E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 895 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Bilimsel Delillendirme Metodlar─▒ ve Din

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Muhammed ├ľnder Kelam T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
  Muhammed ├ľnder
       
Makale No: 2083 Hit : 10475 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Halifeler Kurey┼čten olacakt─▒r Hadisi ┼×erifi ve Rivayet Senedleri / ě¬ě▒ěČ┘ůěę ěČě▓ěí ┘äě░ěę ěž┘äě╣┘Őě┤ ěĘěČ┘ůě╣ ěĚě▒┘é ěşě»┘Őěź ěž┘äěúěŽ┘ůěę ┘ů┘ć ┘éě▒┘Őě┤

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 ěş┘ł┘ä ě▒ě│ěž┘äěę ┘äě░ěę ěž┘äě╣┘Őě┤ ěĘěČ┘ůě╣ ěĚě▒┘é ěşě»┘Őěź ěž┘äěúěŽ┘ůěę ┘ů┘ć ┘éě▒┘Őě┤
2 Vekaletle Kurban Kestirmenin H├╝km├╝ ve Mahiyeti Hakk─▒nda Bir Hat─▒rlatma
3 Organ Naklinin Haram Olu┼čunun Delilleri
4 Organ Naklinin Cevaz─▒na Dair ├ľne S├╝r├╝len Deliller
5 ─░slamda ─░lk Siyasi Kavmiyet├žilik Hilafetin Kurey┼čili─či / ┘éě▒ě┤┘Őěę ěž┘äě«┘ä┘Ő┘üěę ┘ü┘Ő ěž┘äěžě│┘äěž┘ů
6 ─░mam Ebu Hanifenin Siyasi Mezhebi ├ťzerine Ebu Zehran─▒n Tespitleri ve Bunlar─▒n De─čeri
7 ─░bn Hacer el Askalaninin Allah─▒n ─░sim ve S─▒fatlar─▒n─▒n Tevkifili─či ve Manaland─▒r─▒lmas─▒
8 Hilafetin Kurey┼čili─či Makalesinde ├ľne S├╝r├╝len ─░ddialar ve ─░lmi De─čerleri
9 Halifede Aranan ┼×artlar / ěž┘äě┤ě▒┘łěĚ ěž┘äě¬┘Ő ě¬ěČěĘ ě¬┘łěž┘üě▒┘çěž ┘ü┘Ő ěž┘äě«┘ä┘Ő┘üěę
10 Ehli S├╝nnet vel Cemaat Mezhebinin Kurey┼čilik ┼×art─▒n─▒n S─▒hhatine Dair Delilleri
11 Cev┼čen Dua Mecmuas─▒ ─░le ─░lgili M├╝lahazalar─▒m (YEN─░)
12 Cemaleddin el Efgani nin Kuran─▒n Tahrifiyle Alakal─▒ G├Âr├╝┼člerinin Tesbiti
13 Bilimsel Delillendirme Metodlar─▒ ve Din
14 Ay takvimine ba─čl─▒ ibadetlerde ictihad; ya da ibadetlerde ictihad olmaz, ├Âl├ž├╝s├╝ der beyan─▒ndad─▒r
15 Ahi Evren ─░sminin K├Âkeni ve Manas─▒ / ┘ů┘ćě┤ěŽ ěž┘äě¬ě│┘ů┘Őěę ěĘ ěžě«┘Ő ěž┘łě▒┘ć ┘ł ┘ůě╣┘ć┘Ő ┘çě░┘ç ěž┘äě¬ě│┘ů┘Őěę

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
husbands who cheat why do married men cheat on their wives dating for married men
manufacturer coupon for bystolic open bystolic savings card
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
gabapentin and alcohol addiction http://lensbyluca.com/and/alcohol/addiction gabapentin and alcohol addiction
sumatriptan succinate sumatriptan succinate sumatriptan succinate

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

B─░L─░MSEL DEL─░LLEND─░RME METOTLARI VE  D─░N

 

 

E─čer hakikat denilen ┼čey yaln─▒zca m├╝┼čahede ve bilimsel tecr├╝be suretiyle elde edilebiliyorsa, dine kar┼č─▒ olanlar─▒n din hurafedir, iddialar─▒ ancak m├╝┼čahede ve bilimsel tecr├╝belerle bunu ispatlad─▒klar─▒nda bir bilimsel de─čer ta┼č─▒yabilir.

       ÔÇťGe├žmi┼čteki  bilginlerin durumu,kar┼č─▒l─▒ks─▒z ├žek veren insanlar─▒n durumuna benzer. Pek ├žok ┼čey s├Âylemelerine kar┼č─▒n,bu s├Âyledikleri bilimsel ger├žeklere  dayanmamaktad─▒r. ├ľrne─čin ,y├╝ce hakikat de─či┼čken de─čildir c├╝mlesi ,dil kurallar─▒ a├ž─▒s─▒ndan  do─čru kabul edilebilirse de,bilimsel a├ž─▒dan kar┼č─▒l─▒ks─▒z bir ├žek gibi de─čersizdir.ÔÇŁ  1

Bu ve benzeri g├Âr├╝┼č sahipleri, dinin bir esasa dayanmad─▒─č─▒, sadece bir inan├ž olmaktan ├Âteye ge├žmedi─či kanaatindedirler. Onlara g├Âre bir inanc─▒n hakikat olabilmesi i├žin, vicdandan ba┼čka d─▒┼č alemde de varl─▒─č─▒n─▒n bilimsel yollarla ispat edilmesi gerekir. ├ľrne─čin; ÔÇťSamanyolu ─▒┼č─▒k sa├žan bulutlar de─čil, pek ├žok y─▒ld─▒zdan olu┼čan y─▒ld─▒z k├╝meleridirlerÔÇŁ dedi─čimizde, bu ancak s├Âz├╝n sahibini ba─člayan ki┼čisel bir kanaat ve inan├ž olur. Ama bir b├╝y├╝k g├Âk d├╝rb├╝n├╝ getirilip, etraftaki insanlar─▒n y─▒ld─▒zlar─▒ yerinde g├Ârmeleri sa─član─▒rsa ,ki┼čisel boyuttaki bu inan├ž, herkesin m├╝┼čahede edebilece─či bir hakikat haline gelecektir. Dini hakikatler hakk─▒nda  d─▒┼č d├╝nyada tecr├╝be ve deney yap─▒lmas─▒ s├Âz konusu de─čildir. Bu sebeple de din, bir iddia ve vicdani bir inan├ž olmaktan ├Âteye ge├žemez.

