E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Ehl-i Kitab─▒n Cennetlik Olabilmesi ─░├žin Hz. Muhammede Tabi Olmas─▒ Gerekti─či Tezi Ve Delilleri

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Mustafa Delebe Kelam T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
Ehli S├╝nnet  
       
Makale No: 2045 Hit : 6185 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Cumhuriyet D├Ânemi M├╝fessirlerine G├Âre Ehli Kitab─▒n Ahiretteki Durumu

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Ehl-i Kitab─▒n Cennetlik Olabilmesi ─░├žin Hz. Muhammede Tabi Olmas─▒ Gerekti─či Tezi Ve Delilleri

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
free abortion pill abortion pictures pro life abortion
treatment of aids early hiv symptoms in men aids pictures
bystolic savings card bystolic free trial coupon bystolic coupon 2014
metformin metformin metformin
bystolic free trial coupon bystolic add on copay card
drug coupon cialis trial coupon

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi Eski Eserler Dergisi 1. Say─▒
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Ehl-i Kitab─▒n Cennetlik Olabilmesi ─░├žin Hz. Muhammede Tabi Olmas─▒ Gerekti─či Tezi Ve Delilleri

  • Ehl-─░ Kitab'─▒n Cennetlik Olabilmesi ─░├žin Hz. Muhammed'e Tabi Olmas─▒ Gerekti─čini Savunanlar ve Delilleri

    I -Kadim M├╝fessirler

    1.Taberî

    Taber├«'ye g├Âre Bakara suresi 62. ayetinde zikredilen Yahudi, Hristiyan ve Sabi├«lerin iman edenlerinden maksat, Hz. Muhammed'e ve O'nun Allah kat─▒ndan getirdiklerine iman edenlerdir. Ehl-i kitap olan Yahudiler, Hz. ─░sa'ya kadar Tevrat'a sar─▒ld─▒klar─▒ m├╝ddet├že iman etmi┼č say─▒l─▒rlar. Hz. ─░sa geldikten sonra O'na iman etmeyenler h├╝srandad─▒rlar. Hristiyanlar da Hz. Muhammed gelinceye kadar Hz. ─░sa'ya uyduklar─▒ takdirde iman etmi┼č say─▒l─▒rlar. Hz. Muhammed geldikten sonra da O'na iman etmek zorundad─▒rlar. Aksi halde onlar da h├╝srandad─▒rlar.[1]

    Taber├«'nin a├ž─▒klamalar─▒ndan ├ž─▒kard─▒─č─▒m─▒z netice ┼čudur: Hz. Muhammed g├Ânderildikten sonra cennete girmek i├žin O'na inanmak zorunludur. O'na inanmayanlar cennete giremezler.

    2. Zemah┼čer├«

    Zemah┼čeri, Bakara suresi 62. ayeti hakk─▒nda yorum yaparken ┼čunlar─▒ ifade etmektedir: "Ayette zikredilen gruplardan her kim ─░slam dinine girip Hz.Muhammed'e iman ederse ve iman─▒n─▒n gereklerini yerine getirirse mahzun olmaz." [2]

    Zemah┼čeri'nin ifadelerinden anl─▒yoruz ki Hz. Muhammed'e inanmadan cennete gidilemez.

    3.Fahreddin Razî

    Fahreddin Razi, Bakara suresi 62. ayeti a├ž─▒klarken cennete girme konusunda Hz.Peygambere iman─▒n gerekli olup olmad─▒─č─▒ hususunda ┼ču a├ž─▒klamalar─▒ yapmaktad─▒r: " Bu ayette belirtilen d├Ârt f─▒rka, dalaletlerinden vazge├žip hak dini tasdik ettikleri zaman Allah, onlar─▒n imanlar─▒n─▒ ve ibadetlerini kabul edece─čini ve ahirette onlara m├╝k├ófat verece─čini a├ž─▒klam─▒┼čt─▒r. " [3]

    Fahreddin Razi'ye g├Âre "Allah'a iman etme" ifadesine, Allah'─▒n vacip k─▒ld─▒─č─▒ ┼čeylere, yani peygamberlerine iman girer. Peygamberlere iman edilmeden cennete girilemez.[4]

    4.Beydavî

    Beydavi, Bakara suresi 62. ayetinde ge├žen "Kim Allah'a, ahiret g├╝n├╝ne inan─▒r ve salih amel i┼člerse" ifadesiyle ilgili ┼čunlar─▒ kaydetmektedir: "Kim, nesholmadan ├Ânce kendi dinine ba─čl─▒ olup, dininin emirlerine g├Âre ya┼čarsa ve ─░slam geldikten sonra da Hz.Muhammed'e inan─▒p O'nun dinine girerse mahzun olmayacakt─▒r." [5]

    Beydav├«'nin    a├ž─▒klamalar─▒    neticesinde    ┼čunlar─▒    s├Âyleyebiliriz:    Hz. Muhammed'e iman etmek zorunludur. O'na inan─▒p tabi olmadan cennete girilemez.

    5.─░bn Kesir

    ─░bn Kesir, konumuzla ilgili a├ž─▒klamalar─▒ yaparken Maide suresi 68. ayeti delil olarak kullanmaktad─▒r: " Ey Muhammedde ki: Ey ehli kitap; siz Tevrat'─▒, ─░ncil'i, ve rabbinizden size indirileni dosdo─čru tatbik etmedik├že hi├žbir ┼čey ├╝zere de─čilsiniz. Andolsun ki; Rabbinden sana indirilen onlar─▒n ├žo─čunun azg─▒nl─▒k ve k├╝fr├╝n├╝ art─▒racakt─▒r. ├ľyleyse o k├ófirler toplulu─ču i├žin tasalanma" Bu ayetin tefsiri sadedinde o ┼čunlar─▒ kaydeder: "Yahudi, H─▒ristiyan ve Sabi├«ler Allah'a, ahiret g├╝n├╝ne iman etmi┼č; k─▒yamet g├╝n├╝nde dirili┼če ve cezaya inanm─▒┼č; salih amel i┼člemi┼č olabilirler. Ancak bu ameller, insanlara ve cinlere peygamber olarak g├Ânderilen, ger├žek risalet sahibi Hz. Peygamberin ┼čeriat─▒na uygun olmad─▒k├ža hi├žbir anlam ifade etmezler. Ama kim bu niteliklere sahip olursa onlar i├žin art─▒k "hi├ž korku yoktur." Gelecekten endi┼če etmedikleri gibi geride b─▒rakt─▒klar─▒ndan da ├╝z├╝nt├╝ duymazlar."[6]

    ─░bn Kesir devamla ┼č├Âyle der: "Allah, Hz.Muhammed'i peygamberlerin sonuncusu ve b├╝t├╝n insanl─▒─ča peygamber olarak g├Ânderince, ehl-i kitab─▒n O'nu tasdik etmesi ve O'nun emretti─čine itaat edip yasaklad─▒─č─▒ndan sak─▒nmas─▒ gerekirdi."[7]

    Netice olarak ─░bn Kesir'e g├Âre Hz. Muhammed'e tabi olmadan cennete girilemez.

    Buraya kadar ├Ârnek kabilinden inceledi─čimiz klasik tefsirlerden ├ž─▒kard─▒─č─▒m─▒z sonu├ž ┼čudur: Hz. Muhammed g├Ânderilmeden ├Ânce o zamanki dininin gereklerini yerine getirenler cennete gireceklerdir. Ancak Hz.Muhammed g├Ânderildikten sonra herkesin O'na iman etmesi gerekir. O'na iman edip tabi olmadan cennete girilemez. Bu konuda baz─▒ hadisler de vard─▒r:

    "Muhammed'in nefsi kudret elinde olan Allah'a yemin olsun ki bu ├╝mmetten hi├ž bir kimsenin Yahudi veya H─▒ristiyan oldu─čunu duymak istemiyorum. E─čer b├Âyle bir ki┼či bana inanmadan ├Ânce ├Âl├╝rse o ancak cehennemliktir"8

    "├ťmmetimden veya Yahudilerden ya da H─▒ristiyanlardan her kim Benim peygamber oldu─čumu i┼čitir de Bana iman etmezse o ki┼či cennete giremeyecektir."[8]

    Eb├╝'l-H├╝seyin el-Ku┼čeyri en-Nisaburi M├╝slim b. el-Haccac, Sahih-i M├╝slim ve tercemesi, ├žev. Mehmed Sofuo─člu, ─░rfan Yay─▒nevi, II, 153, ─░stanbul, 1974.

    Son Peygamberi ink├ór eden, b├╝t├╝n Peygamberleri ve t├╝m ilah├« mesajlar─▒n asl─▒n─▒ ink├ór etmi┼č say─▒l─▒r. ├ç├╝nk├╝ ├Ânceki ilahi kitaplar─▒n da ├Âz├╝n├╝ ihtiva eden tek ve yeg├óne hak kitap Kur'an'd─▒r. Di─čer b├╝t├╝n kitaplar bozulmu┼č ve h├╝k├╝mleri kald─▒r─▒lm─▒┼č oldu─čundan onlarla asla amel edilmez. Ge├žmi┼č Peygamberlere abi olunamaz. Amel ve istikamet Kur'an'a ve Hz. Muhammed (sav)'e g├Âredir. O halde Hz. Muhammed (as)'─▒n te┼črifiyle tek ge├žerli din ─░slam, tek amel edilecek kitap Kur'an, tek takip edilecek Peygamber O'dur. ─░┼čte Kelime-i Tevhid, as─▒l ┼čunu vurgular: Allah birdir, O'ndan ba┼čka ilah yoktur. Muhammed (sav) O'nun kulu ve el├žisidir. ┼×imdi burada, tevhid manas─▒n─▒n tam ekseninde, Muhammed (as)'in Nebi ve Resul olu┼ču vard─▒r. Ba┼čka bir ifade ile iman─▒ ifade eden kelime Muhammed (s.a.v)'e ba─članm─▒┼čt─▒r. Bu manay─▒ bozan, Resul├╝ d─▒┼člayan, her giri┼čim ve yakla┼č─▒m─▒n k├╝f├╝r oldu─čunda asla ┼č├╝phe yoktur.

    II-├ça─čda┼č M├╝fessirler

    l.Konyal─▒ Mehmed Vehbi

    Konyal─▒ Mehmed Vehbi, tefsirinde Bakara 2/62 ayetin a├ž─▒klamas─▒n─▒ yaparken ┼čunlar─▒ kaydetmektedir: "Yani ┼čol kimseler ki onlar lisanlar─▒yla iman ettiler ve ├╝mmet-i Musa'dan Yahudi ve ├╝mmet-i ─░sa'dan Nasara ve mekleklere ibadet eden Sabiiye'den olduklar─▒ halde din-i ─░slam zuhur edince Allah├╝ Teala'ya ve yevm-i Ahirete iman-─▒ halis ve amel-i salih i┼čleyip s─▒dk ile ─░slam'a dahil olanlar i├žin Rab'leri indinde iman ve amellerine vaad olunan ecr-i cezil vard─▒r ve d├╝nyada k─▒l─▒├žtan ve ahirette onlar ├╝zerine korku olmad─▒─č─▒ gibi onlar mahzun da olmazlar."[9]

    Bu ifadelerden ┼ču sonu├žlar─▒ ├ž─▒karabiliriz:

    1-Ayetin ba┼č─▒ndaki "iman edenler" ibaresinden "diliyle iman etti─čini s├Âyleyip de kalben iman etmemi┼č olan m├╝naf─▒klar" kast edilmektedir.

