f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Kur'an Çevirisi Tarihi

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Mehmet Y├╝ksel Tefsir T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
Ehli S├╝nnet Anlay─▒┼ča Uygun  
       
Makale No: 2111 Hit : 8256 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Tanzimattan Cumhuriyete Kadar Kur'an Terc├╝meleri I
2 Kur'an Çevirisi Tarihi
3 Cumhuriyetten 1960 a Kadar Kur'an Terc├╝meleri
4 1960 tan G├╝n├╝m├╝ze Kadar Kur'an Terc├╝meleri

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
what are aids symptoms symptoms for aids/hiv new hiv treatment
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
gabapentin and alcohol addiction gabapentin and alcohol addiction gabapentin and alcohol addiction
sumatriptan injection sumatriptan injection sumatriptan injection
bystolic free trial coupon open bystolic add on copay card

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

KURÔÇÖAN ├çEV─░R─░S─░ TAR─░H─░

KurÔÇÖan Arap├ža konu┼čan bir topluma kendisinin de vurgulad─▒─č─▒ ┼čekilde Arap├ža inmi┼čtir. Onun farkl─▒ bir dile terc├╝me edilmesi i├žin Arap├ža bilmeyen birinin KurÔÇÖanÔÇÖ─▒ anlamay─▒ talep etmi┼č olmas─▒ gerekir. Buradan hareketle vahyin zor ┼čartlarda yay─▒ld─▒─č─▒ ilk d├Ânemlerde terc├╝meye ihtiya├ž hissedilmedi─či s├Âylenebilir.
Mekke d├Âneminde KurÔÇÖan terc├╝mesiyle ilgili olarak yeterli delil olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir. Ancak Medine d├Âneminde ─░slam DevletiÔÇÖnin te┼čekk├╝l├╝ ile diplomatik ili┼čkiler artm─▒┼čt─▒r. Yabanc─▒ devletlere g├Ânderilen davet mektuplar─▒ ile ├ževiri etkinli─či gerekli hale gelmi┼čtir.  Mektuplarda Besmele ve KurÔÇÖanÔÇÖdan baz─▒ ayetler yer almaktad─▒r.  Bu mektuplar islam─▒n ve din dilinin geli┼čtirilmesi i├žin Arap├ža yaz─▒larak g├Ânderilmi┼čtir. Ayn─▒ zamanda KurÔÇÖan dilinin yay─▒lmas─▒ ad─▒na da b├Âyle davran─▒lm─▒┼čt─▒r. S├Âz konusu mektuplarla birlikte g├Ânderildi─či ├╝lkenin y├Âneticilerine mektuplar─▒ terc├╝me edecek m├╝tercim el├žiler de g├Ânderiliyordu.   Bu konuda ├žal─▒┼čmalar yapan Hidayet Aydar bu ayetleri KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n ilk terc├╝me edilen ayetleri ve bu ├ževiri i┼člemini de KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n ilk terc├╝me etkinli─či olarak g├Ârmektedir. Bu ├ževiri faaliyetinin ┼čifahi oldu─čunu da a├ž─▒klamalar─▒na eklemektedir.

 
├çeviri etkinli─činin bir gereksinim oldu─čunu s├Âyleyen SchleiermacherÔÇÖin  bu d├╝┼č├╝ncesi KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n ilk k─▒smi terc├╝melerinin sebebini genel olarak a├ž─▒klar mahiyettedir. Hz Peygamber zaman─▒nda KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n baz─▒ ayetleri hissedilen l├╝zum ├╝zerine terc├╝me edilmi┼čtir. Bu duruma sahabeden Fars as─▒ll─▒ olan Selman-1 FarisiÔÇÖnin Fatiha SuresiÔÇÖni sadece Fars├ža bilenlere Arap├ža ├Â─črenene kadar namazda okumalar─▒ i├žin terc├╝me etmesi ├Ârnek olarak verilebilir.  Selman-─▒ FarisiÔÇÖnin bu terc├╝meyi Hz Peygambere sundu─čunu Hz Peygamberin onay─▒ndan sonra ─░ranl─▒larÔÇÖa verdi─či rivayetlerde mevcuttur.  Zaten KurÔÇÖanÔÇÖa ve Hz Peygambere son derece ba─čl─▒ olan bir sahabinin KurÔÇÖan ile ilgili bir tasarrufu Hz Peygamberin izni olmadan yapmas─▒n─▒n d├╝┼č├╝n├╝lemeyecek bir durum oldu─ču a├ž─▒kt─▒r.


