konu ile alakal─▒ de─čerlendirmeleri havada kal─▒r.
6- Hz. ├ľmer, m├╝ellifin esas ve delil olarak kabul etti─či bu a├ž─▒klamas─▒n─▒: Birisinin: ├ľmer ├Âl├╝rse falan adama bey'at edece─čim demesi ve Ebubekr (r.a)'a yap─▒lan bey'at aceleye getirilmi┼čti s├Âz├╝ ├╝zerine yapm─▒┼čt─▒r. Dolay─▒s─▒yla Ebu Bekr (r.a)'─▒n Ensara s├Âyledi─či b├╝t├╝n s├Âzleri burada zikretmemesi normaldir.
Ebu Bekr (r.a)'─▒n Allah Rasul├╝ (s.a.s.), Ensar hakk─▒nda ne s├Âylediyse hepsini zikretmi┼č oldu─ču bu ve di─čer konuyla alakal─▒ rivayetlerde mezkurdur. Halbuki Hz. ├ľmer'in bu rivayetinde bu konudaki rivayetler hi├ž zikredilmemi┼čtir.  Bu da g├Âsteriyor k├« Hz. ├ľmer (r.a) o g├╝n ge├žen olaylar─▒ ├Âzetleyerek aktarm─▒┼čt─▒r.
7- "Araplar bu i┼či Kurey┼čten ancak ┼ču toplulu─ča tan─▒rlar s├Âz├╝, ─░mamlar Kurey┼čten olacakt─▒r, hadisi Ensara hat─▒rlat─▒ld─▒ktan sonra , Kurey┼čten kimlerin Halifeli─če ehil ve namzet oldu─čunu ifade i├žin s├Âylenmi┼čtir. Araplar bu i┼či yaln─▒zca Kurey┼čin ┼ču cemaat─▒na verilirse ona raz─▒ olurlar ├ž├╝nk├╝ bu cemaat Araplar─▒n nesep├že ve mevk├«ce en orta
hallileridir , s├Âz├╝ hilafetin kurey┼čte oldu─čunun ─░lan ve tesliminden sonra Kurey┼čin aras─▒nda ─░slamda m├╝tekaddim muhacirlerinden se├žilmesi halinde Araplar─▒n   onlara   vela   vereceklerini   ve   boyun   e─čeceklerini ifade i├žin s├Âylenmi┼čtir.  [12]  Yoksa Hilafetin Kurey┼če ait oldu─čunu ifade ve isbat i├žin de─čil. 
Hz. Ebu Bekr (r.a)'─▒n "Ve len ta'rifel arabu heza'l emra illa li haze'l hayyi min Kurey┼č ..." s├Âz├╝ dikkatle okunup incelendi─činde de g├Âr├╝lece─či gibi bu s├Âz ile Araplar─▒n ancak Kurey┼čten se├žildi─či takdirde halifeye itaat edecekleri isbat edilmeye ├žal─▒┼čamamaktad─▒r.
─░sbat ve ifade edilmek istenen , Kurey┼čten se├žilecek halifenin Muhacirlerin ├Ânde gelenlerinden olmas─▒n─▒n siyasi istikrar─▒n ger├žekle┼čtirilebilmesi i├žin gerekli olu┼čudur. Dolay─▒s─▒yla bu s├Âz Hz. Ebu Bekr (r.a)'m Halifenin Kurey┼či oldu─čuna ve Kurey┼čten de Muhacirlerden se├žilmesi halinde ├╝zerinde ittifak─▒n sa─članabilece─čine kani oldu─čuna delalet eder. M├╝ellifin yordu─ču manaya de─čil...
8-   Bu s├Âz Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n subutundan sonra Halifenin Kurey┼čten kimlerden olmas─▒ gerekti─čine i┼čaret i├žin s├Âylenmi┼čtir. Zira bu Ebu Bekr (r.a)'a g├Âre b├Âyle olmasayd─▒ Araplar hilafeti Kurey┼čin nesep├že ve mevkice orta olan ancak ┼ču grubuna (muhacirlerden) tan─▒rlar, bilirler demesinin mant─▒kl─▒ bir izah─▒ olmazd─▒... ├ç├╝nk├╝: Hilafetin Kurey┼če ait oldu─čunu itiraf etmeyen insanlara , birde Kurey┼čin belli bir kesiminden halife se├žmelerini teklif etmek safdillik olurdu. Ve ayn─▒ zamanda Halife se├žmek i├žin toplanm─▒┼č; Hz. Peygemberin haklar─▒nda ; insanlar bir tarafa onlar bir tarafa y├Ânelseler ; Ensar─▒n taraf─▒na y├Ânelirdim, dedi─či bir cemaatin , s─▒rf Araplar b├Âyle d├╝┼č├╝n├╝yor ve istiyor denildi diye , halife se├žmekten vazge├žip Kurey┼či ve Muhacirlerden birisine firesiz bey'at etmeleri d├╝┼č├╝n├╝lemez...
9-   Nesep├že ve Mevkice ne Ebu Ubeyde ve ne de ├ľmer (r.a) Kurey┼čin en ├╝st├╝nleridirler. Bu da g├Âsteriyor ki bu s├Âzden kas─▒t, Muhacirlerin dindeki mevki ve nesep├že en ├╝st├╝nleri olmalar─▒d─▒r...
Bu tesbitimizin do─črulu─čuna b├«r ba┼čka delil de; Hz. Ebu Bekr'in mezkur s├Âz├╝ s├Âyledikten sonra Hz. ├ľmer ve Ebu Ubeyde (r.a)'─▒, onlara namzet olarak g├Âstermesidir.
Kurey┼čin b├╝t├╝n M├╝sl├╝man Araplar─▒n efendisi olmad─▒─č─▒ malum oldu─ču gibi b├╝t├╝n Araplara nisbetle ├žo─čunlu─ču te┼čkil etmedikleri de ortadad─▒r.
Bu o zaman da ├Âyleydi ┼čimdi de b├Âyle... Dolay─▒s─▒yla Kurey┼čle yar─▒┼č halinde olan Araplar─▒n "Kurey┼čilik ┼čart─▒" olmadan kurey┼či bir halifeye kabilecilik a├ž─▒s─▒ndan da ─░slam a├ž─▒s─▒ndan da boyun e─čmeleri varsay─▒m─▒ mesnedsiz bir varsay─▒m olmaktan ├Âteye ge├žemez.