    2-Yahudi, Hırisyiyan ve Sabiîlerden İslam dinine girenler dünyada korkudan, Ahirette kederden emin olurlar.

    B├Âylece Mehmed Vehbi, Ehl-i kitab─▒n Cennetlik olabilmesi i├žin ─░slam dinine girip b├╝t├╝n iman esaslar─▒na samimiyetle inanmalar─▒n─▒n ve bu iman─▒n bir sonucu olaraklan salih amel i┼člemelerinin zorunlu oldu─ču kanatindedir.

    Ayn─▒ kanaatini benzer c├╝mlelerle Maide 5/69. ayetin tefsirinde de takrarlaryan Mehmed Vehbi, burada ayr─▒ca "Kur'an'a ve son Peygambere iman etmedik├že hi├žbir milletin do─čru bir din ├╝zere bulunmayacaklar─▒" hususunu da vurgulamaktad─▒r.[10]

    2.Elmal─▒l─▒ Hamdi Yaz─▒r ( 1878 - 1942)

    Cennet'e girilmesi i├žin Hz. Muhammed'e iman etmenin ┼čart oldu─čunu savunan ├ža─čda┼č m├╝fessirlerden biri olan Elmal─▒l─▒ Hamdi Yaz─▒r, Bakara 2/62. ayeti yorumlarken ┼ču ifadelere yer vermektedir: "Bu surenin ba┼č taraf─▒nda '─░┼čte onlar Rabblerinden gelen bir hidayet ├╝zeredirler ve ger├žekten kurtulu┼ča erenler de ancak onlard─▒r.' (Bakara, 2/5) m├╝jdesinin kimlere mahsus oldu─ču bilinmektedir ve bunda 'Sana indirilene ve senden ├Ânce indirilene inananlar.' (Bakara, 2/4) ┼čart─▒ da bulunmaktad─▒r. Bunun i├žin ahirete iman ve b├╝t├╝n peygamberlerle birlikte Hz.

    Muhammed'e (s.a.v.) ve ona indirilen kitaba iman etmi┼č olanlara mahsus oldu─ču tebli─č edilmi┼čti. Bakara Suresi 62. ayetin bilhassa bu noktadan ─░srailo─čullar─▒'na hitap ┼čeklinde bir icmal olup, b├╝t├╝n bu a├ž─▒klamalar─▒n ─░sl├óm dinine davet sadedinde ve 'Sizinyan─▒n─▒zda bulunan kitab─▒ do─črulayan bu kitaba (Kur'├ón'a) iman edin ve onu ilk ink├ór eden olmay─▒n!' (Bakara, 2/41) il├óh├« emrini desteklemek i├žin gelmi┼č oldu─čunda ┼č├╝pheye yer yoktur. Hz. Muhammed'in peygamberli─činden ├Ânce Allah'a ve ahiret g├╝n├╝ne iman eden ve iyi amel i┼čleyenler bile Tevrat ve ─░ncil h├╝km├╝nce gelece─čin b├╝y├╝k peygamberine iman ile m├╝kellef idiler, buna i┼čaret olmak ├╝zere 'Ahdimi yerine getirin.' (Bakara, 2/40) buyurulmu┼čtu. B├Âyle iken Hz. Muhammed'in peygamberli─činden sonra onu ink├ór edenler aras─▒nda ger├žek iman ehli bulundu─ču varsay─▒m─▒ imk├óns─▒zd─▒r. Allah'a ve hesap g├╝n├╝ne iman─▒ bulunan ve bu iman ile m├╝tenasip salih amel i┼čleyecek olan kimselerin Hz. Muhammed'in peygamberli─čini ink├ór etmeleri m├╝mk├╝n de─čildir."[11]

    Elmal─▒l─▒, konumuzla ilgili g├Âr├╝┼člerini ┼ču sat─▒rlar─▒yla izaha devam etmektedir: "Konuyla ilgili ┼ču ayeti kerimeyi inceleyelim. "Ey iman edenler! Allah'a, Peygamberine, Peygamberine indirdi─či Kitab'a ve daha ├Ânce indirdi─či kitaba iman edin. Kim Allah'─▒, meleklerini, kitaplar─▒n─▒, peygamberlerini ve ahiret g├╝n├╝n├╝ ink├ór ederse sap─▒kl─▒─č─▒n en koyusuna d├╝┼čm├╝┼č olur.[12] Bu ayetin ini┼č sebebi ile ilgili kaynaklarda ┼ču rivayet yer almaktad─▒r: Yahudi hahamlar─▒ndan bir topluluk, Resulullah'a gelmi┼čler: "Ey Allah'─▒n Resul├╝! Biz, sana, kitab─▒na, Musa'ya, Tevrat'a ve ├ťzeyr'e iman ediyoruz ve bunlardan ba┼čka kitaplar─▒ ve peygamberleri tan─▒m─▒yoruz." demi┼člerdi. Peygamberimiz de: "Hay─▒r, Allah'a, b├╝t├╝n peygamberlerine, Muhammed'e ve kitab─▒ Kur'an'a ve ondan ├Ânceki her kitaba iman ediniz!" buyurdu. "Yapmay─▒z." dediler. Bu ayet nazil oldu ve hepsi iman ettiler. Dikkate ┼čayand─▒r ki, iman f─▒kras─▒nda "Allah'a, Resul├╝ne, Resul├╝ne indirilen kitaba, ondan ├Ânce indirilmi┼č olan kitaba" diye d├Ârt ┼čeye iman belirtilmi┼čtir. Bu da "Allah'a iman, peygambere iman, kitaplara iman" diye ├╝├ž mertebede ├Âzetlenebilir. Halbuki k├╝f├╝r f─▒kras─▒nda, "Allah'─▒ ink├ór, meleklerini ink├ór, kitaplar─▒n─▒ ink├ór, peygamberlerini ink├ór, ahiret g├╝n├╝n├╝ ink├ór" diye melekler ve ahiret g├╝n├╝ de eklenerek be┼č ┼čey a├ž─▒klanm─▒┼č, hem de Resul'e di─čer resuller de eklenerek ├žo─čul kipiyle buyrulmu┼čtur.

    Bununla, Allah ve Peygambere, b├╝t├╝n kitaplara iman─▒n, her halde b├╝t├╝n peygamberlere, meleklere ve ahiret g├╝n├╝ne iman─▒ i├žine ald─▒─č─▒ g├Âsterilmi┼č ve bir insan─▒n Allah'a, Peygamber'e ve kitaplara iman iddia edip de peygamberlerden birini, melekleri veya ahireti ink├óra kalk─▒┼čmas─▒ ve bu hususta gelmi┼č olan ayetleri tevile ├žal─▒┼čmas─▒ ihtimali bulundu─čundan, bunlar─▒ ink├ór edenlerin Allah'─▒ da ink├ór etmi┼č olduklar─▒ bilhassa a├ž─▒klanm─▒┼čt─▒r."[13]

    G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi Elmal─▒ da iman esaslar─▒n─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝ prensibini vurgulamakta ve bunlardan birini ink├ór etmenin "Allah'─▒ ink├ór" anlam─▒na gelece─čini belirtmektedir. Allah'─▒ ink├ór ettikten sonra Cennet'e girilemeyece─či ├ó┼čikar oldu─čuna gore, ayn─▒ neticeye g├Ât├╝ren Hz. Muhammed'in risaletini kabul etmeden Cennet'e girebilece─čini d├╝┼č├╝nmek imkans─▒zd─▒r.

    3.├ľmer Nasuhi Bilmen (1882 - 1971)

    Yukar─▒da g├Âr├╝┼člerini serdetti─čimiz ├ža─čda┼člar─▒yla ayn─▒ tezi savunan Bilmen, "Kur'an-─▒ Kerim 'in T├╝rk├že Meali Alisi ve Tefsiri" adl─▒ eserinde Bakara 2/62. ayetin tefsiri sadedinde ┼ču a├ž─▒klamalar─▒ yapmaktad─▒r:

    "Evet... Bu ayet-i kerime g├Âsteriyor ki: Herhangi bir insan azab-─▒ ilahiden emin, istikbali m├╝emmen olmak i├žin hakiki bir dine salik olmak laz─▒md─▒r. Vaktiyle harhngi bir peygamberin tebli─čat─▒na tabi olanlar o peygamberin ├╝mmetinden madut ve din-i hakka sahip bulunmu┼člard─▒r. Bilahere edyan-─▒ salifenin bir ├žok ahk├óm─▒ nesh edilerek hatem├╝l-edyan olan ─░slamiyet b├╝t├╝n be┼čeriyetin dini olmak ├╝zere taraf-─▒ ilahiden son peygamberi ali┼čan olan Hz. Muhammed aleyhisselam vas─▒tas─▒yla b├╝t├╝n insanlara tebli─č edilmi┼čtir. Nitekim Kur'an-─▒ Kerim'de " <┬╗^Vl .├╝c- jj^├ÄI jl " buyurulmaktad─▒r.

    Binaenaleyh hatem├╝l-enbiya efendimizden itibaren onun tebli─čat─▒ vechile Allah Teala'ya, Ahiret g├╝n├╝ne vesair din├« esaslara iman eden va namaz oru├ž gibi salih amellerde bulunan insanlar, hangi bir kavme, hangi bir ─▒rka mensup bulunmu┼č olurlarsa olsunlar art─▒k selamettedirler, onlar i├žin uhrev├« bir korku, bir h├╝z├╝n ve keder yoktur. Onlar at─▒fet-i ─░lahiyeye namzet bulunmaktad─▒rlar."[14]

    Ebed├« kurtulu┼č i├žin son paygambere iman etmenin ┼čart oldu─čunu a├ž─▒k├ža belirten Bilmen'in yukar─▒daki ifadelerini ┼ču ┼čekilde ├Âzetleyebiliriz:

    1-Allah'─▒n azab─▒ndan emin olmak i├žin onun kat─▒ndan gelmi┼č olan ger├žek bir ilah├« dine tabi olmak gerekir.

    2-Ge├žmi┼č peygamberlerin davetine icabet eden insanlar, ger├žek dine intisap etmi┼č say─▒l─▒rlar.

    3-Son din olarak Allah taraf─▒ndan son peygamberle g├Ânderilen ─░slamiyet "Allah kat─▒nda hak din, ─░sl├óm'd─▒r."[15] me├ólindeki ayetin delaletiyle ge├žmi┼č b├╝t├╝n dinleri y├╝r├╝rl├╝kten kald─▒rm─▒┼č olan evrensel ger├žek dindir.

    4-Hz. Peygamberin (s.a.v.) g├Ânderilmesinden sonra ona iman eden herkes ─▒rk─▒, nesebi, ve eski dini ne olursa olsun uhrev├« kurtula┼ča nail olmu┼čtur.