Hz Peygamber zaman─▒nda yap─▒lan bu terc├╝melerin bir metot takip edilerek belli kural ve kaidelere ba─čl─▒ bir ┼čekilde yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âylemek zordur. Daha sonra tefsir ve hadis gibi ilimlerdeki h─▒zl─▒ geli┼čmeler, Arap├ža dilbilgisi ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n artmas─▒, Arap olmayan m├╝sl├╝manlar─▒n KurÔÇÖan diline olan tevecc├╝hleri terc├╝menin fazla ra─čbet g├Ârmesinin ├Ân├╝ne ge├žmi┼čtir. B├Âylece terc├╝menin kuramsal veya teorik yan─▒ geli┼čememi┼č ve ilerlemesi sekteye u─čram─▒┼čt─▒r.

 
─░lk KurÔÇÖan terc├╝mesi  ,  AcaibuÔÇÖl-Hind veÔÇÖs-Sin adl─▒ eserden naklen verilen bilgilere g├Âre hicri 270ÔÇÖli y─▒llarda yap─▒lm─▒┼čt─▒r.
Bu bilgilere g├Âre Mehruk b. Raik adl─▒ bir melik Abdullah b. ├ľmer b. AbdulazizÔÇÖden KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n manalar─▒n─▒ terc├╝me ettirmesini istemi┼čtir. O da bu i┼či Irakl─▒ edebiyatta, ┼čiirde ve zekilikte me┼čhur birine vermi┼čtir. Daha sonra melik m├╝sl├╝man olmu┼č ve bunu halk─▒ndan gizlemi┼čtir.

 
Kaynaklar─▒n verdi─či bilgiye g├Âre Samano─čullar─▒ Emiri Mansur b. NuhÔÇÖun (350-365) yapt─▒rd─▒─č─▒ terc├╝me zaman─▒m─▒za ula┼čan en eski KurÔÇÖan terc├╝mesidir. Terceme-i Tefsiri Taberi adl─▒ eser sat─▒raras─▒ harfi bir terc├╝medir.
Fars├ža c├╝mle tertibine riayet edilmeden ayetlerin alt─▒na Fars├ža kar┼č─▒l─▒─č─▒ olan kelime ve ibareler yaz─▒larak meydana getirilmi┼čtir. Bu eserin T├╝rk├žeÔÇÖye yap─▒lan ilk terc├╝menin de kayna─č─▒ ve ona model oldu─ču ifade edilmektedir.
KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n ilk T├╝rk├že terc├╝mesinin kimin taraf─▒ndan ne zaman yap─▒ld─▒─č─▒ kesin olarak bilinmemektedir.
Fars├ža terc├╝melerin yap─▒ld─▒─č─▒ d├Ânemde KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n T├╝rk├žeÔÇÖye terc├╝mesinin de yap─▒ld─▒─č─▒ s├Âylenmekle birlikte bu g├Âr├╝┼č kesinlik kazanmam─▒┼čt─▒r.