Yukar─▒daki delillendirme sanki tek bir par├žadan olu┼čuyormu┼č gibi g├Âz├╝k├╝yorsa da asl─▒nda birka├ž par├žadan olu┼čmaktad─▒r.

Birincisi : Bir olay veya nesnenin g├Âzlemlenebilir veya ├╝zerinde deney yap─▒labilir nitelikte olmas─▒d─▒r.ÔÇťSu i├žerisinde pek ├žok canl─▒ vard─▒r,ÔÇŁ denildi─činde baz─▒lar─▒n─▒n bu s├Âzden ┼ča┼čk─▒nl─▒─ča d├╝┼čmeleri m├╝mk├╝nd├╝r. Ama bir damla su bir mikroskopla incelense, suyun i├žinde ├žok say─▒da canl─▒n─▒n varoldu─ču anla┼č─▒lacakt─▒r.

─░kincisi : Do─črulu─ču iddia edilen olay ya da nesnenin b├╝t├╝n├╝n├╝n de─čil, ancak bir k─▒sm─▒n─▒n g├Âzlemlenebilir olmas─▒d─▒r. Yery├╝z├╝ k├╝reseldir, ├Ânermesinde; insan yery├╝z├╝n├╝n b├╝t├╝n├╝n├╝ ayn─▒ anda m├╝┼čahede edemese de, onun belirli k─▒s─▒mlar─▒n─▒ m├╝┼čahede ettikten sonra, yery├╝z├╝n├╝n k├╝reselli─činin hakikat oldu─čunu kabul eder. ├ľrne─čin y├╝ksekten u├žulup geli┼čmi┼č bir kamerayla g├Âzlemlense; d├╝nyaÔÇÖn─▒n ayn─▒ ay gibi k├╝resel oldu─ču g├Âzlemlenecektir. Ama bu g├Âzlemlenen k├╝reselli─činin bir k─▒sm─▒d─▒r, tamam─▒ de─čil.

├ť├ž├╝nc├╝s├╝: ikinci t├╝r g├Âzlemelerle idrak etti─čimiz hakikatler asl─▒nda bilgimiz dahilinde olan hakikatlerden basit birer par├žad─▒rlar. Ger├žek ┼ču ki,, biz bu t├╝rden g├Âzlemlerle ÔÇť bir k─▒s─▒m ├žok de─čerli hakikatlereÔÇŁ ula┼čamay─▒z. Kainat hakk─▒ndaki g├Âzlemlerimiz ise kainatta  ├žok daha ├Ânemli hakikatlerin varl─▒─č─▒n─▒ bize tekid ederler. Bu ba─člamda ├ža─čda┼č ak─▒l bilimsel delillendirme i├žin yeni bir ├Âl├ž├╝ getirerek ┼č├Âyle der; Delillendirme, bir tak─▒m tecr├╝belere  dayanarak bir hakikati tekid ediyorsa ÔÇô g├Âzlem s├Âz konusu hakikatin tamam─▒n─▒ kapsamasa bile ÔÇô g├╝venilir bir bilimsel ├Âl├ž├╝ olarak kabul edilir. ├ľrnekleyecek olursak, elektronlar ├žok k├╝├ž├╝k olduklar─▒ndan g├Âzlemlenemez, ├Âl├ž├╝l├╝p tart─▒lamazlar. Ama bilim adamlar─▒ elektronun varl─▒─č─▒na bilimsel bir hakikat olarak inanmaktad─▒rlar. Bunun s─▒rr─▒ nedir? Elektronlar m├╝┼čahede edilemeseler de bizler onlar─▒n etkilerini Effects m├╝┼čahede etmekte, tekrar tekrar g├Âzlemleme imk├ón─▒na sahip bulunmaktay─▒z. G├Âzlemledi─čimiz olay─▒n; elektronun varl─▒─č─▒ndan ve belli bir kanununun olmas─▒ndan ba┼čka bir   izah─▒ da yoktur. Elektron esasen bir faraziye olmakla birlikte, dolayl─▒ da olsa bir tecr├╝beye dayanmaktad─▒r ve bilimsel olarak varl─▒─č─▒ kabul edilmektedir. Delillendirme ├Âl├ž├╝lerine katt─▒─č─▒m─▒z bu ├╝├ž├╝nc├╝ ek bizlere olduk├ža ├Ânemli hakikatlerin bilgisine ula┼čma yollar─▒n─▒ a├žm─▒┼čt─▒r. Biz bu bilim dal─▒n─▒  Modern Fizik   diye adland─▒r─▒yoruz.