    Ayn─▒ hususlar─▒ Maide 5/69. ayetin tefsirinde de tekrarlayan Bilmen, "her d├╝┼č├╝nen insan─▒n ger├žek iman ve g├╝zel amel ile Ahiret saadetini kazanmaya ├žal─▒┼čmas─▒ gerekti─čini ve Sabiiler gibi bat─▒l inanca sahip olanlar bile inan├žlar─▒n─▒ d├╝zelterek g├╝zel amele muvaffak oldu─čuna g├Âre onlar─▒n durumunda olan b├╝t├╝n gayr-i m├╝slimlerin bir an once t├Âvbe ederek ─░slamiyet dairesine girmelerinin elzem oldu─čunu" dile getirmektedir.[16]

    4. Seyyid Kutub (1906- 1967)

    Sosyoloji a─č─▒rl─▒kl─▒ bir tefsir yazan ├ža─čda┼č m├╝fessirlerden Seyyid Kutub, s├Âz konusu tez ile ilgili g├Âr├╝┼člerini "Peygamber Rabbinden kendisine indirilenlere iman etti. M├╝minler de. Onlar─▒n her birisi Allah'a, meleklerine, kitaplar─▒na, peygamberlerine iman ettiler. Biz onun peygamberlerinden hi├ž bir kimse aras─▒nda fark g├Âzetmeyiz (derler)."[17] me├ólindeki ayeti delil getirerek ┼ču ┼čekilde ortaya koymaktad─▒r: "Bu ayet, Hz. Muhammed'in iman esas─▒ koymad─▒─č─▒n─▒, iman alan─▒na be┼čerin m├╝dahale edemeyece─čini vurgulamaktad─▒r. M├╝'minler de Peygamberle beraber Allah'─▒n indirdi─čine inan─▒rlar. Ba┼čka bir deyi┼čle, iman esaslar─▒nda peygamber ile m├╝'minler bulu┼čur ve iman esaslar─▒ onlar─▒n asgar├« m├╝┼čterekini olu┼čturur. Demek ki, iman esaslar─▒nda ittifak vard─▒r; peygamberle m├╝'minler ayn─▒ inanc─▒ payla┼č─▒rlar. B├Âylece, iman esaslar─▒n─▒n b├╝t├╝nle┼čtirici ├Âzelli─či ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Ayette iman esaslar─▒ndan d├Ârd├╝ zikredilmekte; ahirete iman ile kadere iman zikredilmemektedir. Burada say─▒lan iman esaslar─▒, ├Ânem s─▒ras─▒na g├Âre dizilmi┼čtir. Bu, Allah'a inanmadan,di─čer ├╝├ž├╝ne iman─▒n i┼če yaramayaca─č─▒ anlam─▒na gelir. Bir ├Ânceki, bir sonrakilerin olmazsa olmaz─▒n─▒ te┼čkil etmekte, bu iman esaslar─▒na Hz. Muhammed de inanmaktad─▒r. Bir peygamberin, kendinden ├Ânceki kitaplara ve peygamberlere inanma zorunlulu─čuna i┼čaret eden bu ayet, peygamberlerin ihtilaf de─čil, ittifak i├žinde olduklar─▒na dikkat ├žekmektedir. Kendinden ├Ânceki peygamberlere inanmayan, onlar─▒ tasdik etmeyen ki┼či peygamber olamaz. Peygamberlik makam─▒ ihtilaf, reddetme ve m├╝naka┼ča makam─▒ de─čildir. Peygamberlik yolu bir s├╝re├žtir ve bu nedenle devaml─▒l─▒k arz eder ve bu yolda hi├ž de─či┼čmeyen iman esaslar─▒, ahl├óki de─čerler ve ibadet ┼čekilleri vard─▒r. Ayet peygamberlerin t├╝m├╝ne iman etmenin ┼čart oldu─čuna delildir. Peygamberlere olan iman─▒n do─črulu─ču, onlar aras─▒nda ay─▒r─▒m yapmamaya ba─čl─▒d─▒r. Peygamberler aras─▒nda ayr─▒m yapan kimseler, asl─▒nda kendi peygamberlerine de inanmamaktad─▒rlar."[18]

    Seyyid Kutub, bu ifadeleriyle b├╝t├╝n peygamberlere iman etmenin ve onlar aras─▒nda ay─▒r─▒m yapmaman─▒n gerekli oldu─čunu vurgulaman─▒n yan─▒ s─▒ra ├Ânemli bir noktaya daha dikkat ├žekmektedir. O da fazilet noktas─▒nda de─čil de iman a├ž─▒s─▒ndan onlar aras─▒nda ay─▒r─▒m yapan birisinin esasen kendi paygamberine de inanmad─▒─č─▒d─▒r. B├Âylece o Hz. Muhammed'e iman etmeyen Kitap ehlinin kendi dinlerine olan sadakatlerini sorgulamakta ve onlar─▒ samimiyetsizlikle itham etmektedir. Kanaatimizce bu son derece do─čru bir yakla┼č─▒md─▒r. Nitekim Kur'an, bir├žok ayetiyle ─░sraio─čullar─▒n─▒ ayn─▒ ithamla su├žlam─▒┼č, ┼čayet samimi iseler neden kendi i├žlerinden gelen Peygamberleri ├Âld├╝rd├╝klerini sormu┼č, Tevrat'─▒n h├╝km├╝ne uymad─▒klar─▒ zanman da onlar─▒ Tevrat'─▒ getirip okumaya ├ža─č─▒rm─▒┼čt─▒r.[19]

     

    5.Hayrettin Karaman

    Ayn─▒ tezi savunan ├ža─čda┼č bilim adamlar─▒ndan biri olan Hayrettin Karaman, konuyla ilgili olarak ┼čunlar─▒ kaydetmektedir:

    "Uhrev├« kurtulu┼č konusunda Kur'an-─▒ Kerim'in ─▒srarla ├╝zerinde durup vazge├žilmez g├Ârd├╝─č├╝ ┼čartlar; Allah'─▒n varl─▒k ve birli─či ile ahirete inanmak, Hz. Muhammed'in (s.a.v) peygamberli─čini ve ├Â─čretisini tan─▒mak, Allah'─▒n raz─▒ oldu─čug├╝zel i┼čler yapmakt─▒r.[20] Pek ├žok ayet bu konuya delildir. ┼×imdi konuyla ilgili ayetleri inceleyelim.

    "Deyiniz ki, "Biz, Allah'a iman ettik ve bize ne indirildiyse, ─░brahim'e, ─░smail'e, ─░shak'a, Yakub'a ve torunlar─▒na ne indirildiyse, Musa'ya ve ─░sa'ya ne indirildiyse ve b├╝t├╝n peygamberlere Rablerinden ne verildiyse hepsine iman ettik. Biz onlar─▒n aras─▒nda fark g├Âzetmeyiz ve biz ancak O'na boyun e─čen m├╝sl├╝manlar─▒z. "[21] Ayet, m├╝sl├╝manlar─▒ etkilemeye ├žal─▒┼čan Yahudi ve H─▒ristiyanlara, evrensel ─░sl├óm inanc─▒n─▒n tan─▒m─▒n─▒ vererek; Allah'a, Kur'an'a, peygamberlere ve onlara indirilenlere inan─▒lmas─▒ gerekti─čini ifade buyurmaktad─▒r. "B├╝t├╝n peygam­berler" ifadesiyle, gelmi┼č ge├žmi┼č b├╝t├╝n peygamberlere inanman─▒n ┼čart oldu─čunu vurgulayan bu ayet; "torun" kelimesiyle, zikri ge├žen peygamberlerin neslinden gelen peygamberlere de inan─▒lmas─▒ gerekti─čine i┼čaret etmektedir. B├╝t├╝n peygamberlere ve onlara indirilenlere inanmak, onlar aras─▒nda hi├žbir ayr─▒m g├Âzetmemeyi gerektirir. Buradan iman─▒n olmazsa olmaz bir ┼čart─▒ ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Bir ┼čeye inanmak, onun b├╝t├╝n├╝ne inanmak olup, herhangi bir par├žas─▒n─▒ farkl─▒ tutmamakt─▒r. ─░man, par├žalanma kabul etmez, bir par├žas─▒ koptu─čunda iman─▒n ya┼čamas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir. Demek ki iman, par├žalanma b├Âl├╝nme kabul etmeyen bir b├╝t├╝nd├╝r. ─░man hususunda peygamberler aras─▒nda ay─▒r─▒m yapmamak, ayetin son k─▒sm─▒ olan "Biz ancak O'na boyun e─čen m├╝sl├╝manlar─▒z" ifadesine dayand─▒r─▒lmaktad─▒r. Her ┼čeyi ile Allah'a teslim olmadaki samimiyet, b├Âylesi b├╝t├╝nc├╝l bir iman─▒ do─čurmaktad─▒r. Allah'a her ┼čeyi ile teslim olan insan, O'nun peygamberleri ve mesajlar─▒ aras─▒nda da ayr─▒m yapmaz."[22]

    101            Bakara 2/ 137.

     

    Karaman, "E─čer onlar da sizin iman etti─činiz gibi iman ederlerse do─čru yola girmi┼č, hidayeti bulmu┼č olurlar. Yok e─čer y├╝z ├ževirirlerse onlar sadece ve sadece didi┼čmenin i├žindedirler. Allah onlara kar┼č─▒ sana yeter. Ve O, i┼čitendir, bilendir. "w─▒ mealindeki ayetin tefsirinde konuyla ilgili olarak ┼ču a├ž─▒klamay─▒ yapmaktad─▒r: "Bu ayette, Yahudilerle H─▒ristiyanlardan m├╝sl├╝manlar gibi davranmalar─▒, bu c├╝mleden olmak ├╝zere, ─░slam'─▒n peygamberine ve kutsal kitab─▒na da iman etmeleriistenmekte; b├Âyle yapt─▒klar─▒ takdirde do─čru yolu bulmu┼č say─▒lacaklar─▒, aksi halde hak yoldan uzakla┼čarak sap─▒kl─▒─ča d├╝┼čm├╝┼č, ayr─▒l─▒k├ž─▒l─▒─ča ve d├╝┼čmanl─▒k duygular─▒na kap─▒lm─▒┼č olacaklar─▒ bildirilmektedir."[23]

     

    6.Celal Y─▒ld─▒r─▒m

    Y─▒ld─▒r─▒m, ├Âncelikle s├Âz konusu ayetin tefsirinde bizim de daha once vurgulad─▒─č─▒m─▒z "iman esaslar─▒n─▒n biribirini netice veren ayr─▒lmaz bir b├╝t├╝n olduklar─▒" hususunu ┼ču ifadeleriyle dile getirmektedir:

    "Cenab-─▒ Hak, hangi dine sahip olursa olsun, inanc─▒ ne merkezde bulunursa bulunsun, Allah'a ve ahiret g├╝n├╝ne dosdo─čru inanan, kurallar─▒na uygun s├ólih amellerde bulunan her insan─▒ m├╝sl├╝man olarak tan─▒t─▒r. ├ç├╝nk├╝ Allah'a dosdo─čru ├«m├ón, ├«m├ón─▒n di─čer esaslar─▒n─▒ da i├žine al─▒r. Allah'a ve ├óhiret g├╝n├╝ne ciddiyetle ├«m├ón eden kimse, O'nun kitaplar─▒na, peygamberlerine de inan─▒r."[24]

    Daha sonra eserinin ba┼čka bir yerinde Y─▒ld─▒r─▒m, Bakara 2/62. ayetin tefsiri sadedinde ┼čunlar─▒ kaydetmektedir: "Bakara Suresi 62. Ayette il├óh├« af ve rahmet kap─▒s─▒n─▒n her zaman, her millet i├žin a├ž─▒k bulundu─ču hat─▒rlat─▒lm─▒┼č, daha ├žok Kitap Ehline seslenilmi┼čtir. Ayr─▒ca ├óyette, sadece d─▒┼č g├Âr├╝n├╝┼č├╝yle m├╝'min bulunman─▒n veya kat─▒ ve tutucu bir Yahudi, ya da H─▒ristiyan olman─▒n yeterli kabul edilmiyece─čine i┼čaret vard─▒r. Hz. Muhammed'den (s.a.v) ├Ânce bunlar─▒n ge├žerli oldu─ču, ama o geldikten sonra art─▒k Tevrat ve ─░ncil'in y├╝r├╝rl├╝kten kald─▒r─▒ld─▒─č─▒ muhakkakt─▒r ve ancak bu takdirde k─▒yamet g├╝n├╝ korku ve endi┼čelerden kurtulup g├╝vene kavu-┼čabileceklerdir."[25]