─░ddia X: Hz. Ebu Bekr bu siyasi vak─▒ay─▒ belirttikten sonra o hayye dahil ve beraberinde bulunmakta olan ├ľmer veya Ebu Ubeyde den birisini Halife namzedi g├Âsterir.
Ensar─▒n temsilcisi Hilafetin kendilerine inhisar edemeyece─či ortaya ├ž─▒k─▒nca ikili ba┼čkan teklifinde bulunur. Bir Ensardan bir de Kurey┼čli Muhacirlerden Emir... [13]

1 - Bizden bir emir ,sizden bir emir olsun , s├Âz├╝n├╝n sahibinin Ensar─▒n temsilcisi olarak yorumlanmas─▒ zay─▒ft─▒r. Bu olsa olsa Sa'd'─▒nki gibi indi bir yakla┼č─▒md─▒r.
├ľyle olmasayd─▒ bir-ikisi hari├ž b├╝t├╝n Ensar─▒n Ebu Bekr (r.a)'a bey'at etmeleri d├╝┼č├╝n├╝lemezdi. Ne Hubab b. Munzir Ensar─▒n temsilcisi, ne de bu tav─▒r Ensar─▒n tavr─▒d─▒r. Olsa olsa onlardan bir ferdin yersiz bir├ž─▒k─▒┼č─▒d─▒r.
2- Bu s├Âz sahibinin Ensan temsil edemeyece─činin b├«r ba┼čka delili de; ─░ki Halife fikrinin yanl─▒┼čl─▒─č─▒n─▒  bilmeyecek kadar ilimden nasibinin az olu┼čudur. Halbuki bu husustaki hadisler me┼čhurdur,

─░ddia XI: ┼×ayet Bey'at vuku bulmadan oradan ayr─▒lacak olsayd─▒k onlar (yani Ensar) kendi i├žlerinden birisine bey'at edecekler di ki: bundan endi┼če ettik. Zira bu takdirde ya biz onlara istemeyerek bey'at edecektik veya muhalif kalacakt─▒k. Bunun sonu da anar┼či idi...  [14]

"Zira bu takdirde ya biz onlara istemeyerek bey'at edecektik..." ┼čeklindeki ifadenin kayna─č─▒  173  nolu dipnotta ─░bnu H├«┼čam II. 657 olarak bildirilmi┼čse de bu laf─▒zlara mezkur kaynakta rastlayamad─▒k.

─░ddia XII: Hz. ├ľmer'den nakledilen bu pek m├╝him bilgileri maddele┼čtirmeye ├žal─▒┼čal─▒m...
Mekke'den gelmi┼č Muhacir Kurey┼čliler devletin siyasi istikrar─▒n─▒ temin noktas─▒ndan kendilerinden birisinin ba┼ča ge├žmesi g├Âr├╝┼č├╝ndedirler. ├ç├╝nk├╝ mensubu olduklar─▒ Kurey┼č kabilesi b├╝t├╝n Araplarca say─▒lan bir ┼č├Âhrete sahiptir.   [15]
Muhacir Kurey┼čl├«lerin kendilerinden birisinin ba┼ča  ge├žmesi    g├Âr├╝┼č├╝nde   olmalar─▒    bunun sebebinin de mensubu olduklar─▒ Kurey┼č kabilesinin b├╝t├╝n Araplarca say─▒lan bir ┼č├Âhrete sahip olu┼ču oldu─ču istintac─▒ hatal─▒d─▒r. Zira s─▒rf ┼č├Âhretten dolay─▒ Araplar─▒n Kurey┼če boyun e─čeceklerini iddia g├╝l├╝n├ž olurdu. Cahiliye tarihi ve ─░slam tarihi incelendi─činde g├Âr├╝lece─či gibi Araplar ─░slam ├Âncesi Kurey┼če boyun e─čmedikleri gibi ─░slam sonras─▒ da Kurey┼če ┼č├Âhretleri var diye boyun e─čmediler... ─░┼čte Riddet harpleri... O halde Ensar─▒n da di─čer Araplar─▒n da boyun e─čmelerinin bir ba┼čka sebebi vard─▒r. O da Allah Rasul├╝ (s.a.s.}'in emridir. Bu meseleye daha ├Ânce de de─činilmi┼čti.

─░ddia XIII: Pek ├žok islam Aliminin kanaatinin aksine taraflardan hi├žbirisi halifenin kurey┼čli olmas─▒n─▒ emredici hi├žbir hadis veya peygamber talimat─▒ ├Âne s├╝rm├╝┼č de─čildir... Tekrarlayal─▒m baz─▒ alimlerin zannettikleri gibi se├žim yerinde ─░mamlar─▒n Halifelerin Kurey┼čten olaca─č─▒na dair herhangi bir peygamber h├╝k├╝m asla bahis konusu edilmi┼č de─čildir. [16]