D├Ârd├╝nc├╝s├╝ : G├Âzlemler , ├╝├ž├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝n├╝n son ├Âl├ž├╝ olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir. U├žsuz bucaks─▒z evrenin yaln─▒zca teknik ve fenni hakikatlerden ibaret olamayaca─č─▒ gayet a├ž─▒kt─▒r. Bizim ilgi alam─▒za giren hakikatler ise teknik ve fenni hakikatlerin bittikleri yerde ba┼člamaktad─▒rlar. ├ľrne─čin insan hayat─▒, bedeni ve bedenin uzuvlar─▒ , bizlere pek ├žok ├Ânemli hakikatleri g├Âsterecek niteliktedir. Bundan da ├Ânemlisi insan bedeninin ba┼člang─▒c─▒, ilk olu┼čumu ve sonudur. Ama ne biyoloji ne de uzuvlar bilimleri bizim bu merak─▒m─▒z─▒ giderebilmektedirler. Bilim adamlar─▒n─▒n; ÔÇťbilinebilir nitelikteki hakikatlerin bizim i├žin ├žok b├╝y├╝k bir ├Ânemi yoktur. Esasen ├Ânemli hakikatlerin bilgisine ula┼čman─▒n bir yolu yoktur,ÔÇŁ c├╝mlesiyle i┼čaret ettikleri incelik budur . ─░┼čte bu noktada ├ža─čda┼č ak─▒l, ├Ânceki delillendirme ├Âl├ž├╝lerine bir yenisini daha ekler. ┼×ayet g├Âzlem ve tecr├╝beler salt teknik bilimin verileriyle alakal─▒ de─čillerse; elde bir teoriyi destekler mahiyette bir veri varsa ve s├Âzkonusu g├Âzlemleri izah edebilecek daha kuvvetli bir yorum yoksa, bu takdirde bu veriyle do─črulu─ču iddia edilen teorinin desteklenmesi caiz olur. Bu veriyle teorinin do─črulu─čuna delil getirilmesi caiz ve kabul edilebilir nitelikte olur.

Bu d├Ârd├╝nc├╝ ├Âl├ž├╝ de, ├ža─čda┼č ak─▒l taraf─▒ndan kabul g├Ârmekte ve ├Âne s├╝r├╝len izah, ifade edilen ┼čartlara uyuyorsa, kabul edilebilir nitelikte bir bilimsel nazariye olarak alg─▒lanmaktad─▒r. Bu ├Âl├ž├╝n├╝n delillendirmede nas─▒l kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âstermesi bak─▒m─▒ndan ,biri olumlu kullan─▒l─▒m─▒na (isbatlamaya), biri olumsuz kullan─▒l─▒m─▒na (nefyetmeye)olmak ├╝zere iki ├Ârnek verip bunlar─▒ de─čerlendirelim.

Olumsuz kullan─▒ma ├Ârnek olarak din kar┼č─▒tlar─▒n─▒n nazariyelerini verebiliriz. ├ça─čda┼č ak─▒l ,sadece dinin anla┼č─▒lmaz oldu─čunu iddiayla yetinmeyip, bilim ad─▒na a├ž─▒klama yaparak dinin asl─▒-esas─▒n─▒n olmad─▒─č─▒n─▒, bat─▒l ve bo┼č bir ┼čey oldu─čunu ilan etmektedir. Dini bu ┼čekilde niteleyip bat─▒l oldu─čunu s├Âylerken ,az ├Ânce ifade edilen d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝ne dayanmaktad─▒r. Yani s├Âylemlerinin ├Âz├╝ bir teorinin kendisiyle desteklenmesinin caiz oldu─ču delillendirme usul├╝ne dayanmaktad─▒r. Bu ise ├ža─čda┼č akl─▒n bu ├Âl├ž├╝y├╝ dinin aleyhinde kullanmak i├žin bilimselle┼čtirdi─či  manas─▒na gelmektedir.

├ça─čda┼č ak─▒lc─▒lar, dinin aleyhine olacak ┼čekilde kulland─▒klar─▒  bu ├Âl├ž├╝y├╝, din ├╝zerinde tatbik etmekte  iki a├ž─▒dan ├želi┼čki i├žerisindedirler. Bir yandan dini inan├žlar─▒n bilimsel tecr├╝beye konu olamayacak ┼čeyler oldu─čunu s├Âyleyip dini ki┼čisel inan├ž olarak nitelerlerken; di─čer yandan bu g├Âr├╝┼če mensup ├žok say─▒da d├╝┼č├╝n├╝r, yeni bilimsel ke┼čiflerin dini de─čerlerin ge├žersizli─čini ispat  etti─čini iddia etmektedirler. Kanaatimizce her iki y├Âneli┼č de bir di─čeriyle ├želi┼čki halindedir. Esas ald─▒klar─▒ ├Âl├ž├╝lerine g├Âre, dinin konusu itibar─▒yla bilimsel tecr├╝beyle ispat─▒ imkans─▒zd─▒r. Yine ayn─▒ sebepten dolay─▒ bilime ters oldu─čunun ve yanl─▒┼čl─▒─č─▒n─▒n iddia edilmesi de imkans─▒z olmal─▒d─▒r. Bir ba┼čka deyi┼čle: Bizler dinin do─črulu─čunu isbata yeltensek ├ža─čda┼č ak─▒llar: ÔÇťBo┼čuna u─čra┼č─▒yorsunuz. Din, konusu itibariyle ├ža─čda┼č bilimin ├Âl├ž├╝lerine uymad─▒─č─▒ i├žin bilimsel olarak ispat edilemezÔÇŁ demektedirler. Dinin konusu itibariyle bilimsel tecr├╝beye a├ž─▒k olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âylemelerine ra─čmen, bilimsel delillerin dinin bat─▒ll─▒─č─▒n─▒ ispat etti─čini iddia etmektedirler.

├ça─čda┼č ak─▒llar─▒n  i├žine d├╝┼čt├╝kleri bu ├želi┼čki dinin bilimsel delillendirmeye ve tecr├╝beye a├ž─▒k olmamas─▒ndan de─čil; inananlar─▒n bu bilimsel ├Âl├ž├╝leri kendi inan├žlar─▒n─▒n ispat─▒nda kullanmalar─▒ endi┼česinden kaynaklanmaktad─▒r. M├╝ÔÇÖminler bu bilimsel ├Âl├ž├╝leri uygun bir ┼čekilde kullanmay─▒ ba┼čar─▒rlarsa ,dinin en az─▒ndan makul oldu─čunu  kabul durumunda kalacaklard─▒r.