    Y─▒ld─▒r─▒m, konumuzla ilgili yorumalar─▒na "Ey kendilerine kitap verilenler, Gelin yan─▒n─▒zda bulunan (Tevrat) '─▒ tasdik etmek ├╝zere indirdi─čimiz bu kitaba iman edin. Biz birtak─▒m y├╝zleri silip de enselerine ├ževirmeden yahut Cumartesi halk─▒n─▒ (yahudileri) lanetledi─čimiz gibi onlar─▒ lanetlemeden ├Ânce iman edin. Yoksa Allah'─▒n emri mutlaka yerine gelecektir. " mealindeki Nisa 4/47. ayetini incelerken ┼ču ┼čekilde devam etmektedir:

    "Cen├ób-─▒ Hak, ─░sr├ó├«lo─čullan'n─▒n ge├žmi┼čteki tu─čyanlar─▒n─▒, kendi pey­gamberlerine itaat etmediklerini, bir├žok ├óyet ve mu'cize kar┼č─▒s─▒nda bir t├╝rl├╝ do─čruyola girmediklerini ve bu sebeple il├óh├« zillet ve meskenetin ├╝zerlerine indi─čini, ya┼čamakta olan milletlere haber verdikten sonra; bundan ibret al─▒narak en son Peygambere uyman─▒n tek kurtulu┼č yolu oldu─čunu bey├ón ediyor. ├ç├╝nk├╝ art─▒k ┼čartlar de─či┼čmi┼č, d├╝nya milletleri birbiriyle irtibat kurabilmi┼č, ismi-cismi bilinmiyen millet ve kabileler ke┼čfedilmi┼čtir. Hepsini m├╝┼čterek tek din etraf─▒nda toplaman─▒n, ayn─▒ itikad├« esaslara ├ža─č─▒rman─▒n zaman─▒ gelmi┼čtir. Zaten mevcut kitaplar lahut├« ├Âzelli─čini kaybetmi┼č, bir s├╝r├╝ muhterislerin elinde tahrife u─čram─▒┼čt─▒. Cenab-─▒ Hak ─░sl├ómiyetin geni┼č kap─▒s─▒n─▒, cihan┼č├╝mul mahiyetini b├╝t├╝n insanlara a├ž─▒k bulundurdu." [26]

    Yukar─▒daki ifadelerinden anla┼č─▒laca─č─▒ ├╝zere Y─▒ld─▒r─▒m, herkes gibi Kitap ehli i├žin de tek kurtulu┼č yolunun son Peygamber'e iman etmek oldu─čunu belirtmektedir.

     

    7. Vehbe Zuhayli

    S├Âz konusu tezin bir di─čer savunucusu olan Vehbe Zuhayli, g├Âr├╝┼člerini ┼č├Âyle a├ž─▒klamaktad─▒r: "Kur'an indirilmeden ├Ânce bir adam Tevrat'a inan─▒yorsa, Musa ile beraberse, onun i├žin onunla beraber sava┼čm─▒┼čsa, on iki naipten birisiyse, Peygam­berin dedi─či gibi ya┼čam─▒┼č ve bu u─čurda ├Âlm├╝┼čse, bu adam Cennettedir. Ya da bir ki┼či Hz. ─░sa Peygambere ilk inananlardansa, on iki havariden birisiyse, sad├ókatini s├╝rd├╝rm├╝┼č ve Allah'─▒n dinini, Allah'─▒n kitab─▒ olan ─░ncil'i okuma, anlama, ya┼čama, insanlara tebli─č etme ve hayata egemen k─▒lma konusunda 'ben Ensarullah'─▒m' demi┼čse; Allah'─▒n kitab─▒ ─░ncil'e inan─▒p sahip ├ž─▒km─▒┼č; Allah'─▒n el├žisi Hz ─░sa (a.s)'a sadakatini ortaya koymu┼č ve bu iman─▒yla ├Âlm├╝┼čse bu adam da cennettedir. Tevrat ve ─░ncil'in de─či┼čtirilmemi┼č ilah├« h├╝k├╝mleriyle amel edip, iman─▒n iki ana esas─▒n─▒ olu┼čturan Allah'a ve ahiret g├╝n├╝ne dosdo─čru inananlar i├žin, ┼č├╝phesiz ki k─▒yamet g├╝n├╝ hi├žbir korku yoktur ve onlar ├╝z├╝lmeyeceklerdir de. Kur'an inip dinlerin son halkas─▒yla tek├óm├╝l sona erince, art─▒k Hz. Muhammed'e (a.s.) inan─▒p tevhid akidesine ba─čl─▒ kalan m├╝'minlerle, Yahudilerden, Sabiilerden ve H─▒ristiyanlardan Kur'an'─▒n g├Âlgesi alt─▒nda Allah'a ve ahiret g├╝n├╝ne inan─▒p iyi ve yararl─▒ amellerde bulunanlar i├žin de (k─▒yamet g├╝n├╝) bir korku ve endi┼če yoktur ve o g├╝n onlar ├╝z├╝lmeyeceklerdir de.[27] Bu hususa ┼ču ayetleri delil olarak getirebiliriz:

    " Onlar, Allah'─▒ ve peygamberlerini ink├ór ederler, Allah ile peygamberlerinin aras─▒n─▒ ay─▒rmak isterler. ' Kimine inan─▒r─▒z, kimini ink├ór ederiz.' derler. Bu ikisinin (imanla k├╝fr├╝n) aras─▒nda bir yol tutmak isterler. ─░┼čte onlar ger├žek k├ófirlerdir. Biz de k├ófirlere al├žalt─▒c─▒ bir azap haz─▒rlam─▒┼č─▒zd─▒r. Allah'a ve peygamberlerine iman edenler ve onlar aras─▒nda ay─▒r─▒m yapmayanlara (Allah) pek yak─▒nda m├╝k├ófatlar─▒n─▒ verecektir. Allah ├žok ba─č─▒┼člay─▒c─▒d─▒r, ├žok merhametlidir. "[28]

    "Y├╝ce Allah bu ayet-i kerimelerde kendisini ve peygamberlerini ink├ór eden Yahudi ve H─▒ristiyan k├ófirleri tehdit etmektedir. ├ç├╝nk├╝ Yahudi ve H─▒ristiyanlar, iman hususunda Allah ile peygamberleri aras─▒nda fark g├Âzetmi┼čler, ay─▒r─▒ma gitmi┼čler, baz─▒ peygamberlere iman ederken baz─▒ peygamberleri ink├ór etmi┼člerdir. Bunu da taassuplar─▒, miras ald─▒klar─▒ geleneklere k├Âr├╝ k├Âr├╝ne ba─čl─▒l─▒klar─▒, heva ve heveslerinin arkas─▒ndan gitmeleri dolay─▒s─▒yla yapm─▒┼člard─▒r. Yahudiler, Hz. ─░sa ile Hz. Muhammed d─▒┼č─▒nda di─čer peygamberlere iman ederken, H─▒ristiyanlar da b├╝t├╝n peygamberlere iman ettikleri halde, peygamberlerin sonuncusu ve en ┼čereflisi olan Hz. Muhammed'i (s.a.v) ink├ór etmi┼člerdir. Peygamberlerden herhangi birisini ink├ór eden kimse, di─čer peygamberleri de ink├ór etmi┼č demektir. ├ç├╝nk├╝ b├╝t├╝n peygamberlere iman etmek farzd─▒r. K─▒skan├žl─▒k, taassup veya ba┼čka sebeplerle herhangi bir peygamberin peygam­berli─čini reddeden kimse, b├Âylece iman etti─či peygamberlere olan iman─▒n ┼čer'├« bir iman olmad─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒k├ža ortaya koymu┼č olur. Bundan dolay─▒ Y├╝ce Allah; "Allah'─▒ ve peygamberlerini ink├ór edenler" buyru─čuyla onlar─▒ Allah'─▒ ve peygamberlerini ink├ór eden k├ófirler olmakla damgalam─▒┼čt─▒r. Ayette ge├žen "─░man ile k├╝f├╝r aras─▒nda bir yol tutturanlar," ─░sl├óm ile Yahudilik aras─▒nda uydurma bir din icat etmek isteyenlerdir ki bunlar hakk─▒nda Y├╝ce Allah bizlere ┼ču haberi vermektedir: "─░┼čte onlar ger├žekten k├ófir olanlard─▒r" Onlar iman ettiklerini iddia ettikleri kimseleri, kesin ve tart─▒┼č─▒lmaz bir ┼čekilde ink├ór etmi┼člerdir. ├ç├╝nk├╝ onlar─▒n imanlar─▒ ┼čer'├« bir iman de─čildir. Zira bir peygambere 'Allah'─▒n peygamberidir.' diye iman eden kimselerden olsalard─▒, delil ve belge itibariyle daha a├ž─▒k bir ┼čekilde peygamberli─či ortada olana da iman etmeleri gerekirdi. Y├╝ce Allah kay─▒ts─▒z ve ┼čarts─▒z olarak dini ink├ór eden her bir k├ófire veya bir tak─▒m peygamberlere iman edip di─čerlerine iman etmedi─či i├žin k├ófir olan ba┼čka dinmensuplar─▒na, k─▒sacas─▒ b├╝t├╝n k├ófirlere zelil k─▒l─▒c─▒, k├╝├ž├╝k ve hakir d├╝┼č├╝r├╝c├╝ bir azab─▒, k├╝f├╝rlerinin bir cezas─▒ olmak ├╝zere haz─▒rlam─▒┼čt─▒r."[29]

    Netice itibariyle peygamberleri ink├ór─▒n iki t├╝rl├╝ oldu─ču a├ž─▒k├ža ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r: Birisi b├╝t├╝n peygamberleri ink├ór, di─čeri ise onlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ ink├ór etmektir. Birinci t├╝r ink├órc─▒ k├ófirler hi├ž bir peygambere iman etmezler. ├ç├╝nk├╝ bunlar peygamberli─či ve peygamberleri ink├ór ederler. ─░kinci t├╝r k├ófirler ise bir tak─▒m peygamberlere iman etmekle birlikte, bir k─▒sm─▒na iman etmezler. Hz. Musa'ya iman edip Hz. ─░sa ile Hz. Muhammed'in peygamberli─čini ink├ór eden Yahudiler ile Hz. Musa ve Hz. ─░sa'ya iman ettikleri halde Muhammed'i (s.a.v) ink├ór eden H─▒ristiyanlar bu kabildendir. Allah'─▒n azab─▒n─▒ hak etmek bak─▒m─▒ndan bu iki kesim aras─▒nda bir fark yoktur. ├ç├╝nk├╝ Allah'a ve peygamberlerine iman par├žalanma kabul etmez. Ger├žekten Allah'a iman eden bir kimse insanlar─▒ do─čru yola ├ža─č─▒rmak ├╝zere Allah'─▒n g├Ândermi┼č oldu─ču peygamberlerinin t├╝m├╝ne iman eder. ├ç├╝nk├╝ peygamberleri g├Ânderen O'dur. Peygamberler Allah ile insanlar aras─▒nda el├židir. Allah'a iman ile birlikte onun bir tak─▒m peygamberlerinin ink├ór─▒ d├╝┼č├╝n├╝lemez. B├Âyle bir durumda ise Hz. Musa'ya iman ederken, Hz. ─░sa'n─▒n ink├ór edilmesi makbul ve makul de─čildir. B├╝t├╝n peygamberlere iman ile birlikte Muhammed'in (s.a.v) ink├ór edilmesi de makbul ve makul de─čidir. ├ç├╝nk├╝ Hz. Peygamber onlar─▒n kitaplar─▒nda an─▒lm─▒┼č, ellerindeki kitaplarda gelece─či m├╝jdesi verilmi┼č, o da beraberlerinde bulunan kitaplar─▒ tasdik etmi┼čtir. Kur'an-─▒ Kerim kendisinden ├Ânceki semavi kitaplar ├╝zerinde bir hakim (m├╝heymin) dir ve Allah kime peygamberli─či verece─čini en iyi bilendir. Daha sonra Y├╝ce Allah bundan ├Ânceki iki kesim ile birlikte ├╝├ž├╝nc├╝ bir kesimden daha s├Âz etmektedir ki, bunlar m├╝sl├╝manlard─▒r. Bunlardan hep birlikte s├Âz etmesinin sebebi ise aralar─▒nda kar┼č─▒la┼čt─▒rma yapmak ve ├Â─č├╝t vermektir. Sanki Allah ┼č├Âyle demek istiyor: "─░┼čte bu m├╝sl├╝manlar Allah'a, O'nun b├╝t├╝n peygamberlerine ve g├Ânderdi─či b├╝t├╝n kitaplara iman ederler. Siz de bu konuda onlar─▒ ├Ârnek almal─▒s─▒n─▒z."