1-├ç─▒kard─▒─č─▒ bu netice hz. ├ľmer taraf─▒ndan ├Âzetle anlat─▒lan Sakife yurdundaki toplant─▒y─▒ anlatan tek bir rivayetten ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r. M├╝ellif bu rivayetin sahih oldu─čunu s├Âylemeden bu rivayetle istidlal edemez. Bu rivayet sahih ise o zaman rivayette ge├žen Recm ayetini de kabul ediyor demektir. Halbuki biz m├╝ellifn bu rivayeti sahih kabul etmedi─čini biliyoruz. Ama do─čru kabul etmedi─či bir rivayetle    ba┼čka bir rivayetin  sahih olmad─▒─č─▒ iddias─▒n─▒ nas─▒l  bir mant─▒kla  bir araya  getirdi─čini , Kur'an├« zihniyetiyle  ba─čda┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ bilmiyoruz.
Bu rivayetin tamam─▒ okundu─čunda da g├Âr├╝lece─či gibi hz. ├ľmer Sakife olay─▒nda cereyan eden ve konu┼čulan b├╝t├╝n s├Âzleri hikaye etmedi─či gibi, gayesi Sakife olay─▒n─▒ anlatmak da de─čildir. Hac s─▒ras─▒nda duydu─ču baz─▒ dedikodular─▒ cevaplamak i├žin bu rivayete konu olan a├ž─▒klamalar─▒ yapm─▒┼čt─▒r.
Rivayet metnine g├Âre  ; dedikodular ├╝├ž-d├Ârt konu etraf─▒nda cereyan etmektedir. Ashab─▒n─▒n hat─▒rlatmas─▒yla Hz. ├ľmer bu a├ž─▒klamalar─▒n─▒ Medine'ye b─▒rakm─▒┼č ve bu konulara hasretti─či bir hutbe ile konulara a├ž─▒kl─▒k getirmi┼čtir. Sakife olay─▒yla alakal─▒ dedikodu "Halife se├žiminin oldu bittiye getirildi─či iddias─▒ olunca, cevap da bu iddiay─▒ bertaraf etmeye yeterli olacak bir s─▒yga ile verilmi┼č ve ─░mamlar─▒n Kurey┼čten olu┼ču hadisine bu a├ž─▒klamalarda yer verilmemi┼čtir.
Ama a├ž─▒klamadaki uslubtan da anla┼č─▒laca─č─▒ gibi , Araplar bu i┼či Kurey┼čin ancak ┼ču grubuna lay─▒k g├Âr├╝rler  s├Âz├╝   imamlar─▒n   Kurey┼čten   oldu─čunun mevcut topluluk├ža kabul edildi─čine de z─▒mnen i┼čaret etmektedir. Zira Halifenin Kurey┼čili─čini kabul etmeyen bir toplulu─ču bir de Kurey┼čin bir grubundan olursa ancak Araplarca kabul g├Âr├╝r demenin bir izah─▒ olamazd─▒.
Kald─▒ ki ─░mamlar Kurey┼čtendir, hadisinin ravileri aras─▒na hadis tarz─▒ndaki rivayetlerde Hz. ├ľmer ve Sahabenin a'yan─▒ndan pek ├žok zat'ta vard─▒r. Bu s├Âylediklerimizi Ehl-i S├╝nnet ulemas─▒n─▒n yan─▒s─▒ra, ┼×ii olsun S├╝nni olsun gerekse de Mutezili olsun ├ťmmetin Me┼čhur Mezhepler Tarihi alimleri ittifakla kitaplar─▒nda nakletmektedirler. ─░bn-ul Hacer el-Askalani, ─░bn Hazm ez-Zahiri, el-Kettani gibi rivayet ve dirayet otoritelerinin M├╝tevatir oldu─čunu s├Âyledikleri bir hadisi ve rivayeti konuyla dolayl─▒ olarak alakal─▒ bir tarih rivayetine dayanmaya ├žal─▒┼čarak inkar etmeye ├žal─▒┼čmak zavall─▒ ama cesurca bir tav─▒r olmu┼čtur.
2- Bir rivayetin sahih olmas─▒ hatta m├╝tevatir olmas─▒ i├žin tarih kitaplar─▒nda varolmas─▒ gerekti─čine dair bug├╝ne kadar bir g├Âr├╝┼č veya kaide duymam─▒┼čt─▒k.
Ama illa da tarih kitaplar─▒nda konuyla alakal─▒ bir rivayet bulunmas─▒ ┼čart diye tutturulursa; Acaba mezhepler tarihi "Firak" kitaplar─▒ tarih kitab─▒ de─čil mi? Ba┼čta 4 mezhep imamlar─▒ bu olay─▒ fetva ┼čeklinde veya hikaye ┼čeklinde anlatan ulema yalan m─▒ s├Âylemektedir? Ve tarih kitaplar─▒nda yalan ya da bir k─▒s─▒m uydurma veya tahrif edilmi┼č rivayetlerin bulunma ihtimali yok mudur?
Kald─▒ ki tarih ve hadis kitaplar─▒nda hz. Ebu Bekr (r.a)'m Sakife'de bu hadisi zikretti─či mervidir.

─░ddia XIV: (Bu hadisi Kurey┼čili─če deli! olarak ileri s├╝renlere cevaben Osmanl─▒ Hilafeti Me┼čihat─▒ ─░slamiye Vekili Muhakkik Hanefi Alim Zahid el Kevseri (1879-1952) ┼č├Âyle demektedir:
"Kelam alimleri aras─▒nda her ne kadar bu hikaye i┼čtihar bulmu┼čsa da Ebu Bekrin bey'at g├╝n├╝ bu hadis ile ihticac etti─či sabit de─čildir.  [17]
1-─░mam Kevseri (r.h) bu s├Âz├╝ Haf─▒z el-Alai'nin Telkihu'l-Fuhum fi Tengihi S─▒ya─či'l-Umum isimli eserinden al─▒nt─▒lam─▒┼čt─▒r, el- Alai'nin bu s├Âz├╝ne i┼čaretle yetinmesi baz─▒ ilim ehlinin imam Ebu Hanife'ye kurey┼či olmad─▒─č─▒ i├žin y├╝klenmeleri sebebiyledir. ─░mam e┼č-┼×afii kurey┼čiydi, imamlarda Kurey┼čten olacakt─▒r, hadisine g├Âre ┼×afii daha ├╝st├╝nd├╝r gibi    bir   sa─čl─▒ks─▒z   d├╝┼č├╝nceye kap─▒lan   baz─▒lar─▒na , konuyu biraz daha ara┼čt─▒rs─▒nlar diye latife yapm─▒┼čt─▒r. Yoksa o lezzet├╝'l-Ay┼č ─▒ da incelemi┼čtir, hadisin di─čer rivayetlerini de incelemi┼čtir. Ve hadisin mevzu oldu─čunu da s├Âylememektedir. Hele hele kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒ kavmiyet├žilik olarak hi├ž nitelernemi┼čtir. el-Kevser├«nin ilmi menheciyle taban tabana z─▒t insanlar─▒n , onun anlamad─▒klar─▒ latifeleriyle delil getirmeleri ne kadar da latiftir. el-Kevseri bu hadisin Taberani'de iyi birsenedle rivayet oldu─čunu s├Âylemektedir. Haf─▒z el-Kettani'nin s├Âz├╝nden de anla┼č─▒ld─▒─č─▒ gibi el-Alai "bulamad─▒m" demi┼čtir. Ve bu ondan kaynaklanan bir yanl─▒┼čl─▒k ve gaflettir. Hadisin olmad─▒─č─▒na delil de─čil. (Bkz. el-Kettani, Nazmu'l-M├╝tenasir mine'l Hadisi'l M├╝tevatir s. 158)