Yapt─▒klar─▒n─▒ mahkeme ├Ârne─či  ├╝zerinde  ele alacak olursak;devletin resmi avukat─▒ ve hakimlerinin bulundu─ču bir mahkeme tasavvur edilsin . San─▒─ča ancak devletin g├Ârevlendirece─či resmi bir avukat taraf─▒ndan savunma yap─▒labilmesi izni verilmi┼č olsun. San─▒─ča bir avukat tutma ve bu suretle kendisini savunma izni verilmi┼č gibi g├Âr├╝n├╝yorsa da, ger├žekte devlet san─▒─ča istedi─či avukat─▒ se├žerek savunmas─▒n─▒ yapma izninin verilmesinden  korkmakta ,bunun kendisinin aleyhine olaca─č─▒ndan endi┼če ederek san─▒─ča avukat─▒n─▒ se├žme izni vermemektedir.

Hakikat, yaln─▒zca g├Âzlem ve tecr├╝benin bir neticesi ise, din kar┼č─▒tlar─▒n─▒n dinin bat─▒ll─▒─č─▒ iddialar─▒ tecr├╝be ve g├Âzleme dayanmad─▒─č─▒ s├╝rece havada kalacakt─▒r.

10 10ÔÇÖluk bir odadaki bir insan─▒n g├Âzlerini odada gezdirip g├╝venle burada fil ya da aslan yok demesi gibi, g├Âzlem ve tecr├╝beleri kainat─▒n her taraf─▒n─▒ kapsay─▒ncaya kadar ; ÔÇť arad─▒k, inceledik, g├Âzlemledik ve tecr├╝be ettik ve nihayetinde varl─▒k aleminde bir ilah, melek, cin, ya da cehenneme rastlamad─▒k,ÔÇŁ diyemezler.

Din kar┼č─▒tlar─▒, ├Ârnekten de anla┼č─▒laca─č─▒ gibi 10 10ÔÇÖluk bir odadaki insan─▒n konumunda de─čillerdir. Dini de─čerleri g├Âzlemleyemedikleri ve laboratuvarlar─▒nda da tecr├╝be edemediklerine g├Âre, onlara bunca  bilgiyi sa─člayan delillendirme ├Âl├ž├╝leri nedir? Yap─▒lan;   baz─▒ g├Âzlemleri dini iptal eden hakikatlermi┼č gibi yorumlamaktan ba┼čka gir ┼čey de─čildir. ├ľrne─čin yer├žekimi kanunu bulunduktan hemen sonra bunu bir ─░lahÔÇÖ─▒n varolmad─▒─č─▒na delil kabul etmi┼čler, bir ─░lahÔÇÖ─▒n olmad─▒─č─▒n─▒, e┼čyan─▒n yer├žekimi kanunu sebebiyle yerli yerinde durdu─čunu iddia etmi┼člerdir. Tek bir g├Âzlemin yorumuna dayanan bu delilleri ,AllahÔÇÖ─▒n yoklu─čunu ispat etmez. ┼×u ana kadar kainat─▒n her bir yan─▒n─▒n g├Âzlemlenebilece─či bir alet ile ┼ču geni┼č alem g├Âzlemlenememi┼čtir .Yap─▒lan baz─▒ bilim adamlar─▒n─▒n baz─▒ g├Âzlemlerine dayanarak ,bu g├╝├žl├╝ kanunlar varken kainat─▒ dengede ve ahenk i├žinde tutan bir ilaha ihtiya├ž kalmam─▒┼čt─▒r- yorumunda bulunmaktan ba┼čka bir ┼čey de─čildir.

Bu g├Âzlem ya da tecr├╝belerin ,uzaktan yak─▒ndan AllahÔÇÖ─▒n yoklu─čunu ispat etmekle bir alakas─▒ yoktur. S├Âz konusu ettikleri g├Âzlem ve tecr├╝beleri ,ba┼čka ba┼čka alanlarla alakal─▒d─▒r. Bun ra─čmen, s├Âz konusu g├Âzlem ya da tecr├╝belerinden hareketle, ÔÇťbir ilaha ihtiya├ž kalmad─▒─č─▒ÔÇŁ yorumunda bulunmaktad─▒rlar. Yani  g├Âzlem ve tecr├╝be ile de─čil, ilgisiz bir yorumla g├Âr├╝┼člerini delillendirmektedirler.

Asl─▒nda dinin bat─▒l oldu─čunu ispat i├žin ├Âne s├╝rd├╝kleri delilleri dinin hak oldu─čunu ispat etmektedir. Hata ,delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝nde de─čil ;├Âl├ž├╝y├╝ tatbik etme ┼čeklindedir. Bu delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝ olaya do─čru bir ┼čekilde tatbik edilirse, netice onlar─▒nkinin tam aksi olacakt─▒r. Verilen ├Ârnekten anla┼č─▒laca─č─▒ ├╝zere ├ža─čda┼č ak─▒l, az ├Ânce ifade edilen d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝n├╝ delillendirme i├žin do─čru ve uygun bir ├Âl├ž├╝ olarak kabul etmektedir.

Bu delillendirme  ├Âl├ž├╝s├╝n├╝n bir ┼čeyin yoklu─čunu isbat i├žin (olumsuz) kullan─▒m─▒n─▒ ├Ârnekleyip de─čerlendirdik. Organik Evrim Organic Evolution teorisini de olumlu kullan─▒ma ├Ârnek verelim. Bilindi─či gibi bu teori asr─▒m─▒zda b├╝y├╝k kabul g├Ârm├╝┼č, hatta bilim dallar─▒n─▒ etkilemi┼čtir.