     

    8.─░zzet Derveze (1888-1984)

    ─░zzet Derveze cennete gitmek i├žin Hz. Muhammed'e inanman─▒n gerekli olup olmad─▒─č─▒ konusunda ┼čunlar─▒ s├Âylemektedir: "Kur'an'─▒ ve Hz. Muhammed'in peygamberli─čini yalanlamak ger├žek anlamda Allah'a ve ahiret g├╝n├╝ne iman etmekleve salih amelle ├želi┼čir. Dolay─▒s─▒yla ehl-i kitab─▒n kalben ve bedenen ─░slam ├ža─čr─▒s─▒na ba─članmalar─▒ bir zorunluluktur. ├ç├╝nk├╝ ─░slam tek Allah'a kulluk etmeye y├Ânelik bir ├ža─čr─▒d─▒r, ahiret g├╝n├╝ne iman etmeyi ve salih ameller i┼člemeyi ├Âng├Âr├╝r. Nitekim bu gruplar i├žinde Kur'an'a ve Hz. Muhammed'in peygamberli─čine inanmayanlar, yine Kur'an'─▒n bildirdi─čine g├Âre, ahiret g├╝n├╝ne iman etmeyenler vard─▒. Baz─▒s─▒ '├ťzeyir Allah'─▒n o─čludur' diyordu, baz─▒s─▒ ─░sa'y─▒ bir ilah ya da Allah'─▒n bir sureti gibi g├Âr├╝yordu. Baz─▒s─▒ da Sabi├«lerde oldu─ču gibi ┼ča┼čk─▒nd─▒. Bunlar─▒n i├žinde de Hz. Muhammed'in peygamberli─čini ink├ór edenler, mesaj─▒n─▒ kabule yana┼čmayanlar vard─▒. Kur'an-─▒ Kerim'de Allah Teala ─░srailo─čullar─▒'na y├Ânelik ├ža─čr─▒larda bulunuyo r. Al­lah'─▒n, Hz. Muhammed'e indirdi─či Kur'an'a iman etmeleri isteniyor. ├ç├╝nk├╝ Kur'an onlar─▒n ellerinde bulunan Tevrat'─▒ onaylamaktad─▒r. Bu ├ža─čr─▒n─▒n bir di─čer boyutu da, Hz. Muhammed'e inen Kur'an'─▒ ink├ór eden ilk din├« gurubun kendileri olmamas─▒na y├Ânelik bir uyar─▒d─▒r. Ayr─▒ca Kur'an'da yer alan bir├žok ayette H─▒ristiyanlar, Hz. Mesih'le ilgili ├želi┼čik ve yanl─▒┼č inan├žlardan vazge├žmeye; Allah'a, peygamberlerine, Hz. Muhammed'e ve Kur'an'a iman etmeye ├ža─č─▒r─▒lm─▒┼člard─▒r. Ayr─▒ca topyek├╗n insanl─▒k da bu t├╝r bir inan├ž sistemine ba─članmaya defalarca davet edilmi┼čtir."[30]

     

    9. G├Âr├╝┼člerin Tahlil ve De─čerlendirilmesi

    Bu tezi savunanlar─▒n g├Âr├╝┼člerinin ├Âz├╝ ┼čudur: "Hz.Muhammed'e inanmadan ebedi kurtulu┼č vizesi almak m├╝mk├╝n de─čildir. ─░man─▒n gereklerinden biri de peygamberler aras─▒nda ay─▒r─▒m yapmamakt─▒r. Hi├žbir peygambere inanmamakla, birine inan─▒p di─čerlerine inanmamak ayn─▒d─▒r. ─░man par├žalanma kabul etmeyen bir b├╝t├╝nd├╝r. Peygamberlerin ayn─▒ ilah├« kaynaktan vahiy getirdikleri i├žin birine inan─▒p di─čerine inanmamak samimi bir dindar davran─▒┼č─▒ de─čildir."

    Kanaatimizce bu tespitler do─črudur ve yukar─▒da da ge├žti─či gibi ayetlerle m├╝delleldir. Yine Kur'an, " H─▒ristiyan ve Yahudilerin Hz.Muhammed'e iman etmemesinin onun peygamberli─činden ku┼čku duyduklar─▒ i├žin de─čil de son peygamberin kendi i├žlerinden ├ž─▒kmamas─▒ndan ve hasetlerinden dolay─▒ oldu─čunu" bildirmektedir.[31] Ayr─▒ca bu tezi destekleyen bir├žok sahih hadis de mevcuttur.

     Burada konuyu uzatmamak i├žin onlardan bir ka├ž tanesini vermekle yetinece─čiz:

  • 1-Ubade b. Samit'ten (r.a) gelen bir rivayette Allah Resulu (s.a.v) ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r: "Kim Allah'tan ba┼čka hi├žbir ilah bulunmad─▒─č─▒na, O'nun bir oldu─čuna, ┼čeriki olmad─▒─č─▒na Muhammed'in de O'nun kulu ve Resulu oldu─čuna, ─░sa'n─▒n da Allah'─▒n kulu ve Resulu, Meryem 'e ilka etti─či kelimesi ve ruhu oldu─čuna, cennetin hak oldu─čuna, cehennemin de hak oldu─čuna ┼čehadet ederse, ameli ne olursa olsun, sonunda Allah onu mutlaka cennete koyar. "m

  • 2- "Ey Allah'─▒n Resul├╝! ─░man nedir?" sorusuna Hz. Peygamber (s.a.v.) ┼č├Âyle cevap vermi┼čtir: "Allah'a, meleklerine, kitaplar─▒na, Allah'a kavu┼čulaca─č─▒na ve peygamberlerine, ahirette dirilip kalkaca─č─▒na iman etmendir. " [32]

    3-Ebu Hureyre'den (r.a.) gelen bir rivayete g├Âre Hz. Peygamber (s.a.v.) buyurdu ki: "Muhammed'in nefsini kudret eliyle tutan zata yemin ederim ki, bu ├╝mmetten her kim -Yahudi olsun, H─▒ristiyan olsun- beni i┼čitir, sonra da bana g├Ânderilenlere inanmadan ├Âlecek olursa mutlaka Cehennem ehlinden olacakt─▒r. "[33]

    5-Abdullah b. ├ľmer ┼č├Âyle demi┼čtir: Resulull├óh (s.a.v) buyurdu ki: "─░sl├óm be┼č ┼čey ├╝zerine bina olunmu┼čtur: Allah'tan ba┼čka ilah olmad─▒─č─▒na ve Muhammed'in (s.av) Allah'─▒n Resul├╝ oldu─čuna ┼čahadet etmek, namaz k─▒lmak, zekat vermek, hacca gitmek, Ramazan orucunu tutmak. "[34]

    6-Muaz b. Cebel (r.a.) ┼č├Âyle anlat─▒r: Allah Resul├╝ ( s.a.v ) beni (Yemen'e) g├Ânderdi ve (g├Ânderirken) ┼č├Âyle buyurdu: "Sen Ehl-i Kitap bir topluma gidiyorsun, onlar─▒ Allah'tan ba┼čka ilah olmad─▒─č─▒na ve benim Allah'─▒n el├žisi oldu─čuma ┼čahitlik etmeye ├ža─č─▒r. E─čer onlar bu iste─čini yerine getirirlerse onlara, Allah'─▒n (c.c.) onlar ├╝zerine her g├╝nd├╝z ve gecede be┼č (vakit) namaz farz k─▒ld─▒─č─▒n─▒; onlar bunu da kabul ederlerse, kendilerine Allah'─▒n onlar ├╝zerine zenginlerinden al─▒n─▒p fakirlerine verilen zek├ót─▒ farz k─▒ld─▒─č─▒n─▒ bildir. Onlar bunu da kabul ederlerse, seni onlar─▒n mallar─▒n─▒n en iyilerini almaktan sak─▒nd─▒r─▒r─▒m. Zulme u─čram─▒┼č─▒n bedduas─▒ndan da korun. ├ç├╝nk├╝ zulme u─črayanla Allah aras─▒nda perde yoktur." [35]

     

  • 111 Buhari, Ebu Abdullah Muhammed b. ─░smail, Sahih-i Buhari ve Tercemesi, trc. Mehmed Sofuo─člu,

    ├ľt├╝ken Ne┼čriyat, ─░stanbul, 1988, I, 143.

  • 112 Sahih-i- M├╝slim, Kitabu'l-─░man, II, 159.



  •  

    Yukar─▒daki hadisler ┼ču ├╝├ž hususu vurgulamaktad─▒r:

     

    1- Cennet'e girmek i├žin m├╝min ve M├╝sl├╝man olmak ┼čartt─▒r.

  • 2-   ─░man ve ─░slam'─▒n belli esaslar─▒ vard─▒r.

    3-   Hz. Peygamber'in (s.a.v.) g├Ânderilmesinden sonra tebli─č kendisine ula┼čan
    herkes, hangi dine mensup olursa olsun ona inanmak zorundad─▒r. Aksi takdirde b├Âyle
    bir ki┼činin Cehennemlik olmas─▒ ka├ž─▒n─▒lmazd─▒r.

     

    Hz. Peygamber'in (s.a.v.) s├Âzleri Kitap ehlinin ona inanmad─▒k├ža ebed├« kurtulu┼ča nail olamayacaklar─▒n─▒ a├ž─▒k├ža ifade etti─či gibi davran─▒┼člar─▒ da bu hususu teyit etmektedir. Zira o, sadece m├╝┼črikleri de─čil onlar─▒ da ─░slam'a davet etmi┼čtir. ┼×ayet sadece Allah'a ve ahirete inanmalar─▒ yeterli olsayd─▒ onlardan yaln─▒z bu iki ┼čey istenirdi. Dolay─▒s─▒yla baz─▒ ayetlere dayanarak bu tezin aksini iddia etmek, Hz. Peygamberin (s.a.v.) s├Âz konusu ayetlere ayk─▒r─▒ hareket etti─či gibi imkans─▒z ve makul olmayan bir sonucu do─čurur.