─░ddia XV: (Ensar iktidar─▒ payla┼čma teklifinde bulunmu┼čtur. Bu yeni teklif varl─▒─č─▒ ileri s├╝r├╝len hadisin asl─▒nda mevcut olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âsterir.)  [18]
1-─░ktidar─▒ payla┼čma teklifinde bulunan Ensar de─čil Ensardan gen├ž bir ferttir, (ibn. Hi┼čam'a g├Âre Hubab b. el- M├╝nzir)
2-Bir veya birka├ž ferdin teklifi , delilsiz b├╝t├╝n Ensara maledilemeyece─či gibi b├Âyle bir s├Âzden ne bu hadisin yoklu─ču ne de iki imama biatla ilgili peygamber ihtar─▒n─▒n yoklu─ču gerekir. Zira bu s├Âz b├«r gaflet eseri s├Âylenmi┼č olabilece─či gibi bu mevzudaki hadisleri bilmemesinden de s├Âylenmi┼č olabilir. Bu t├╝r olaylara Asr-─▒ Saadetten ├Ârnekler vard─▒r.
3-Halife se├žmek i├žin toplanan Ensar─▒n, ├╝├ž-d├Ârt Muhacirin orada bulunmalar─▒ sebebiyle Halife se├žmekten vazge├žmeleri ve aralar─▒ndan birisinin "o zaman, bir emir sizden bir emir bizden olsun" ┼čekl├«nde bir uzla┼čma aray─▒┼č─▒na girmesi d├╝┼č├╝n├╝lemez. Esasen Hubab (r.a)─▒n bu teklifi bile ─░mamlar─▒n Kurey┼čtendir hadisinin zikri ge├žtikten sonra , hadiste ─░mamlar─▒n Kurey┼čten olaca─č─▒ s├Âylenmekte: madem durum b├Âyle o halde sizden bir imam yan─▒nda bizden de bir imam olsun gibi bir anlay─▒┼čla s├Âylenmi┼č olmas─▒ kuvvetle muhtemeldir. Zira ─░mam se├žmek i├žin toplanm─▒┼č olduklar─▒ s├Âylenen bir toplulu─čun hi├žbir ┼čer'i nas olmaks─▒z─▒n bir-iki ki┼či hari├ž Kurey┼čli bir ─░mama bey'at etmeleri ba┼čka t├╝rl├╝ izah edilemez.
Sonraki Halife se├žimlerinde Ensar─▒n bir daha Hilafette hak iddia etmemesi de s├Âz├╝m├╝z├╝ destekleyen bir ba┼čka delildir.

─░ddia XVI: (┼×ayet mezkur had├«sin asl─▒ olsayd─▒ Ensar─▒n b├Âyle bir se├žime gitmesi imkans─▒z olurdu.)  [19]
1 -─░mkans─▒zl─▒ktan ├Ânceki imkan g├Âz ard─▒ edilmi┼č. Allah Rasul├╝'n├╝n talebeleri Ensar b├Âyle bir hadisin varl─▒─č─▒n─▒ bilmeleri halinde halife se├žmeye kalkmazlard─▒. Ama Ensar─▒n toplanmas─▒ndan bu hadisin yoklu─ču da gerekmez. ├ç├╝nk├╝ bu hadis Sahabenin hepsinin aras─▒nda ┼č├╝yu bulmam─▒┼č olabilir. Nitekim Hadisi duyunca i┼či ehline; bey'at suretiyle teslim etmi┼člerdir. Toplant─▒n─▒n Peygamber (s.a.s.)'in vefat─▒ndan sonra bir durum de─čerlendirmesi yapmak i├žin yap─▒lm─▒┼č olmas─▒ da muhtemeldir. G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi Ensar─▒n toplanmas─▒ndan bu hadisin yoklu─ču gerekmez.

─░ddia XVII: (Hz. ├ľmer'in g├Âr├╝┼č├╝ne g├Âre fesad─▒ ├Ânleyecek olan ┼čey ekseriyetin beyat─▒n─▒ temin etmektir.
-Reis olacak kimsenin ekseriyetin tasvibini, muzaharetini kazanabilecek vas─▒fta olmas─▒, dolay─▒s─▒yla kuvvetli bir taraftar z├╝mresine arkas─▒n─▒ dayamas─▒ gerekir...)  [20]