Mevcut en eski KurÔÇÖan terc├╝melerinden biri ─░ngiltere ManchesterÔÇÖda Rylands Kitapl─▒─č─▒ Arap├ža Yazmalar b├Âl├╝m├╝nde bulunan ÔÇťRylands N├╝shas─▒ÔÇŁ olarak bilinen metindir.
Bu metin Aysu Ata taraf─▒ndan ÔÇťT├╝rk├že ─░lk Kur ÔÇÖan Terc├╝mesi, Karahanl─▒ T├╝rk├žesiÔÇŁ ad─▒yla 2004 y─▒l─▒nda duyurulmu┼čtur. Bu n├╝shada Karahanl─▒ T├╝rk├žesi kullan─▒ld─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.

Osman Nebio─člu S├╝hey ├ťnverÔÇÖden eski terc├╝melerin say─▒s─▒n─▒n atm─▒┼č kadar oldu─čunu nakletmektedir. KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n eski terc├╝melerinin say─▒ bak─▒m─▒ndan az ancak dil bak─▒m─▒ndan b├╝y├╝k ├Âneme sahip oldu─ču da vurgulanmaktad─▒r.   Bu konuda Emek ├ť┼čenmez Aysu AtaÔÇÖdan nakille T├╝rk dil tarihi i├žerisinde g├╝n├╝m├╝ze kadar seksen ├╝├ž terc├╝me yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âylemektedir. 

Osmanl─▒ T├╝rkleriÔÇÖnde ├Âzellikle ─░stanbulÔÇÖda e─čitimde kullan─▒lan dil Arap├ža idi. Din e─čitiminde Arap├ža kullan─▒m─▒n─▒n yayg─▒n olmas─▒ ─░stanbulÔÇÖda KurÔÇÖan terc├╝mesine ihtiya├ž hissettirmemi┼čtir. Ancak bu durum terc├╝melerin ortaya ├ž─▒kmas─▒na da tamamen engel olmam─▒┼čt─▒r.

Eski terc├╝meler genellikle iki t├╝rl├╝d├╝r. ─░lki kelime kelime yap─▒lm─▒┼č terc├╝melerdir. ─░kincisi c├╝mle terc├╝meleridir.
Eski terc├╝melerde kelime kelime terc├╝me daha ├žok g├Âr├╝l├╝r. ├ç├╝nk├╝ bu ┼čekilde terc├╝me yapmak daha kolay olup kelimenin alt─▒na anlam─▒ yaz─▒larak terc├╝me meydana getirilmektedir. Di─čer bir sebep ise Fars├ža terc├╝melerin bu terc├╝melere ├Ârnek te┼čkil etmesidir.
Fars├ža terc├╝meler daha eski olup T├╝rk├že terc├╝melerin yap─▒l─▒┼č ┼čeklini etkilemi┼čtir. C├╝mle halinde terc├╝melerde ise T├╝rk├že uygunlu─ča bak─▒lmamaktad─▒r.

Bat─▒ÔÇÖda Ayd─▒nlanma hareketi ile KiliseÔÇÖnin din ├╝zerindeki hakimiyeti sars─▒lm─▒┼čt─▒r. Alman d├╝┼č├╝n├╝r Martin Luther ─░ncilÔÇÖi AlmancaÔÇÖya ├ževirmi┼č ve kutsal metinlerin halk─▒n anlamas─▒ i├žin ulus dillere ├ževrilmesini savunmu┼čtur.

Bat─▒ÔÇÖda imparatorluklar─▒n y─▒k─▒l─▒p ulus devletlerin kuruldu─ču fikri ve siyasi hareketlenme Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ da etkilemi┼čtir. Osmanl─▒ Devleti i├žinde baz─▒lar─▒ taraf─▒ndan savunulan ulus├žuluk fikri milli devlet, milli dil gibi baz─▒ isteklerin do─čmas─▒na sebep olmu┼čtur. Bu isteklerin en ├Ânemlilerinden biri de T├╝rk├že KurÔÇÖan talebidir. O d├Ânemde Bat─▒ etkisi ile ortaya ├ž─▒kan T├╝rk├že KurÔÇÖan iste─či, KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n ba┼čka dillere ├ževrilmesinin imkans─▒zl─▒─č─▒ ve KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n anla┼č─▒lmas─▒nda tefsirlerin yeterli oldu─ču fikri etraf─▒nda tart─▒┼č─▒lm─▒┼č, CumhuriyetÔÇÖin ilk y─▒llar─▒nda da bu tart─▒┼čmalar hararetle devam etmi┼čtir. Bu d├Ânemde ├ževirinin kuramsal y├Ân├╝ne dair yeni d├╝┼č├╝nceler ├╝retilmedi─či g├Âr├╝lmektedir.
 
KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n ve ezan─▒n T├╝rk├že olmas─▒ fikri XIX. as─▒rda ├Âzellikle TanzimatÔÇÖtan sonra ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.
II. Me┼črutiyetÔÇÖten sonra T├╝rk├ž├╝l├╝k d├╝┼č├╝ncesi savunucular─▒ndan Ziya G├Âkalp T├╝rk├že ibadet fikrini ideolojisi i├žine sokarak ├Ân plana ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r. 
Bat─▒ etkisiyle ortaya ├ž─▒kan KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n yani ibadetin T├╝rk├že olmas─▒ gerekti─či d├╝┼č├╝ncesi TanzimatÔÇÖtan sonra ├žok fazla tart─▒┼č─▒lmam─▒┼č 1908ÔÇÖden sonra bu fikirler daha g├╝r bir sesle dillendirilmi┼čtir.  Konuyla ilgili d├╝┼č├╝nceler ortaya ├ž─▒kt─▒ktan sonra o d├Ânemde de hararetli tart─▒┼čmalar yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Ancak bu tart─▒┼čmalar─▒n terc├╝menin kuramsal boyutundan uzak oldu─ču g├Âr├╝lmektedir. Sosyal ┼čartlar─▒n belirleyicili─činden hareketle s├Âyleyebiliriz ki o d├Ânem toplumda hakim olan siyasi ve fikri atmosfer KurÔÇÖan terc├╝mesinin pek fazla kuramsal boyutunun tart─▒┼č─▒lmas─▒na imkan vermemi┼čtir. Yahut ihtiya├ž hissedilmedi─či i├žin ├ževiri kuram─▒n tart─▒┼č─▒laca─č─▒ bir ortam olu┼čamam─▒┼čt─▒r. Bu nedenle KurÔÇÖan ├ževirisinin kuramsal boyutu ├╝zerinde de kayda de─čer bir ilerleme ve d├╝┼č├╝nce ├╝retimi olmad─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir. KurÔÇÖan terc├╝mesi ile ilgili baz─▒ y├Ântemler ve fikirler bulunsa da bunlar Bat─▒l─▒ anlamda bir kuram olmaktan ├žok pratik alana y├Ânelik baz─▒ ├ž├Âz├╝mlerdir.

Cumhuriyet d├Âneminde T├╝rk├že KurÔÇÖan iste─čine kar┼č─▒ KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n terc├╝me edilemeyece─čini savunan kesimler genellikle Sebil├╝rre┼čad Dergisi ├žat─▒s─▒ alt─▒nda toplanarak seslerini duyurmu┼člard─▒r. Yap─▒lan ├ževirileri tenkit etmi┼čler eksik ve hatal─▒ y├Ânlerini dile getirmi┼člerdir. Baz─▒ ├ževirilerde ├Âzellikle kas─▒tl─▒ tahriflerin bulundu─čunu belirterek bu ├ževirilerin ehil olmayan ki┼čilerce haz─▒rland─▒─č─▒n─▒ s├Âylemi┼člerdir.
Bu kesimle birlikte KurÔÇÖanÔÇÖ─▒ terc├╝me etmeye ve bu terc├╝meleri basmaya y├Ânelik giri┼čimlerde bulunan az say─▒da yay─▒nc─▒ da vard─▒r. Bunlardan biri T├╝ccarzade ─░brahim HilmiÔÇÖdir.