    Ayr─▒ca daha once de ifade edildi─či gibi Hz. Peygamber'in (s.a.v.) gelmesinden ├Ânce Allah'a ve ├óhiret g├╝n├╝ne iman eden ve de salih ameller i┼čleyen kimseler bile Tevrat ve ─░ncil'in h├╝km├╝nce gelece─čin b├╝y├╝k Peygamberi olan Hz. Muhammed'e (s.a.v.) inanmakla m├╝kellef idiler. Yani o g├╝n Hz. Musa ve Hz. ─░sa (a.s) d├Ânemlerinde ya┼čayan Yahudi ve H─▒ristiyanlar, o d├Ânemde bile daha gelmemi┼č bir Peygambere, yani ├óhir zaman nebisine iman etmedik├že m├╝'min say─▒lm─▒yorlard─▒. ─░┼čte bu hususu vurgulamak ├╝zere Allah ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r: "Sizler bana verdi─činiz ahdinizi yerine getirin! Ben de size olan s├Âz├╝m├╝ yerine getireyim! Sadece benden korkun"[36] Yani son el├žime iman etti─činize ve edece─činize dair d├╝n bana verdi─činiz o s├Âz├╝n├╝z├╝ yerine getirin ki, ben de size kar┼č─▒ vaadimi yerine getireyim. Her bir el├žim d├Âneminde sizden bu konuda kesin s├Âz alm─▒┼čt─▒m. Siz de son el├žime iman edece─činize dair s├Âz vermi┼čtiniz. Haydi siz s├Âz├╝n├╝z├╝ yerine getirin ki ben de size verdi─čim, "sizi yery├╝z├╝nde izzet ve ┼čerefe ula┼čt─▒rma, ├óhirette de cennetime koyma" vaadimi yerine getireyim. Hal b├Âyleyken, o d├Ânemde bile son el├žiye iman etmedik├že m├╝min say─▒lmayan bu din mensuplar─▒, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) zuhurundan sonra onun Peygamberli─čini reddettikleri halde nas─▒l m├╝min olabilirler?. Ayn─▒ konuyu daha a├ž─▒k bir ┼čekilde dile getiren ba┼čka bir ayetin meali ┼č├Âyledir: "Allah onlara 'Andolsun ki size kitap ve hikmet verdim, sonra yan─▒n─▒zda bulunan kitaplar─▒ do─črulay─▒c─▒ bir peygamber geldi─činde ona muhakkak inanacak ve ona yard─▒m edeceksiniz! Bunu kabul ettiniz mi? Ve bu hususta a─č─▒r ahdimi ├╝zerinize ald─▒n─▒z m─▒?' demi┼čti. Onlar: 'Kabul ettik.' dediler. Allah da '├ľyleyse ┼čahit olun, ben de sizinle beraber ┼čahit olanlardan─▒m.' dedi."111

    Bu ayette, Allah'─▒n, peygamberlerden, verdi─či Kitap ve hikmet uyar─▒nca, kendi ellerinde bulunan Kitab─▒ do─črulayan bir el├ži geldi─činde ona inan─▒p destek olacaklar─▒na dair s├Âz ald─▒─č─▒ belirtilmektedir. M├╝fessirlere g├Âre burada peygamberler zikrdilmi┼č, fakat onlar─▒n kendileri de─čil, ├╝mmetleri kast edilmi┼čtir. Yani Allah, peygamberleri arac─▒l─▒─č─▒ ile onlara tabi olan ├╝mmetlerden, daha sonra gelecek Kitab─▒ ve peygamberi kabul ve tasdik edecekleri hakk─▒nda s├Âz alm─▒┼čt─▒r. Di─čer taraftan Ehl-i kitab─▒n, Hz.Muhammed'in (s.a.v) sadece Araplara g├Ânderildi─či ┼čeklindeki iddialar─▒ da ge├žersizdir. ├ç├╝nk├╝ onun risaleti ve mesaj─▒ evrenseldir.

    Al-i ─░mran 3/81.

    ├ľncelikle ┼čunu ifade edelim ki daha once de belirtildi─či gibi semav├« dinlerin esas itibariyle ayn─▒ il├óhi kaynaktan geldi─či ┼č├╝phe g├Ât├╝rmez bir ger├žektir. ─░lah├« Mesaj─▒n insanlara tam ve do─čru olarak aktar─▒labilmesi i├žin Allah ile insanlar aras─▒nda el├ži olan peygamberlerin do─čruluk, d├╝r├╝stl├╝k, g├╝venilirlik ve asla yalan s├Âylememek gibi temel baz─▒ ├Âzelliklere sahip olmalar─▒ gerekir. Sonradan gelen peygamberler ├Âncekileri tasdik edip ├Âvmelerine ra─čmen, ├Âncekilerin tabileri dinlerinin tahrif olmas─▒ sebebiyle sonraki peygamberleri kabul etme hususunda baz─▒ itirazlar ileri s├╝rm├╝┼člerdir. Bunlar, kendi peygamberlerinin mesaj─▒n─▒n hakikat oldu─čunu iddia ederek sonraki peygamberi sahtekarl─▒k ve yalanc─▒l─▒kla itham etmi┼čler, ona uyanlar─▒ da kafir olarak nitelendirmi┼člerdir. ─░l├óh├« dinler aras─▒ndaki fikr├« m├╝cadelenin bir y├Ân├╝yle bu ├žer├ževede devam etti─či g├Âr├╝l├╝r. Yahudiler, sadece Tevrat'ta zikredilen peygamberlerin do─črulu─čunu tasdik ederken, H─▒ristiyanlar ├Äs├ó'n─▒n bu peygamberler z├╝mresine dahil oldu─čuna; ayn─▒ ┼čekilde M├╝sl├╝manlar da Hz. M├╗s├ó ve Hz. ├Äs├ó'n─▒n peygamberli─čini kabul etmekle birlikte Hz. Muhammed'in de Allah el├žisi oldu─čuna; kitap getirdi─čine ve peygamberlerin sonuncusu oldu─čuna inan─▒rlar. Bu ba─člamda her din mensubu kendi dininin ve peygamberinin hakl─▒l─▒─č─▒n─▒ izah edecek bir├žok delil ileri s├╝rm├╝┼čt├╝r. Nitekim M├╝sl├╝manlar, Yahudilik ve H─▒ristiyanl─▒k kar┼č─▒s─▒nda ─░sl├óm'─▒n il├óh├« bir din, Hz.Muhammed'in Allah'─▒n kulu ve el├žisi oldu─čunu; ris├óletinin Arap-Acem b├╝t├╝n insanl─▒─č─▒ i├žine ald─▒─č─▒n─▒ izah ve ispat etmek ├╝zere akl├«, nakl├« ve sosyo-psikolojik pek ├žok delil ortaya koymu┼člard─▒r. "Evrensellik kavram─▒yla neyin kast  edildi─či hususunda ise ┼čunlar s├Âylenebilir: Herhangi bir fikrin, d├╝┼č├╝nce veya dinin evrensel olabilmesi i├žin yaln─▒zca belli bir cemaat, grup, topluluk, ─▒rk veya millete mahsus olmay─▒p herkesi davetinin kapsam─▒na almas─▒ ve her seviyedeki insana hitap etmesi gerekir. Aksi takdirde b├Âyle bir d├╝┼č├╝nce veya din, mill├« ve y├Âresel bir ├Âzelli─če sahip olaca─č─▒ i├žin evrensel say─▒lmayacakt─▒r."118

     

    Evrensel din, d├╝nyadaki b├╝t├╝n insanlar i├žin ge├žerli olan, onlar─▒n hepsinin ihtiya├žlar─▒n─▒ cevaplayacak, d├╝nya ve ahiret mutluluklar─▒n─▒ sa─člayacak mahiyette olan din demektir.119 Hz. Muhammed'in peygamberli─činin evrensel olmas─▒ndan maksat, onun getirdi─či ilah├« mesaj─▒n, sadece Araplar i├žin de─čil b├╝t├╝n insanl─▒─ča hitap etmesi, onlar─▒n ihtiya├žlar─▒na cevap verecek mahiyette bulunmas─▒ ve k─▒yamete kadar ge├žerli olmas─▒d─▒r.

     

    Burada sorulmas─▒ gereken bir soru da ┼čudur: Acaba Hz. Muhammed'den ba┼čka b├╝t├╝n insanl─▒─ča ┼čamil, umumi bir risalet ile g├Ânderilmi┼č ba┼čka bir peygamber var m─▒d─▒r? Di─čer bir ifadeyle Yahudilik ve H─▒ristiyanl─▒k evrensel midir? Genel Yahudi anlay─▒┼č─▒na g├Âre, Yahudi ─▒rk─▒na mensup olmak bir se├žilmi┼čli─čin i┼čaretidir. Allah di─čer milletlerin aras─▒ndan Yahudileri se├žmi┼čtir. Bu se├žilmi┼člik onlara g├Âre Allah'a ┼č├╝kr├╝ gerektiren ├Âzel bir durumdur. Onlar, Musa ve ├Â─čretisinin kendileriyle s─▒n─▒rl─▒ oldu─ču inanc─▒na dayanarak Yahudilikte misyonerlik hareketinin olmad─▒─č─▒na ve dolay─▒s─▒yla kendi dinlerini Yahudi olmayanlara yaymakla emredilmediklerine inan─▒rlar. Di─čer taraftan Hz. ├Äs├ó'n─▒n ris├óletinin ─░srailo─čullar─▒yla s─▒n─▒rl─▒ oldu─čunu, yine onun kendi ifadelerinden anlayabiliyoruz. Nitekim Hz. ├Äs├ó: "Ben, ─░srail evinin kaybolmu┼č koyunlar─▒ndan ba┼čkas─▒na g├Ânderilmedim"120 demi┼čtir. Peygamberli─či boyunca o, sadece ─░srail o─čullar─▒yla me┼čgul olmu┼č, onlar─▒n k├Âylerine ve mensup olduklar─▒ topraklara tebli─čde bulunmu┼čtur.

    ─░slam ├ólimlerinin ortak kanaatine g├Âre, ├Ânceki peygamberlerin n├╝b├╝vvetleri hususi, Hz. Muhammed'in peygamberli─či ise umumidir.121 Burada ├Ânceki peygamberlerin n├╝b├╝vvetlerinin hususi olu┼čuyla, onlar─▒n getirdikleri imanla ilgili ilah├« mesaj─▒n umumi olu┼čunu birbirinden ay─▒rt etmek gerekir. ┼×├Âyle ki, t├╝m├╝n├╝n Allah'─▒n buyruklar─▒ olmas─▒ ve bir b├╝t├╝n olarak Allah'─▒n dinini olu┼čturmas─▒ bak─▒m─▒ndan ├Ânceki enbiyaya gelen vahiyler de ─░slam'─▒n bir par├žas─▒; inan─▒lmas─▒ ve uyulmas─▒ istenilen ilah├« hakikatin bir tecellisidir. ├ç├╝nk├╝ il├óhi dinlerin ├Âz├╝ birdir. B├╝t├╝n peygamberlerin getirdi─či inan├ž esaslar─▒ ayn─▒d─▒r. Zira semavi dinlerin kayna─č─▒ Y├╝ce Allah't─▒r. Hz. Peygamber "Peygamberler baba bir karde┼čtir. Anneleri ise farkl─▒d─▒r. Dinleri birdir"[37] buyurarak bu hususa a├ž─▒kl─▒k getirmi┼čtir.


  •  

  • 120 Matta, XV, 24.

    121 Akg├╝l, Muhittin, Kur'an-─▒ Kerim'in Evrenselli─či, Yeni ├ťmit Dergisi, say─▒ 53, s.13, ─░st. 2001. 1 Cevizci, Ahmet, Felsefe S├Âzl├╝─č├╝, Paradigma yay. Ankara, 1999, s.348.