1 -M├╝ellifin gerek birinci ve gerekse ikinci neticeyi Hz. ├ľmer'e nisbeti mesnetsizdir. Hz. ├ľmer'in bu iki neticeyi ifade edebilecek bir s├Âz├╝n├╝ zikretmeliydi.
2-Hz. ├ľmer'e g├Âre fesad─▒ ├Ânleyecek olan ┼čey ekseriyetin bey'at─▒n─▒ temin etmek olsayd─▒... Yani bir ba┼čka deyi┼čle Ekseriyetin be─čenisini kazanmak halife se├žilmenin temel ┼čartlar─▒ndan biri olsayd─▒; Hz. ├ľmer'in Ensardan veya Muhacirlerden se├žilecek herhangi birisine be─čeni kazanmas─▒ halinde bey'at─▒ uzak g├Ârmemesi ve ┼ču s├Âzleri s├Âylememesi gerekirdi "-Bey'at vuku bulmadan oradan ayr─▒lacak olsayd─▒k onlar kendi i├žlerinden birisine bey'at edeceklerdi ki bundan endi┼če ettik. Zira bu takdirde ya biz onlara istemeyerek bey'at edecektik veya muhalif kalacakt─▒k. Bunun sonucu da anar┼či idi."
G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi g├Ân├╝ls├╝z bey'at ve muhalefet ihtimalini s├Âyl├╝yor. Bunun bir├žok sebebi olabilir. Genelin bey'at─▒n─▒ alamayaca─č─▒ endi┼česi olabilece─či gibi "Kurey┼či olmamas─▒" da bu s├Âz├╝ s├Âylemesine neden olabilir...
Daha bey'at olmadan hatta halife aday─▒ bile ortada yokken dolay─▒s─▒yla Bey'ata davet eden bile olmadan genelin bey'at─▒n─▒ alamayaca─č─▒n─▒ varsaym─▒┼č olamaz. (Onun s├Âzlerinde buna delil olabilecek bir kay─▒t yok. )
"G├Ân├╝ls├╝z bey'at  edecektik" diyor: demek ki: (ne olursa olsun onlar aralar─▒ndan birisine bey'at etselerdi) genelin bey'atini alsalar bile g├Ân├╝ls├╝z bey'at etmesini gerektirecek bir durum (sebep) var.
Veya "Muhalif kalacakt─▒k" diyor: Demek ki genelin bey'at─▒ni alsa bile muhalif kalmalar─▒n─▒ gerektirecek ├Ânemde bir ba┼čka engel var. Bunlar da g├Âsteriyor ki; genelin bey'at─▒ni ┼čart ko┼čmuyordu.
├ľyleyse Ensardan bir imama beyattan ka├ž─▒nmalar─▒n─▒n sebebi imamlar─▒n Kurey┼čten olmas─▒na dair peygamber s├Âz├╝d├╝r.
3- Hz. ├ľmer'in bu s├Âz├╝ s├Âylemesinin sebebi Ensardan bir imam─▒n ekseriyetin bey'at─▒ni alamayaca─č─▒ endi┼česi olsayd─▒ bunu o ┼čekilde belirtirdi. O ise b├Âyle bir ┼čey s├Âylememi┼čtir. Onun s├Âzleri, Ensar─▒n- aralar─▒ndan bir halife se├žip ona bey'at edivermeleri endi┼česini ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ ifade etmektir. Genelin veya ├Âzel bir grubun bey'at─▒ veya ekseriyetin deste─čini   ┼čart ko┼čtu─čunu de─čil...
4- Halifenin Allah Rasul├╝n├╝n bu kadar ├Âvd├╝─č├╝ bir topluluktan se├žilmesini engeller bir hadis olmasayd─▒ o b├Âyle b├«r tav─▒r sergilemez b├Âyle bir s├Âz s├Âylemezdi...
M├╝ellifin de i┼čaret etti─či gibi , Ensar Allah Rasul├╝nden bir meselede b├«r s├Âz olsa ona muhalefet etmezlerse; bu onlar hakk─▒nda olacak i┼č de─čilse {ki muhalefet etmeyip o s├Âze tabi oldular) ayn─▒ ┼čekilde Muhacirler ve ├ľmer (r.a) da ondan bir s├Âz olmad─▒k├ža g├Ân├╝ls├╝z bey'at─▒ ve muhalefeti: Araplar Kurey┼čten ┼ču topluluktan ba┼čkas─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ dinlemezler, gibi ┼čer'i mesnedsiz bir bahaneyle g├Âze almazlar ve yapmazlar.
5- M├╝ellif Kurey┼čilik gibi bir ┼čart─▒n olamayaca─č─▒na delil getirirken (Ehil olan─▒n emrine itiraz etmemek ├╝zere... ibaresi ge├žmektedir. Ehliyetin ┼čartlar─▒ aras─▒nda kavim fikri mevcut de─čildir. [21]) diyerek ehliyet ┼čart─▒n─▒n i├žinde kavim fikri olamaz ,o halde Kurey┼čilik ┼čart─▒ da olamaz, diyordu... Halbuki burada ekseriyetin bey'at─▒ni temin etmeyi de ehliyetle birlikte ┼čart ko┼čuyor. Veya o d├Ânemde Hz. ├ľmer taraf─▒ndan ┼čart ko┼čuldu─čunu s├Âyl├╝yor.
Sonra yine "M├╝'minler ailesine herkes girebildi─čine g├Âre ─░slam idarecilerinin her kavimden olabilece─či neticesi Kur'ani bir hakikat olarak tecelli eder.  [22] diyor. Yani M├╝ellife g├Âre ehil olmak ve m├╝'min olmak iki Kur'an'i hakikattir. Peki ekseriyetin g├Âr├╝┼č├╝ne tabi olmak Kur'an'i bir Hakikat midir? Kurey┼čili─či Kur'an'i hakikatlere muhalif kabul ederken ve b├Âyle bir hadis olsayd─▒  Ensar orada halife se├žmeye kalkmazd─▒ derken; ni├žin Kur'an'i hakikatlere muhalif bir ┼čeyi Hz. ├ľmer hakk─▒nda bu olacak ┼čey de─čildir- ┼čeklinde bir ifadeyle reddetmiyor?
Bu: M├╝ellif "Ekseriyet ┼čart─▒n─▒" kabul etmiyor ve bunu yaln─▒zca Hz. ├ľmer'e nisbet ediyorsa...
Yok ┼čayet kabul ediyorsa; Ehliyet ┼čart─▒ndan ba┼čka bir ┼čart─▒ (├žo─čunlu─čun bey'at─▒ni) ┼čart ko┼čmak Kur'an'i bir hakikat midir? Ve Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒ inkarda dayand─▒─č─▒ "Ehil olan─▒n emrine itiraz etmeme" rivayetine uygun mudur? E─čer ekseriyet ┼čart─▒ bunlara uygunsa ve bunda Ehliyetle birlikte bir mahzur yoksa ve bu ┼čart Kur'an'da olmamas─▒na ra─čmen Kur'ana muhalif de─čilse ; ayn─▒ ┼čekilde kurey┼čilik ┼čart─▒nda da ehliyetle birlikte bir mani yoktur. Ve s─▒hhati sabit bir hadisi red yanl─▒┼č olur.
├ço─čunlu─čun deste─či ┼čart─▒ ehliyetle birlikte ┼čartsa: Kur'an'daki delilini g├Âstersin, S├╝nnetteki delilini g├Âstersin. Ehliyetin ┼čartlar─▒ aras─▒nda ├žo─čunlu─čun bey'at─▒n─▒n da oldu─ču delilleriyle isbat etsin.