Birinci, ikinci ve ├╝├ž├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝leri gayet kesin bir ┼čekilde reddederken yaln─▒zca d├Ârd├╝nc├╝ ├Âl├ž├╝ bu teoriyi isbata uygundur. G├╝n├╝m├╝z bilim adamlar─▒ Organik Evrimi bilimsel bir hakikat olarak kabul etmi┼člerdir . Science of Life AnsiklopedisiÔÇÖnin yazarlar─▒ndan birisi gayet kesin bir ├╝slupla : ÔÇťOrganik Evrimi, cahiller, mutaass─▒plar ya da evhaml─▒lar─▒n d─▒┼č─▒nda kimse kabul etmemezlik etmezÔÇŁ demektedir. Amerikan Modern Pocket Library yay─▒nevince yay─▒nlanan ,─░nsan ve Kainat Man and  the Universe isimli seride ÔÇťDarwinÔÇÖin T├╝rlerin As─▒llar─▒ÔÇŁ adl─▒ kitab─▒n─▒n tarihin ak─▒┼č─▒n─▒ de─či┼čtirdi─či nitelemesinde bulunularak ┼č├Âyle denilmektedir;

ÔÇť─░nsan, uzun y─▒llardan bu yana k├Âk a─čac─▒n─▒ ara┼čt─▒rmaktad─▒r. Bu ba─člamda Charles DarwinÔÇÖin nazariyesi kadar dini muhalefetle kar┼č─▒la┼čan bir nazariye olmad─▒─č─▒ gibi bilim adamlar─▒ taraf─▒ndan bu derecede desteklenen bir ba┼čka nazariye de olmam─▒┼čt─▒r.ÔÇŁ2 

Evrim teorisinin en me┼čhur destek├žilerinden Amerikal─▒ bilim adam─▒ C.G. Simpson ┼č├Âyle der:

ÔÇťDarwin, tarihin dev ┼čahsiyetlerindendi. ─░nsanl─▒─č─▒n bilimsel geli┼čimine ├žok b├╝y├╝k katk─▒lar─▒ olmu┼čtur. Onu bu derece b├╝y├╝k k─▒lan, evrim nazariyesini bir b├╝t├╝n olarak ve nihai bir ┼čekilde ispat etmesidir. Getirdi─či bir g├Âr├╝┼če alternatif olabilecek bir ba┼čka bilimsel nazariye de yoktur.3

Prof. A.E. Mander, ÔÇťDarwinÔÇÖin nazariyesinin do─črulu─ču ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. O derece ki biz art─▒k onu hakikate en yak─▒n nazariye olarak g├Âr├╝yoruzÔÇŁ demi┼čtir.4

R. S. Lull ise ÔÇťOrganic EvolutionÔÇŁ isimli eserinde;

ÔÇťEvrim teorisi DarwinÔÇÖden bu yana giderek daha ├žok destek ve taraftar bulmaktad─▒r. G├╝n├╝m├╝z d├╝┼č├╝n├╝r ve bilim adamlar─▒, onun bu teorisinin yarat─▒l─▒┼č─▒ izah edebilecek tek mant─▒kl─▒ teori oldu─čunu d├╝┼č├╝nmekte ve yarat─▒l─▒┼č─▒n ancak bu ┼čekilde anla┼č─▒l─▒r olabilece─či kanaatini ta┼č─▒maktad─▒rlar.ÔÇŁ5

ÔÇťBilim adamlar─▒n─▒n tamam─▒ ve ayd─▒nlar─▒n ├žo─čunlu─ču evrim teorisinin do─črulu─čuna kanaat getirmi┼čler, cemadat ve hayvanlardaki evrimi kabul etmi┼člerdir... Yery├╝z├╝ ,canl─▒lar─▒n ya┼čam─▒na uygun ko┼čullara kavu┼čunca , ├žok uzunca bir s├╝re├žte en basit canl─▒ t├╝r├╝ ortaya ├ž─▒km─▒┼č, sonra gerek bitkilerde gerekse de hayvanlarda bu g├╝n bizleri hayretlere d├╝┼č├╝ren canl─▒ t├╝rleri olu┼čmu┼čtur.ÔÇŁ 6  demektedir.

R.S. LullÔÇÖun eserinin bir sayfas─▒n─▒ ÔÇťYoktan Yarat─▒l─▒┼čaÔÇŁ Special Creation ay─▒r─▒p, geri kalan yedi y├╝z k├╝sur sayfas─▒n─▒ evrim teorisine ay─▒rmas─▒ ,bu teorinin bilim ├ževrelerinde ne derece kabul g├Ârd├╝─č├╝n├╝ g├Âstermesi bak─▒m─▒ndan gayet manidard─▒r. ─░ngiltere h├╝k├╝metinin haz─▒rlad─▒─č─▒ Bilgi AnsiklopedisiÔÇÖnde durum yine ayn─▒d─▒r. Yarat─▒l─▒┼č  Creationism nazariyesine neredeyse bir sayfan─▒n d├Ârtte biri kadar yer verilirken evrim teorisine on d├Ârt tam sayfa ayr─▒lm─▒┼čt─▒r. Bilgi Ansiklopedisini haz─▒rlayan uzmanlar, evrim teorisini hakikat (fact) olarak nitelerken bu teorinin bilim ├ževrelerinde ve ayd─▒nlar aras─▒nda kabul g├Ârd├╝─č├╝n├╝ kaydetmi┼člerdir.

├ça─č─▒m─▒z bilim adamlar─▒n─▒ bu nazariyenin do─črulu─čuna inand─▒ran deliller nelerdir? Bunlar─▒ ele almakta fayda m├╝lahaza ediyorum. Bu delillerin en ├Ânemlileri ┼čunlard─▒r:

1 ÔÇô Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar hayvanlar─▒n geli┼čmi┼č ve az geli┼čmi┼č t├╝rlerinin varl─▒─č─▒n─▒ ortaya koymu┼čtur. Tek h├╝creden olu┼čan hayvanlar oldu─ču gibi Single Cellular Animal milyonlarca h├╝creden olu┼čan hayvanlar da vard─▒r. Hayvanlar geli┼čim derecesi, kabiliyet ve meziyetlerde de birbirlerinden farkl─▒l─▒k arz etmektedirler.