    Esed, Muhammed, Kur 'an Mesaj─▒ Meal-Tefsir, ─░┼čaret Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul 1999, s.305.

     

    Allah kat─▒nda ─░sl├óm'─▒n din olmas─▒ hususunu bu zaviyeden de─čerlendirmek gerekir. Mesela, Hz. Musa veya Hz. ─░sa'n─▒n tebli─č etti─či itikadi esaslar ile Hz. Peygamberin tebli─č ettikleri aras─▒nda esas itibariyle hi├žbir farkl─▒l─▒k yoktur. Bu bak─▒mdan inan├ž esaslar─▒ ile alakal─▒ ilah├« mesajlar bir mekan, bir zaman ve bir toplumla s─▒n─▒rl─▒ kalamaz, bunlar her zaman do─črudur ve ge├žerlidir. ├ľnceki vahiylere muhatap olan toplumlar─▒n dinlerinin sesini uzak ├╝lkelere duyuramam─▒┼č olmalar─▒ bu ger├že─če bir zarar vermez.

    Hz. Peygamberin Mekke d├Ânemi, ├Ânceki enbiyan─▒n hayat─▒na benzemektedir. Ancak Medine d├Ânemi, M├╝sl├╝manlar─▒n g├╝├ž ve kuvvet bulduklar─▒, di─čer milletlerle diyaloga ge├žtikleri bir d├Ânemdir. Bu d├Ânemde ─░slam Peygamberinin ve dolay─▒s─▒yla Kur'an mesaj─▒n─▒n evrensel olu┼čunun gere─či yap─▒lm─▒┼čt─▒r. ├ľnceki enbiyan─▒n b├Âylesi bir imk├óna ula┼čamam─▒┼č olmas─▒, peygamberliklerinin hususi olmas─▒na ra─čmen tebli─č ettikleri usulu'd-d├«nin di─čer kavimler i├žin ge├žerli olmad─▒─č─▒ anlam─▒na gelmez.[38]

    ─░slam├« anlay─▒┼ča g├Âre semav├« dinler kendi d├Ânemleri i├žinde ─░sl├óm dinini temsil etmi┼člerdir. Ancak Hz. Muhammed'den sonra bir peygamber, ─░sl├óm'dan sonra da bir vahiy gelmeyecektir. Hz. Muhammed'in son peygamber olmas─▒ ─░sl├óm'─▒n da son din olmas─▒, bu dinin insanlar var olduk├ža ge├žerli olaca─č─▒na, dolay─▒s─▒yla zaman ve mekanla s─▒n─▒rland─▒r─▒lamayaca─č─▒na delildir.

     

    Tarih├« vak─▒aya uygun olarak Kur'an-─▒ Kerim'deki baz─▒ ayetler de Hz. Peygamberin risaletinin evrenselli─čini g├Âstermektedir:

    1- De ki: " Ey insanlar, ┼×├╝phesiz ben, g├Âklerin ve yerin m├╝lk├╝ne malik olan, kendisinden ba┼čka hi├žbir ilah bulunmayan, hem dirilten, hem ├Âld├╝ren Allah'─▒n size, hepinize g├Ânderdi─či peygamberiyim. O halde Allah'a ve O'nun kelimelerine (Kur'an'a) iman eden ├╝mmi peygamber olan Rasul├╝ne tabi olun ki, do─čru yolu bulmu┼č olas─▒n─▒z. "[39]

    2- "Biz seni ancak ├ólemlere rahmet g├Ânderdik" [40]

    3-"Biz seni ancak b├╝t├╝n insanlar i├žin m├╝jdeci ve korkutucu olarak g├Ânder-

    dik."[41]

    "┼×u Kur'an bana, sizi ve sizden sonra eri┼čenleri inzar etmem i├žin vahyolundu."[42]

    "Ey Resul├╝m, biz seni b├╝t├╝n insanl─▒─ča rahmetimizin m├╝jdecisi, azab─▒m─▒z─▒n uyar─▒c─▒s─▒ olarak g├Ânderdik. Lakin insanlar─▒n ├žo─ču bunu bilmezler."[43]

    Bu ayetlerden ba┼čka bir├žok ayet daha vard─▒r ki onlarda kullan─▒lan "nas, insan, ├ólem├«n" gibi kelimeler, Hz. Muhammed'in peygamberli─činin evrenselli─čine delalet etmektedir. Bunlara ilaveten, Kur'an'─▒n umuma hitab─▒ hi├žbir zaman "Ey Araplar!" ┼čeklinde de─čil, "Ey inananlar, Ey insanlar, Ey Ademo─člu!" ve benzeri ┼čekillerde olmu┼čtur. Hz. Peygamberin n├╝b├╝vveti ve tebli─čiyle alakal─▒ olarak kullan─▒lan bu kelimeler, onun peygamberli─činin zaman, mekan ve belirli bir kavimle s─▒n─▒rl─▒ olmad─▒─č─▒n─▒; aksine b├╝t├╝n insanl─▒─č─▒ i├žine ald─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir.

    B├╝t├╝n bu delillerin yan─▒ s─▒ra Hz. Peygamberin bizzat kendisi ├že┼čitli vesilelerle b├╝t├╝n insanl─▒─ča g├Ânderildi─čini ┼ču s├Âzleriyle dile getirmi┼čtir:

    "├ľnceki peygamberlerden hi├žbirisine verilmeyen be┼č ┼čey bana verildi: ... Benden ├Ânceki peygamberler sadece kendi kavimlerine g├Ânderildikleri halde, ben b├╝t├╝n insanl─▒─ča g├Ânderildim... "12├ç

    "Can─▒m kudret elinde olan Allah'a yemin olsun ki, Yahudi olsun H─▒ristiyan olsun ┼ču topluluktan beni i┼čitip de g├Ânderildi─čim ┼čeye inanmayan kimse cehennemliktir. "[44]

    3-           " Can─▒m kudret elinde olan Allah'a yemin olsun ki, ┼č├óyet i├žinizde Hz.
    Musa zuhur etse, siz de beni b─▒rak─▒p ona tabi olsan─▒z, dalalete d├╝┼čm├╝┼č
    olursunuz... "
    [45]

    129            Sahih-i Buh├ór├«, III, 332.

     

    Hz. Muhammed'in son peygamber olu┼ču da onun risaletinin ve getirdi─či ahk├óm─▒n evrensel oldu─čuna delildir.    ┼×├Âyle ki, semav├« dinler, Hz. Adem'den ba┼člayarak devam eden bir peygamberler silsilesini haber vermektedir. Bu bak─▒mdan Allah'─▒n el├žiler g├Ândermesi, -aksine bir beyan─▒ olmad─▒k├ža- devam eden bir s├╝nnetidir. Allah, Kur'an hari├ž hi├žbir semav├« kitapta bu s├╝recin sona erdi─čini bildirmemi┼čtir.132 Buna ilaveten, ├Ânceki peygamberler kendinden sonra gelecek peygamberi bir ┼čekilde haber vermi┼člerdir:

  • "─░┼čte habercimi g├Ânderiyorum. ├ľn├╝mde yolu haz─▒rlayacak. Arad─▒─č─▒n─▒z Rab ans─▒z─▒n tap─▒na─č─▒na gelecek; g├Ârmeyi ├Âzledi─činiz antla┼čma habercisi gelecek diyor her ┼čeye egemen rab."[46]

    "Rabbin b├╝y├╝k ve korkun├ž g├╝n├╝ gelmeden ├Ânce size Peygamber ─░lyas─▒ g├Ânderece─čim "[47]

    "Babadan size g├Ânderece─čim yard─▒mc─▒, yani babadan ├ž─▒kan ger├že─čin ruhu geldi─či zaman, O, bana tan─▒kl─▒k edecek, siz de tan─▒kl─▒k edeceksiniz. ├ç├╝nk├╝ ba┼člang─▒├žtan beri benimle birliktesiniz"[48]

     

    Hz. Muhammed'in peygamberli─činin evrensel oldu─čunu g├Âsteren di─čer bir nakl├« delil ise daha ├Ânce ba┼čka bir vesile ile belirtti─čimiz gibi, Ehl-i Kitab─▒n Kur'an'a uymakla zorunlu olduklar─▒n─▒ bildiren ayetlerdir. Kur'an, bu durumu bir├žok vesile ile dile getirir ve onlar─▒n ancak bu yolla kurtulu┼ča erebileceklerini bildirir. Yahudi ve H─▒ristiyanlar─▒n Tevrat ve ─░ncil'de ismini ve s─▒fatlar─▒n─▒ yaz─▒l─▒ bulacaklar─▒ ├╝mm├« bir neb├« olan Hz. Peygambere tabi olmalar─▒ gerekti─či belirtilirken Allah Res├╗l├╝'n├╝n (s.a.v) baz─▒ temel ├Âzelliklerine de vurgu yap─▒lm─▒┼č; onun iyili─či emretti─čine, k├Ât├╝l├╝─č├╝ yasaklad─▒─č─▒na, temiz ┼čeyleri helal, pis ┼čeyleri de haram k─▒ld─▒─č─▒na; b├Âylece Ehl-i Kitab─▒n s─▒rt─▒ndan a─č─▒r bir y├╝k├╝ kald─▒rd─▒─č─▒na i┼čaret edilmi┼č ve kurtulu┼ča erenlerin Hz. Peygamberle birlikte ona indirilen nura t├ób├« olanlar oldu─ču belirtilmi┼čtir.[49]

     

  • 132 Bkz. Ahz├ób 33/40.

    133



  •  

    Hz. Muhammed'in vefat─▒ndan g├╝n├╝m├╝ze kadar kayda de─čer hi├žbir peygamberin zuhur etmemesi onun son peygamber olu┼čunu ve ayn─▒ zamanda mesaj─▒n─▒n evrensel oldu─čunu tasdik eden sosyolojik bir delildir. Zaman zaman peygamberlik iddias─▒nda bulunanlar─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒ bu ger├že─či de─či┼čtirmez. Zira  gerek ─░slam d├╝nyas─▒nda, gerekse gayri m├╝slimler aras─▒nda peygamberlik iddia edenlerin hi├žbiri iddialar─▒n─▒ kan─▒tlayamam─▒┼č ve ciddiye al─▒nmam─▒┼čt─▒r. [50]

    Hz. Peygamberin uygulamalar─▒ndan ├ž─▒kar─▒lan deliller de onun risaletinin evrensel oldu─čunu desteklemektedir. Bunlar─▒n en ├Ânemlisi Hz. Peygamberin ├ževre b├Âlgelerdeki y├Âneticilere, Bizans ve ─░ran devlet ba┼čkanlar─▒na el├žiler g├Ândermesi, onlar─▒ ─░sl├óm'a davet etmesidir.[51] ─░ddia edildi─či ├╝zere ─░sl├óm sadece Araplara mahsus bir din olsayd─▒, Hz. Peygamberin Bizans ve ─░ran krallar─▒n─▒, dolay─▒s─▒yla onlar─▒n halklar─▒n─▒ ─░sl├óm'a davet etmesine gerek kalmazd─▒. Asl─▒nda Hz. Peygamberin bu uygulamas─▒ ─░sl├óm'─▒n evrenselli─čini g├Âstermesi bak─▒m─▒ndan tek ba┼č─▒na yeterli olacak tarihi bir delildir. Di─čer taraftan daha once de─čindi─čiimiz gibi Hz. Peygamber, hem putperestlere, hem de Yahudi ve H─▒ristiyanlara tebli─čde bulunmu┼č; onlarla m├╝cadele etmi┼čtir. Yahudi, H─▒ristiyan ve Arap olmayan di─čer kavimlerin, hen├╝z Hz. Peygamber hayatta iken ─░slam'a girmeleri, onun peygamberli─činin cihan┼č├╝mul oldu─čuna delildir. Mekke ve Medine d├Ânemlerinde ─░sl├óm'a giren bir├žok Yahudi ve H─▒ristiyan─▒n varl─▒─č─▒n─▒ bilmekteyiz. [52]