Her isteyen iman edebildi─čine g├Âre yine her M├╝'min ─░slam da idareci olabilir s├Âz├╝yle,  [23] ├žo─čunlu─čun bey'at─▒n─▒n imandan sonra ┼čart ko┼čulmas─▒n─▒ ba─čda┼čt─▒rs─▒n.
├ço─čunluk ┼×art─▒n─▒n ├Âl├ž├╝s├╝ nedir? Nerede ├žo─čunluk? Hak'ta birle┼čen bir ├žo─čunluk mu, bu kay─▒t olmadan bir ┼čeye destek veren ├žo─čunluk mu?
Kastedilen hakikatte birle┼čen b├«r ├žo─čunluksa; Hz. ├ľmer'in ehliyet sahibi Ensarl─▒lara bey'at─▒ ya g├Ân├╝ls├╝z ya da muhalefetle kar┼č─▒layacakt─▒k s├Âz├╝nde : Ensar─▒n ├žo─čunlu─čun deste─čini alamayaca─č─▒ndan dolay─▒ onlardan birisine bey'ata yana┼čmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylemekten vazge├žsin. Zira Hak'ta birle┼čecek m├╝'minler Ensardan da olsayd─▒ onlara bey'at hak ve do─čru olabilirdi. Hz. ├ľmer'in davran─▒┼č─▒n─▒n ger├žek sebebi ├žo─čunlu─čun bey'at etmeyece─či ve onun da ehliyette ├žo─čunlu─čun bey'at─▒ni ┼čart ko┼čmas─▒ olamaz.
Hakta birle┼čilme ┼čart─▒ g├Âzetilmiyorsa ; Bu islami bir as─▒l, metod ve yakla┼č─▒m olamaz. ├ç├╝nk├╝ gayeleri hak olmayan bir ├žo─čunluk delalette birle┼čip hak taraftarlar─▒na ├╝st├╝n gelebilirler...Sultanl─▒k rejimlerinde de demokrosi  tarz─▒ y├Ânetimlerde de ÔÇŽ
Fesad─▒ ├Ânleyecek ┼čey ├žo─čunlu─čun bey'at─▒ni temin etmekse ve ├žo─čunlu─čun bey'at─▒nda ─░slama g├Âre olmas─▒ temel ├Âl├ž├╝ ise: Halifenin Kurey┼čten olmas─▒ ve kurey┼či olan hal├«fenin ehil olmas─▒ halinde bile Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n Kur'an'a ve s├╝nnete muhalif    olaca─č─▒ iddias─▒ d├╝┼čer. Zira hem ehliyet ┼čart─▒ tevaf├╝r ediyor, hem de Kur'an ve s├╝nnete muhalif bir durum s├Âz konusu de─čil.
Kurey┼č├«l├«k Kur'an'a ve S├╝nnete muhalif bir durum arz etmese bile yine do─čru de─čildir, denirse, ki bu Mukaberedir; ├ço─čunlu─čun bey'at─▒n─▒ ┼čart ko┼čmak da bir manas─▒yla ─▒rk├ž─▒l─▒kt─▒r. ├ç├╝nk├╝ ─▒rk├ž─▒l─▒k bir dil ─▒rk├ž─▒l─▒─č─▒ olabilece─či gibi kan ─▒rk├ž─▒l─▒─č─▒ da olabilir, toprak ─▒rk├ž─▒l─▒─č─▒ da olabilir, bir fikir ─▒rk├ž─▒l─▒─č─▒ da olabilir. Bunlar─▒n her birisinde "Halifenin Kurey┼či olma" ┼čart─▒ kabul edilirse bundan ─▒rk├ž─▒l─▒k do─čaca─č─▒ iddias─▒ndaki temel fakt├Âr-─▒rk├ž─▒l─▒k- mevcuttur.
Yani diyebiliriz ki: ├ço─čunlu─čun bey'at─▒ ┼čart─▒n─▒ ko┼čmakla ─▒rk├ž─▒l─▒k aras─▒nda bir benzerlik vard─▒r. Her ikisinin kay─▒ts─▒z ┼čart ko┼čulmas─▒ndan da b├«r tak─▒m sak─▒ncalar do─čabilece─či gibi belli ┼čart ve s─▒n─▒rlamalarla uygulan─▒rsa sak─▒ncalar ve Kur'an ve S├╝nnette olabilecek muhalefetler de ortadan kalkabilir.
Hz. ├ľmer (r.a) ├žo─čunlu─čun bey'at─▒n─▒ ┼čart ko┼čarak Ensardan birisinin hilafetine kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒ysa: bunun iki ┼čekli vard─▒r; -├žo─čunlu─čun hakta birle┼čmesi ve bat─▒lda birle┼čmesi...
┼×ayet ├žo─čunluk hakta birle┼čiyorsa Araplar yaln─▒z Kurey┼čten ┼ču gruba boyun e─čerler s├Âz├╝n├╝n ve bahanesinin ve : ya g├Ân├╝ls├╝z bey'at ya muhalefet edecektik s├Âzlerinin hi├žbir manas─▒ olamazd─▒... ├ç├╝nk├╝ hakta birle┼čen ├žo─čunlu─čun ehil olan herhangi birisine bey'at─▒ kimsenin g├Ânl├╝nde g├Ân├╝ls├╝z kabullenme veya muhalefet arzusu uyand─▒rmaz ve hak talibi i├žin o kabileye veya bu kabileye mensup olmu┼č fark etmez. Kim ehilse ona bey'at etseler di─čerleri de g├Ân├╝ls├╝z bey'at─▒ veya muhalefet etmeyi ak─▒llar─▒ndan ge├žirmezler. Ve itaat ederler. Dolay─▒s─▒yla Hz. ├ľmer bu manada ├žo─čunlu─čun bey'at─▒n─▒ ┼čart ko┼čarak Ensardan birisine bey'ata kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yor olamaz.
O halde onun bu s├Âzlerinin bir ba┼čka sebebi vard─▒r: O da Ensardan birisine bey'at olunacak olursa Peygamber s├Âz├╝ne muhalefet edilmi┼č olaca─č─▒ korkusu ve endi┼česidir.
┼×ayet ├žo─čunluk bat─▒lda birle┼čecek olsayd─▒ ve Hz. ├ľmer de ├žo─čunlu─ču bu manada destekleseydi bu onun dininde ta'n etmeyi gerektirdi ki onun hakk─▒nda b├Âyle bir ┼čeyi bizlerden kimse s├Âylemiyor.
O halde tek bir ┼č─▒k kal─▒yor: O da ├ľmer (r.a)'─▒n bu s├Âz├╝ s├Âylemesinin ger├žek sebebi: Ensar─▒n aralar─▒ndan bir hal├«fe se├žerek ona bey'at etmeleri   durumunda; peygamber emrine muhalefet konumunda kalmalar─▒ ve bunun buruklu─čunu ve ezikli─čini ya┼čayarak g├Ân├╝ls├╝z bey'at etmi┼č olacak olmalar─▒d─▒r. O peygamber emrini tenfiz i├žin bey'attan uzak durup ehil bir Kurey┼čiye bey'at etseler ve Ensardan se├žilen halifeye kar┼č─▒ ├ž─▒ksalar bu defa da anar┼či ├ž─▒kacakt─▒r, i┼čte hz. ├ľmer'in mezkur s├Âz├╝yle ifade etmek istedi─či vallahu alem bissevab- budur.
Cedelen M├╝ellifin iddias─▒n─▒n s─▒hhatini farzetsek ve Hz. ├ľmer'e g├Âre fesad─▒ ├Ânleyecek ┼čeyin: ekseriyetin deste─čini alabilecek bir taraftar z├╝mresine sahip olmas─▒n─▒n gerekmesini kabul etsek bile, bu halifenin Kurey┼čili─čine engel te┼čkil etmeyece─či gibi imamlar Kurey┼čtendir , hadisinin de asl─▒n─▒n olmad─▒─č─▒na delalet etmez.