Yay─▒nlad─▒─č─▒ terc├╝melerde m├╝tercim ismi zikretmedi─či i├žin terc├╝meyi kendisinin yapt─▒─č─▒ san─▒lmaktad─▒r.
Di─čer bir yay─▒nc─▒ da Ermeni Mihran EfendiÔÇÖ dir.
Bu d├Ânemki m├╝tercimlerden biri de S├╝leyman TevfikÔÇÖ tir. Bu zat II. Me┼črutiyetÔÇÖten itibaren S.T. rumuzlu terc├╝meler haz─▒rlama ├žabas─▒ i├žinde olmu┼čtur.
Di─čer m├╝tercimler ise Suriye as─▒ll─▒ Arap Hristiyan olan Zeki Megamiz, Cemil Said ve H├╝seyin Kaz─▒m KadriÔÇÖ dir. Bunlar─▒n yan─▒nda bir de ─░zmirli ─░smail Hakk─▒ ÔÇÖn─▒n Zeki MegamizÔÇÖin eserini redakte etmesi ve kendi mealini yay─▒nlama gayreti bulunmaktad─▒r.

  Sonu├ž olarak KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n T├╝rk├žeÔÇÖye terc├╝mesinin belirtileri TanzimatÔÇÖtan sonra ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ ve II. Me┼čruttiyetÔÇÖten sonra da KurÔÇÖanÔÇÖ─▒ T├╝rk├žeÔÇÖye ├ževirme giri┼čimlerinin h─▒zland─▒─č─▒ ve bu konuda hararetli tart─▒┼čmalar─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir.

O d├Ânemde KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n terc├╝mesi meselesi ile ilgili yap─▒lan tart─▒┼čmalar─▒ konu edinen bir eser haz─▒rlayan Mustafa Sabri Efendi bu tart─▒┼čmalar─▒n siyasi nitelikte oldu─čunu s├Âylemektedir. 
Ona g├Âre KurÔÇÖanÔÇÖdaki iÔÇÖcaz KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n terc├╝me edilmesine engeldir. Tevat├╝r ┼čart─▒ ise onun terc├╝mesini imkans─▒z hale getirmektedir.
KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n terc├╝me edilemeyece─čini savunanlar─▒n terc├╝menin KurÔÇÖan yerine konmas─▒ndan ve namaz ile di─čer ibadetlerde okunmas─▒ndan endi┼če ettikleri g├Âr├╝lmektedir. ├ç├╝nk├╝ Mustafa Sabri Efendi asl─▒n yerine ge├žirilmeyecek her terc├╝menin k─▒sa bir tefsir olarak g├Âr├╝ld├╝─č├╝n├╝ ve bunun caiz oldu─čunu ifade etmektedir.
G├╝n├╝m├╝zde Cumhuriyet d├Ânemindeki baz─▒ meselelerin problem olarak g├Âr├╝lmedi─čini s├Âyleyebiliriz.
Art─▒k terc├╝melerin KurÔÇÖanÔÇÖ─▒n yerine ge├žirilmesi endi┼česinden kaynaklanan tart─▒┼čmalar yap─▒lmamakta onun terc├╝mesinin m├╝mk├╝n olup olmad─▒─č─▒ sorun edilmemektedir. Daha ├žok KurÔÇÖan terc├╝melerinin y├Ântem ve metotlar─▒ ├╝zerinde durulmakta, yeterlili─či ve ba┼čar─▒s─▒ konu edinilmektedir. Bu meyanda Salih Akdemir T├╝rk├že haz─▒rlanm─▒┼č KurÔÇÖan terc├╝melerine ├ževiri kuramlar─▒ a├ž─▒s─▒ndan bak─▒ld─▒─č─▒ zaman bu ├ževirilerin dilbilim ve hermen├Âtik alanlardan uzak yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ s├Âylemektedir. 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Muhammed Ender / 11.02.2013



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...