    B├╝t├╝n bu de─čerlendirmelerden sonra "Kur'an ve s├╝nnetin delaletiyle kendisine ─░slam daveti ula┼čan herkesin, hangi dine mensup olursa olsun Hz. Peygamber'e (s.a.v.) iman etmeden Cennet'e girmesi m├╝mk├╝n de─čildir." ┼čeklinde ifade edilen tezin do─čru ve tutarl─▒ oldu─ču ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Ancak son Peygamber'e, kabul edilebilir bir mazeret sebebiyle iman edememi┼č olanlar─▒n, ba┼čka bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒yla m├╝min say─▒l─▒p cennete girebilece─čini d├╝┼č├╝nen ─░slam bilginleri mevcuttur. Bu bilginlerin ba┼č─▒nda gelen ─░mam Gazali bu hususta ┼č├Âyle demektedir : "Derim ki, Allah'─▒n rahmeti eski ├╝mmetlerden bir├žo─čunu da kapsar. Hatta ben, zaman─▒m─▒zdaki Rum ve T├╝rk as─▒ll─▒ H─▒ristiyanlar─▒n ├žo─čunun yani Rum ve T├╝rk ├╝lkelerinin uzak b├Âlgelerinde bulunup kendilerine davet ula┼čmam─▒┼č olanlar─▒n da in┼čallah rahmetten nasiplerini alacaklar─▒n─▒ s├Âyl├╝yorum. Bunlar (Ehl-i kitap) genellikle ├╝├ž s─▒n─▒ft─▒r: ─░lk s─▒n─▒fa Muhammed ismi hi├ž ula┼čmam─▒┼čt─▒r; bunlar mazurdurlar. ─░kinci kesim, onun ismi, nitelikleri ve mucizelerinin ula┼čt─▒─č─▒, ─░sl├óm ├╝lkelerine kom┼ču y├Ârelerde veya m├╝sl├╝manlarla i├ž i├že ya┼čayan z├╝mrelerdir. Bunlarkafir ve m├╝lhiddirler. ├ť├ž├╝nc├╝ kesim ise bu ikisi aras─▒nda bir durumda bulunanlar, yani Muhammed ismini duymu┼č olmakla birlikte ├Âzellikleri hakk─▒nda do─čru bilgi edinememi┼č; aksine ├žocuklu─čundan itibaren, "Muhammed isimli yalanc─▒ ve sahtekar birinin, peygamber oldu─čunu iddia etti─či " ┼čeklinde yanl─▒┼č bilgilere sahip olarak yeti┼čmi┼č kimselerdir. Bana g├Âre bunlar─▒n durumlar─▒ da ilk s─▒n─▒fa girenlerin durumu gibidir."[53]

    Kanaatimizce ─░mam Gazali'nin yukar─▒daki s├Âzlerinin son c├╝mleleri, ─░slam'─▒n rahmet ve ho┼čg├Âr├╝l├╝ olu┼čuna uygun do─čru tespitlerdir. G├╝n├╝m├╝zde ─░slam dini, onun Peygamberi ve tabileri hakk─▒nda y├╝r├╝t├╝len k├╝resel ├žaptaki son derece yo─čun menfi propaganda, ger├žekten pek ├žok ki┼čiye davetin do─čru bir ┼čekilde ula┼čmas─▒n─▒ engellemektedir. Dolay─▒s─▒yla bu insanlarla, kendilerine herhangi bir peygamberin tebli─či ula┼čmad─▒─č─▒ i├žin "fetret ehli" diye adland─▒r─▒lan ve teklifle m├╝kellef olmad─▒klar─▒ ifade edilen kimseler aras─▒nda bir fark kalmamaktad─▒r.

    ─░mam Gazal├«'nin bu g├Âr├╝┼č├╝ de dikkate al─▒nd─▒─č─▒nda Kitap ehli, genel olarak iki kategoride m├╝talaa edilebilir:

    1-Herhangi bir sebepten dolay─▒ ─░slam ve Peygamberi hakk─▒nda hi├žbir ┼čey duymam─▒┼č olanlar ya da ├žok olumsuz tavsifler duyduklar─▒ i├žin ger├že─či ara┼čt─▒rmaya gerek g├Ârmeyenler.

    2-Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalanlar.

    Kanaatimizce bu iki kategoriden birincisine dahil olanlar, Hz. Muhammed'e iman ┼čart─▒ aranmandan Cennet'e girebilirler. ─░kinci kategoride yer alanlar─▒n ise Cennet'e girebilmeleri i├žin Hz. Muhammed'e inanmalar─▒ ┼čartt─▒r. G├╝n├╝m├╝zdeki ┼čartlar g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒ takdirde Kitap ehlinin ├žok b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n ilk grupta yer ald─▒─č─▒ a┼čik├órd─▒r.



  • 79 Taberi, a.g.e, VIII, 225.

  • [2] Zemah┼čeri, Ebu'l-Kas─▒m Mahmud ─░bn ├ľmer, Ke┼č┼čaf, http://www.altafsir.com/Tafasir.asp?tMadh ├ÄNo=1&tTafsirNo=2&tSoraNo=2&tAyahNo=62&tDisplay=yes&UserProfile=0.

  • [3] Fahruddin Er-R├ózi, a.g.e, 3/56.

  • [4] Fahruddin Er-R├ózi, a.g.e,3/ 57.

  • [5] Beydavi, envaruttenzil ve esraruttevil, http://www.altafsir.org/Tafasir.asp?tMadhNo= 0&tTafsir No=6&tSoraNo=2&tAyahNo=62&tDisplay=yes&UserProfile=0.

  • [6]

    ─░bn Kesir, Hadislerle Kur'an-─▒ Kerim Tefsiri, V, 2423.

  • [7] ─░bn Kesir,a.g.e, II, 364.

  • [8] Hanbel , Ebu Abdullah Ahmed b. Muhammed e┼č-┼×eybani Ahmed, el-M├╝sned , terceme ve a├ž─▒klama R─▒fat Oral; tahkik ve tahri├ž S├╝leyman Sar─▒, Ensar Yay─▒nc─▒l─▒k, Konya , 2003. IV. 396.

  • Konyal─▒ Mehmed Vehbi, H├╝l├ósatu'l-Beyan f├« Tefsiri 'l-Kur 'an, ─░stanbul t.y. I, 143.

  • Bkz. Konyal─▒ Mehmed Vehbi, III, 1276-1277.

  • [11] Yaz─▒r, Elmal─▒l─▒ Hamdi, Hak Dini Kur'an Dili, Azim Yay. ─░st.1994, III, 286.

  • [12] vr;Ôäó a n

  • [13] Yaz─▒r, a.g.e, III, 105.

  • Bilmen, ├ľmer Nasuhi, Kur 'an-─▒ Kerim 'in T├╝rk├že Meali Alisi ve Tefsiri, ─░stanbul t.y. I, 62.

  • [15] Al-i ─░mran 3/19.

  • [16] Bkz. Bilmen, II, 799-800.

  • [17] Bakara 2/285.

  • [18] Seyyid Kutub, Fizilali'l-Kuran, ├žev: Bekir Karl─▒─ča- M. Emin Sara├ž, Hikmet yay─▒nlar─▒, ─░stanbul, bty, II, 201.

  • [19] ├ľrnek olarak bkz. Bakara 2/91; Al-i ─░mran 3/93, 183; Maide 5/43.

  • [20]

    Karaman, Hayrettin - ├ça─čr─▒c─▒, Mustafa - D├Ânmez , ─░brahim Kafi - G├╝m├╝┼č, Sadrettin, Kur 'an Yolu T├╝rk├že Meal Tefsir, Diyanet Yay. Ankara, 2003, I, 68.

  • [21] Bakara, 2/136.

  • [22] Karaman,a.g.e, I, 134.

  • [23] Karaman, a.g.e, I, 136-137.

  • Y─▒ld─▒r─▒m, Celal, ─░lmin I┼č─▒─č─▒nda Asr─▒n Kur'an Tefsiri, Anadolu Yay─▒nlar─▒, ─░st. I, 212.

  • Y─▒ld─▒r─▒m, a.g.e, IV, 746.

  • [26] Y─▒ld─▒r─▒m, a.g.e, III, 1524.

  • [27]Zuhayl├«, Vehbe, Tefsiru'l- M├╝nir, Bilimevi, ├žev. Hamdi Arslan - Ahmet Efe- Be┼čir Eryarsoy- H. ─░brahim Kutluay- Ebubekir Sifil- Nurettin Y─▒ld─▒z, ─░st. 2003, III, 527.

  • Nisa 4/150-152.

  • Zuhayli, a.g.e, III, 304-305.

  • [30] Derveze, ─░zzet, et-Tefsiru'l-Hadis, trc. Ekrem Demir, Ekin Yay─▒nlar─▒, ─░st., 1997, V, 77.

  • [31] ├ľrnek olarak bkz. Bakara 2/90, 146, 213; Al-i ─░mran 3/19; ┼×ur├ó 42/14; C├ósiye 45/17.

  • [32]

  • [33]

    Sahih-i- M├╝slim, Kitabu'l-─░man, II, 153.

  • [34] Sahih-i- Buhari, Kitabu'l-─░man, I, 134.

  • [35] Sahih-i- M├╝slim, Kitabu'l-─░man, II, 155.

  • Bakara 2/ 40.

  • [37] Sahih-i Buhar├«, III, 432.

  • [38] Razi, Tefsiru'l-Kebir, V, 383.

  • [39] A'raf 7/158.

  • [40] Enbiya 21/107.

  • [41] Sebe 34/ 28.

  • [42] Enam 6/19.

  • [43] Sebe 34/ 28.

  • [44] Sahih-i M├╝slim, IV, 432.

  • [45] Ahmed b. Hanbel, M├╝sned, III, 471; IV, 276.

  • Tevrat, M├╝jde Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul 1994, Malaki III, 1.

  • [47] Malaki, IV, 5.

  • [48] Yuhanna, XV, 26, 27.

  • [49] ├ľrnek olarak bkz. Bakara 2/41, 137; Al-i ─░mran 3/20, 110; Nisa 4/47, 171; Maide 5/65; A'raf 7/ 157-158.

  • [50] Yurdag├╝r , Metin, "Hatm-i N├╝b├╝vvet", D─░A, ─░st. 1994, XVI, 477-478.

  • [51] Hamidullah, Muhammed, ─░slam Peygamberi ,├çev: Salih Tu─č, ─░rfan Yay., ─░stanbul, 1995, I, 313.

  • [52] Keskio─člu, Osman- Berki, Ali Himmet, Hatemul Enbiya, D.─░.B. Yay.Ankara, 1991, s.328.

  • Karaman, Kur 'an Yolu, I, 67.

     

    Bu Makale nin Asl─▒ Mustafa Delebenin   Cumhuriyet D├Ânemi M├╝fessirlerine G├Âre Ehli Kitab─▒n Ahiretteki Durumu  adl─▒ tezinden al─▒nm─▒┼čt─▒r


  • Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
    # Makaleler Ad─▒
    Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

    ! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
    ├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

    Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
    Muhammed Ender / 11.03.2012



    Eski Eserler


    Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

    Hesap ─░┼člemleri

    ├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

    Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...