─░ddia XVIII: (Sa'd, Cahiliye devrinde okuyup-yazmas─▒ olan nadir kimselerdendi. Akabe'ye i┼čtirak eden 70 Ensari aras─▒ndad─▒r. Bedr hari├ž b├╝t├╝n seferlerde Hz. Peygamber ile beraber bulunmu┼čtur. Onun "─░mamlar Kurey┼čtendir" hadisini duyup ta peygamber emrine s─▒rt ├ževirmesi m├╝mk├╝n de─čildir.)  [24]

1 -Said'in ┼čaki, ┼čakinin said olmas─▒ hakt─▒r.  Dolay─▒s─▒yla bu mesele de bir imkans─▒zl─▒k yoktur. Bir akademisyenin  kavramlar─▒   avam   a─čz─▒yla kullanmas─▒ ay─▒pt─▒r.
2-Sa'd' ─▒n bu peygamber emrine s─▒rt ├ževirmesi onu kabul etmemesini gerektirmeyece─či gibi, bu hadisin yok olmas─▒n─▒ da gerektirmez. Zira Sa'd 'in ┼×eyhaynin hilafetlerini kabul etmemesinden bu had├«si kabul etmemesi gerekmeyece─či gibi;  ┼×eyhaynin hilafetini kabul etmemesinden b├Âyle bir hadisin var olmamas─▒ da gerekmez.
3-B├╝t├╝n yukar─▒daki ihtimaller Sa'd'─▒n Hz. Ebu Bekrin hilafetini kabul etmemesi ihtimalinin kabul edilmesi halindedir. Kald─▒ k├« Sa'd'─▒n bey'at etmedi─či veya bu hadisi bilmedi─či de kati olarak sabit de─čildir. Zira Ahmed b. Hanbel'in ve ─░bn Kesir'in naklettikleri bir rivayette Hz. Ebu Bekrin ona peygamber efendimiz (s.a.s.)in s├Âz├╝n├╝ hat─▒rlatt─▒─č─▒ onun da bunu kabul ve itiraf etti─či merv├«dir.
4-Bir sahab├«nin tavr─▒ b├Âyle b├«r hadisin olup olmad─▒─č─▒na delil te┼čkil edecekse Sa'd ve ailesi d─▒┼č─▒nda b├╝t├╝n  sahabenin Hz. Ebu Bekr (r.a)'a bey'atlar─▒n─▒n da b├Âyle bir hadisin varl─▒─č─▒na delalet etmesi hayli hayli kabul edilmelidir. Bir ki┼činin yan─▒lmas─▒   b├╝t├╝n  sahabenin  yan─▒lmas─▒ndan  ├žok   daha kolay ve de mant─▒kl─▒d─▒rÔÇŽ

─░ddia XIX: M├╝ellif  ; ÔÇťMeselenin hafifli─či tahamm├╝l├╝n├╝n olmamas─▒ bizi ilk kaynaklara inmeye mecburettiÔÇŁ diyor.  [25]

Ba┼čvurdu─ču ilk kaynaklar :1 .─░bn-u ─░shak (85-151 h.) 2.Abdurrezzak b. Hemmam (126-211) 3. Ahmed b. Hanbel (164-241) 4.el-Buhar├« (194-256) 5.et-Taberi (224-310) dir.

1 .B├╝t├╝n bu eserlerde halifenin kurey┼č├« olmayaca─č─▒ olamayaca─č─▒ ya da kurey┼či olmas─▒n─▒n kavmiyet├žilik olaca─č─▒n─▒ ifade eden herhangi b├«r nas, nakil, rivayet yoktur. M├╝ellifin kendisine uygun g├Ârmesine  g├Âre se├žti─či ve yine i┼čine gelecek ┼čekilde ├Âzetledi─či ve y├Ânlendirdi─či bir rivayet vard─▒r.
Rivayet tamam─▒ okundu─čunda da anla┼č─▒laca─č─▒ gibi hz. ├ľmer in hilafetinin son d├Âneminde hacc s─▒ras─▒nda ├ž─▒kan dedikodulara cevap olarak Medine'de yap─▒lan bir konu┼čmad─▒r. Konu┼čmada recm meselesi ve Ebu Bekr (r.a)' in halife se├žiminin oldu bittiye getirilmesi ├╝zerine duyulan s├Âzlere cevap verilmi┼čtir. Bu konu┼čmada imamlar kurey┼čtendir, ┼čeklindeki hadisin nakledilmemesi bu sebeple do─čald─▒r.
2.Bu rivayeti m├╝ellifin delil getirebilmesi i├žin Recm ayetiyle alakal─▒ b├Âl├╝m├╝n├╝ de kabul etmesi gerekir. Halbuki m├╝ellif bu ayetin varl─▒─č─▒n─▒ kabul etmedi─či gibi b├Âyle bir rivayet sahih de─čildir kanaatindedir. Sahih olmad─▒─č─▒n─▒ kabul etti─či bir rivayeti delil olarak ├Âne s├╝rebilmesi tam anlam─▒yla akademik kriterlere uymamaktad─▒r.
Kendisine g├Âre hz. ├ľmere dayand─▒r─▒lan b├╝t├╝n benzer rivayetler de delil olarak kullan─▒lamaz durumda olmal─▒d─▒r. Zira bu olay on defa tekrarlanmam─▒┼č tek bir olayd─▒r. Recm ayetinin bir rivayyette ge├žip di─čer bir rivayette ge├žmemesi bu illeti bu rivayetten uzakla┼čt─▒rmaz. ─░llet bakidir.
3. Bu rivayeti reddetmesi gere─čini inkar ederse ; o zaman da istidlali ┼ču problemle kar┼č─▒ kar┼č─▒yad─▒r. Bu rivayet sak├«fe g├╝n├╝ olup bitenlerin ├Âzeti ┼čeklindedir ve o g├╝n ba┼čka bir konu┼čma ge├žmedi─čine ve mesela , imamlar kurey┼čtendir , hadisinin bahis konusu edilmedi─čine kesinlikle delil olarak ├Âne s├╝r├╝lemez. Bunu ┼ču ana ├žer├ževede konuya bakacak herkes itiraf durumundad─▒r.