2 ÔÇô Bu temel bilgilerle, kaz─▒lar s─▒ras─▒nda elde edilen hayvan fosillerinden fossils elde edilen bilgiler kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda ,milyonlarca y─▒l ├Ânce ya┼čayan hayvanlar─▒n kemik yap─▒lar─▒n─▒n daha basit, bedenlerinin daha iptidai oldu─ču; sonralar─▒ daha geli┼čmi┼č yap─▒da hayvanlar─▒n t├╝redi─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. Bu ise b├╝t├╝n hayvan t├╝rlerinin bir anda ortaya ├ž─▒kmad─▒─č─▒n─▒, ├Ânce basit t├╝rlerin sonra daha geli┼čmi┼č t├╝rlerin geli┼čti─čini g├Âstermektedir.

3 ÔÇô Bir ba┼čka hakikat daha ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r: Hayvanlar─▒n bedenlerindeki nizam ve yap─▒ baz─▒ farkl─▒l─▒klara ra─čmen birbirlerine ├žok benzemektedir. Mesela: ku┼člarla bal─▒─č─▒n, at ile insan─▒n iskelet yap─▒lar─▒ birbirlerine ├žok benzemektedir. Eldeki b├╝t├╝n bu veriler, canl─▒lar─▒n t├╝m├╝n├╝n tek bir ana aileye mensup olduklar─▒n─▒, hepsinin atalar─▒n─▒n tek bir varl─▒k oldu─čunu g├Âsterir.

4 ÔÇô Bir t├╝r ,bir di─čer t├╝rden nas─▒l ayr─▒┼čm─▒┼č ya da ├ž─▒km─▒┼čt─▒r? Bunu bir annenin birbirleriyle benze┼čmeyen yavrular─▒na bakarak anlamak m├╝mk├╝nd├╝r. Yavrular─▒n aralar─▒nda g├Âzle g├Âr├╝n├╝r derecede fark vard─▒r. Bu farkl─▒l─▒─č─▒n ge├žen milyonlarca sene i├žerisinde Tabii Se├žim Kanunu do─črultusunda ger├žekle┼čmi┼č olmas─▒ gayet ak─▒ll─▒cad─▒r. K─▒sa boyunlu bir koyunun z├╝rafa gibi uzun boyunlu bir hayvana evrimi bile s├Âz konusudur.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar taraf─▒ndan ola─čan├╝st├╝ bir de─čer atfedilen bu nazariyeyi Haldane ve Julian Huxley , Animal Biology isimli eserlerinde, De─či┼čimlerin Se├žimi Nazariyesi, Selection of Mutation olarak isimlendirmi┼člerdir.

Evrim teorisini bilimsel olarak niteleyen bilim adamlar─▒n─▒n ald─▒klar─▒ ├Âl├ž├╝, d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝d├╝r. Bu ├Âl├ž├╝n├╝n ├Âz├╝ ┼čudur: ÔÇťBir teorinin do─črulu─čuna dair g├Âzlemlere dayanan mant─▒ki deliller bulunmas─▒ durumunda delillendirme i├žin bu g├Âzlemler yeterli olur... Tecr├╝be etme imkan─▒m─▒z olmasa da...ÔÇŁ 

Evrim teorisinin destek├žileri , ┼ču ana kadar bize evrimi ispat edecek bir g├Âzlem ya da tecr├╝be g├Âsterememi┼člerdir. ├ľrne─čin bir laboratuarda cans─▒z bir maddenin bir canl─▒ haline d├Ân├╝┼čebilece─čine dair g├Âr├╝┼člerini deneysel olarak isbata muvaffak olamam─▒┼člard─▒r.

Bu konudaki iddialar─▒ ;tabiatta bulunan verilerin, hayat─▒n varolmas─▒ndan ├Ânce cans─▒z bir maddenin varl─▒─č─▒na i┼čaret etti─či  ve evrende hayat─▒n sonralar─▒ ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ varsay─▒m─▒na dayanmaktad─▒r. Bu varsay─▒mlar─▒ndan da hayat─▒n cans─▒z olan maddeden aynen ├žocu─čun annesinin rahminden ├ž─▒kt─▒─č─▒ gibi ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ ├ž─▒karm─▒┼člard─▒r. Ama bu bahsettikleri tarzda; bir t├╝rden bir ba┼čka t├╝r hayvan─▒n do─čmas─▒ herhangi bir g├Âzlem ya da tecr├╝be ile ger├žekle┼čmemi┼čtir. ├ľrne─čin herhangi bir hayvanat bah├žesinde ya da laboratuarda bir koyundan bir z├╝rafaÔÇÖn─▒n do─čdu─ču g├Âr├╝lmemi┼čtir. Hayvan t├╝rlerinin birbirleriyle baz─▒ a├ž─▒lardan benze┼čmesinden ve ayn─▒ annenin birbirleriyle farkl─▒ ├žocuklar do─čurmas─▒ndan hareketle t├╝rlerin ayn─▒ anda ├že┼čitlenmedi─čini her nesilde bir di─čer t├╝r├╝n ortaya ├ž─▒kmas─▒ suretiyle ├žo─čald─▒klar─▒n─▒, ├že┼čitlenenlerden neticede  e┼čyay─▒ idrak edip kavrayabilen akl─▒n geli┼čti─čini s├Âylemektedirler. Bir ba┼čka ifadeyle; insan t├╝r├╝, hayvanlar─▒n en geli┼čmi┼č t├╝r├╝d├╝r, demektedirler. Ama ┼ču ana kadar yarat─▒l─▒┼č─▒nda ve f─▒trat─▒nda ak─▒l yokken ak─▒llan─▒p e┼čyay─▒ ayn─▒ insan gibi idrak edebilen bir ba┼čka ├Ârnek g├Âr├╝lmemi┼č, b├Âyle bir evrim ger├žekle┼čmemi┼čtir.

Yapt─▒klar─▒  ┼čaz  bir k─▒yaslamad─▒r. Delil olarak g├Âsterebildikleri tek ┼čey, ak─▒ll─▒ hayvanlarla di─čer hayvanlar─▒n birbirlerine benzemeleridir.

Ayr─▒ca b├╝t├╝n g├Âsterdikleri deliller ile teorileri aras─▒ndaki ba─člant─▒ salt mant─▒ksal ba─člant─▒d─▒r. Tecr├╝beye ya da m├╝┼čahedeye dayanmamaktad─▒r. ├ľne s├╝rd├╝kleri bu delillere nazaran ,evrim teorisi g├╝n├╝m├╝zde sanki bilimsel bir hakikatmi┼č gibi alg─▒lan─▒lmaktad─▒r.

Bu kabullenmeden, ├ža─čda┼č akl─▒n bilimi sadece tecr├╝be ile sabit olan hakikatlerle s─▒n─▒rlamad─▒─č─▒; tecr├╝beye dayanmasa da dolayl─▒ olarak yap─▒lan baz─▒ g├Âzlem ve tecr├╝belere dayanan mant─▒ki delilleri de, delil olarak kabul etti─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. Yine mant─▒ki delillerle sabit olan bir tak─▒m hakikatleri, ayn─▒ tecr├╝be ve g├Âzlemlerle sabit hakikatler gibi bilimsel kabul etti─či g├Âr├╝lmektedir.

├ľl├ž├╝ ne olursa olsun, o ├Âl├ž├╝ye dayan─▒larak var─▒lan her h├╝km├╝n do─čru ya da yanl─▒┼č olma ihtimali s├Âz konusudur. Teoriler ise g├╝n be g├╝n de─či┼čebilmektedir. Bir ├Âl├ž├╝n├╝n do─črulu─čunu kabul etmekten, o ├Âl├ž├╝ye dayand─▒r─▒lan her h├╝km├╝ bilimsel bir hakikat olarak kabul etmek gerekmez.  ├ľl├ž├╝ do─čru olsa bile, ├Âl├ž├╝yle var─▒lan neticenin do─čruluk ve yanl─▒┼čl─▒k ihtimali daima s├Âz konusudur.

Arthur Keith, EvrimÔÇÖle alakal─▒ g├Âr├╝┼člerini ifade ederken bu teoriyi  ├ža─čda┼č ak─▒lc─▒lar─▒n mezheplerinin en temel esaslar─▒ndan birisi olarak Basic Dogma of Rationalism niteleyip: ÔÇťYoruma dayanan ama herhangi bir delile dayanmayan bir teoridirÔÇŁ demektedir.7

Laboratuar incelemesine a├ž─▒k olan bir teori ,deneysel olarak g├Âzlemlenmeden nas─▒l bilimsel bir hakikat olarak kabul edilebilir ve bir mezhebin  en temel esas─▒, olabilir? Prof. Mander, bu kabullenmenin sebeplerini ┼č├Âyle izah ediyor:

1-Bu teori b├╝t├╝n bilimsel hakikatlere uygundur.

2-Bilinmeyen pek ├žok olay─▒n tek mant─▒kl─▒ izah─▒n─▒ bu teori getirmi┼čtir.

3-Ortada, olaylar─▒ bu teorinin getirdi─či a├ž─▒klamalar kadar anla┼č─▒l─▒r ve bilimselli─če uygun olarak yorumlayan, bir ba┼čka teori yoktur.8

Bilimsel delillendirme ├Âl├ž├╝lerinin ─▒┼č─▒─č─▒nda bu ├Âne s├╝r├╝len delillerle Evrim TeorisiÔÇÖnin do─črulu─ču ispatlanm─▒┼č oluyorsa, dinin do─črulu─ču ├╝zerine benzer deliller, hatta daha g├╝├žl├╝leri vard─▒r. Onun da do─črulu─čunun ve bilimselli─činin itiraf edilmesi gerekecektir.

─░┼čte bu noktada ├ža─čda┼č ak─▒l, evrim teorisini ni├žin bilimsel bir hakikatmi┼č gibi destekledi─čini; kabul ettikleri manada bilimsel ara┼čt─▒rmaya konu olamayaca─č─▒ halde ve din ile evrim  nazariyelerinin bilimsel  metodlar a├ž─▒s─▒ndan ayn─▒ konumda  olmalar─▒na ra─čmen, ni├žin dine bu derece kar┼č─▒ oldu─čunu izah etmekten aciz kalmaktad─▒r.

Teori ile tecr├╝be aras─▒nda bir ortak payda bulunmad─▒─č─▒ gerek├žesiyle d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝yle yap─▒lacak delillendirmelerin asla kabul edilemeyece─či gibi bir iddia ortaya at─▒labilir. Do─črusu bu ikisi aras─▒ndaki ba─člant─▒y─▒ kuran istinbatt─▒r. [2] . ─░stinbat─▒n hatal─▒ olmas─▒ m├╝mk├╝n ise de bundan delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝n├╝n bat─▒ll─▒─č─▒ gerekmemektedir. Bu ┼č├╝phe sebebiyle d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝n├╝n do─črulu─čunda ┼č├╝phe edecek olursak ayn─▒ sebepten dolay─▒ di─čer delillendirme ├Âl├ž├╝lerinden de ┼č├╝phe etmemiz gerekir. Bu ise ├ža─čda┼č bilimin ├╝zerine bina edildi─či b├╝t├╝n temellerden dolay─▒s─▒yla da ├ža─čda┼č bilimden ┼č├╝phe etmek anlam─▒na gelecektir.