a-─░bn ─░shak imamlar kurey┼čtendir , ┼čeklindeki hadisin sakife g├╝n├╝ s├Âzkonusu edildi─čini nakletmi┼čtir. [26]  
Buhar─▒ de bu had├«si nakletmi┼čtir. Ahmed b. Hanbel de hem nakletmi┼č hem de sakife g├╝n├╝ bu had├«sin s├Âzkonusu edildi─či rivayetini tahric etmi┼čtir. Mezhebi de Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n sahih oldu─ču ┼čeklindedir.Yani m├╝ellifi ; meselenin hafifli─če tahamm├╝l├╝ yoktur, diyerek indi─či kaynaklar ve musannifleri bile nakzetmektedir.

b-imamlar Kurey┼čten olacakt─▒r, hadisini rivayet edenler aras─▒nda sahabeden ;
1. Ebu Bekr,
2. Humeyd b. Abdirrahman ,
3. ─░bn Abbas,
4. Sevban,
5. Ali b. Ebi Talib ,
6. Ai┼če ,
7. ├ľmer b. el-Hattab ,
8. Amrb. el-As ,
9. D─▒rarb. el-Hattab ,
10.Enes b. Malik,
11. Ebu Berza,
12. Ebu Saîd el-Hudari ,
13.EbuMusael-E┼č'ari,
14.Ka'b b. Malik ,
15.Amr b. Avf el-M├╝zeni ,
16. ez-Zubeyr b. el-Avvam ,
17.Ummu Hani,
18. Ra┼čid b. Sa'd  ,
19. Ebu Hureyre,
20.Utbe b. Abd ,
21.Ebu G─▒zziyye el-Ensari,
22. Muavviye b. Ebi S├╝fyan vard─▒r.
Yine bu manay─▒ destekler mahiyette 12 kadar sahabinin daha   konuyla ilgili rivayetleri vard─▒r.

c-─░mamlar Kurey┼čten olacakt─▒r, had├«sine dayanarak halifenin kurey┼či olmas─▒ gerekti─čine dair fetva veren imamlar aras─▒nda ; 1. ─░mam Ebu Hanife ve Ashab─▒ , 2. ─░mam ┼×afii ve ashab─▒ , 3. ─░mam Ahmed b. Hanbel ve ashab─▒ , 4.─░mam Malik ve Ashab─▒ 5. el-E┼č'ari 6. el-Maturidi vard─▒r. Ya┼čad─▒klar─▒ as─▒r asr-─▒ saadete en yak─▒n as─▒rd─▒r ve onlara g├Âre , meselenin hafifli─če hi├žbir zaman tahamm├╝l├╝ yoktur.

Sonu├ž olarak ;m├╝eliifin s├Âz├╝n├╝n ├Âz├╝ iki temel esasa dayanmaktad─▒r. Kurey┼čilik ┼čart─▒n─▒n ko┼čulmas─▒n─▒n kavmiyet├žilik -─▒rk├ž─▒l─▒k- olmas─▒, ve Hz. ├ľmer'den naklolunan Sakife g├╝n├╝ndeki se├žimle alakal─▒ bir rivayette gelen s├Âzlere...
Bu ┼čart─▒n ve gere─činin ─▒rk├ž─▒l─▒k olmad─▒─č─▒n─▒ ve kavmiyet├žili─če sebebiyet vermeyece─čini ├Ânceki sahifelerde izah ettik. Dolay─▒s─▒yla birinci dayana─č─▒n─▒n yanl─▒┼čl─▒─č─▒ ortaya ├ž─▒kt─▒...
M├╝ellifin Hz. ├ľmer'den mervi rivayete istinaden getirdi─či delillerin eksiklik ve hatalar─▒n─▒ yine yerinde izah ettik.  Ve m├╝ellifin  bu  rivayetle  istidlal edemeyece─čini de isbat ettik .  Konuyla alakal─▒ olarak   s├Âyledi─či di─čer   dayanaklar─▒n─▒   da al─▒nt─▒lay─▒p yanl─▒┼čl─▒klar─▒n─▒ ortaya koyduk .
Halifenin Kurey┼či olmas─▒  ┼čart─▒  m├╝tevatir s├╝nnetle sabit  bir ┼čartt─▒r. Vesselam .

 Dipnotlar:
 [1] s. 143
 [2] s. 143
 [3] Sh. 146
 [4] sh. 148
 [5] Sh. 149
 [6] s. 152.
 [7] s. 155.
 [8] s. 157.
 [9] s.157.
 [10] bkz. s. 186
 [11] (O  zaman kur'ana bir ayet daha ilave etmesi gerekir.)
 [12] (Buradaki araplardan kas─▒t ta m├╝'minlerdir. Bu kullan─▒m b├╝t├╝n arap├ža kaynak kitaplarda s├╝regelen bir kullan─▒md─▒r. M├╝'min olmayanlar─▒ i├žin ; araplar─▒n m├╝┼črikleri , kullan─▒m─▒ vard─▒r.)
 [13] s. 159
 [14] s. 160.
 [15] s. 160
 [16] s.160
 [17] el Fark Beynel F─▒rak 15. dipnot s.4 160. dipnot s.175
 [18] s.160.
 [19] s.161.
 [20] s.161
 [21] s.143
 [22] s.143
 [23] s. 143
 [24] s.161
 [25] Bkz. S.157.
 [26] Bkz.   ─░bn-u   Hacer  , lezzetu'l-Ay┼č s. 31 ,

 

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Muhammed Ender / 12.12.2011



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...