Bug├╝n bilim d├╝nyas─▒nda ge├žerli kabul edilen b├╝t├╝n nazariyelerin istisnas─▒z olarak g├Âzlemlenmeleri ya da tecr├╝be edilmeleri s├Âz konusu de─čildir. B├╝t├╝n bu nazariyeler d─▒┼č tecr├╝belere ve dolayl─▒ olarak yap─▒lan g├Âzlemlere dayanmaktad─▒r. Ve tecr├╝be ile nazariye aras─▒ndaki alakay─▒ sa─člayan yine istinbatÔÇÖt─▒r. ├ľrne─čin bir bilim adam─▒; ÔÇťElektri─čin anlam─▒, elektronlar─▒n hareket -flow- etmeleridirÔÇŁ dedi─činde, bu onu  elektronlar─▒ kablonun i├žerisinde hareket ederlerken g├Âzlemledi─či manas─▒na gelmemektedir. Bu bir d├╝─čmeye bast─▒─č─▒m─▒zda ger├žekle┼čen lamban─▒n faaliyete ge├žmesi olaylar─▒n─▒n bir t├╝r yorumlanmas─▒, izah─▒d─▒r. Bizlerin bu eylemlerdeki tecr├╝bemiz bir d─▒┼č g├Âr├╝nt├╝den ibarettir. Ama bu tecr├╝be bize bir ba┼čka hakikati istinbat etme imkan─▒ vermektedir.

Bu a├ž─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒nda b├╝t├╝n bilimsel nazariyelerin k─▒yaslamalara (├Âl├ž├╝lere) dayanan salt faraziyeler olduklar─▒ bir ger├žek ise de; bu ithamlar ancak d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝yle elde edilen nazariyelere y├Âneltilmektedir.

├ť├ž├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝yle d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝ aras─▒ndaki en belirgin fark; ├╝├ž├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝nde iddia ile tecr├╝be ya da g├Âzlemin direkt olarak alakal─▒ olmas─▒, d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝nde ise iddia ile tecr├╝be ya da g├Âzlemin direkt bir alakas─▒n─▒n olmamas─▒d─▒r.

Bu fark─▒n ├Ânemi, ger├žek olaylarda kendisini g├Âstermektedir. Zira tecr├╝be ya da g├Âzlem ne derece direkt alakal─▒ olursa olsun, ger├žek olay─▒n bir d─▒┼č g├Âr├╝nt├╝s├╝ olmaktan ├Âteye ge├žmemektedir. Kald─▒ ki, tecr├╝be de zaten hakikatin kendisi de─čildir. ├ľrnekleyecek olursak, telefon numaras─▒ sahibiyle alakal─▒d─▒r. Ama sahibinin kendisi de─čildir. Ger├žek olayla g├Âzlem ya da tecr├╝beyi alakaland─▒ran  her olay insan zihninde bir ┼čey dir. Ve bu ┼čeyÔÇÖi biz istinbat diye isimlendiriyoruz. G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi bu ┼čey g├Âzlemden farkl─▒ bir ┼čeydir. Bu sebeple bilim adamlar─▒ndan birisi nazariyeyi; ÔÇťbilinen kanunlar─▒ a├ž─▒klayan zihinsel bir ┼čekil ya da surettirÔÇŁ ┼čeklinde tarif etmi┼čtir. D├╝─čmeye dokunma ile lamban─▒n ayd─▒nlat─▒lmas─▒ aras─▒ndaki alaka, her iki eylem aras─▒nda direkt ve ├Âzel bir alakan─▒n varl─▒─č─▒n─▒ ispat etmektedir. Ama bu d─▒┼č g├Âr├╝nt├╝ye ra─čmen as─▒l alakalar─▒ g├Âr├╝nmez kalmaya devam etmektedir. Bize ise ger├žekle┼čen iki eylem aras─▒ndaki alakay─▒ izah edebilecek bir nazariye istinbat etmekten ba┼čka bir ┼čey kalmamaktad─▒r. D├╝─čme ile lamba ├╝zerinde g├Âzlemledi─čimiz d─▒┼č g├Âr├╝nt├╝y├╝ kabul etmemize ra─čmen ger├žekle┼čen her iki eylemin aras─▒ndaki alakay─▒ a├ž─▒klamak i├žin geli┼čtirdi─čimiz  bilimsel nazariyenin do─čru da olabilece─či yanl─▒┼č ta olabilece─či ihtimali devam etmektedir.

B├╝t├╝n bunlara ra─čmen (do─čru ve yanl─▒┼čl─▒k ihtimalinin s├╝rmesine ra─čmen) bir bilim adam─▒n─▒n g├Âzlemlerinin akabinde bir tak─▒m nazariyeler ├Âne s├╝r├╝p bunlar─▒n do─črulu─čunda ─▒srar etmesine mani olamay─▒z. Ayn─▒ sebepten dolay─▒ bir filozofun ya da din bilgininin de d├Ârd├╝nc├╝ delillendirme ├Âl├ž├╝s├╝ne dayanarak bir tak─▒m nazariyeler ├Âne s├╝rmesine ve bunlar─▒n do─črulu─čunda ─▒srar etmesine mani olamay─▒z.

 



  • 1 T.R. Miles , Religion and Scientific Outlook, p. 20

  • 2 Philosophers of  Science  p. 244

  • 3 Meaninig of Evolution (N. Y.- 1951)  p. 127

  • 4 A.E. Mander, Clearer Thinking  p. 113

  • 5 R.S. Lull, Organic Evolution,  p. 15

  • 6 ─░bid, p. 83

  • 7 Revolt, Against Reason,  p. 111-112

  • 8 Clearer Thinking  p. 112

  • [2] Delillere bak─▒larak h├╝kme var─▒lmas─▒ eylemi


  • Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
    # Makaleler Ad─▒
    Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

    ! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
    ├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

    Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
    Muhammed Ender / 19.04.2012



    Eski Eserler


    Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

    Hesap ─░┼člemleri

    ├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

    Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...