f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Dini ─░slamda Hedefi M├╝naka┼ča Olan Mesailden Musiki

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Mustafa Sabri (┼×eyh├╝lislam) F─▒k─▒h Osmanl─▒ca
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
Hanefi  
       
Makale No: 19 Hit : 7777 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Yeni M├╝ctehidlerin K─▒ymeti ─░lmiyesi
2 Yemini Gamus Risalesi
3 Sayd─▒ Hat─▒r
4 Savm Risalesi
5 Muhtarat min e┼č ┼×iir el Arabi
6 Mevk─▒f├╝l Be┼čer Tahte Sultanil Kader
7 Mevk─▒f├╝l Akli vel ─░lmi vel Alem min Rabbil Alemin ve ─░badihil Murselin
8 MesÔÇÖelet├╝ TercemetiÔÇÖl-KurÔÇÖ├ón
9 Kitab─▒ Reddi Ala ma fiI Kavlil Ceyyid miner Redy
10 Kavli fi el Mereti ve Mukarenetuhu bi Akvalin Mukallidetin bi el Garbi / ┘é┘ł┘ä┘Ő ┘ü┘Ő ěž┘ä┘ůě▒ěúěę
11 ─░slamda ─░mameti K├╝bra
12 ─░man Namaz ve Oru├ž hakk─▒nda Risale
13 Ha┼čiye ala Kitab Netaic el Efkar
14 en Nekiru ala M├╝nkirin Nimeti Mined Din vel Hilafeti vel ├ťmme
15 el-Kavl├╝ÔÇÖl-Fasl Beynellez├«ne Y├╝minune Bil Gaybi Vellezine La Y├╝minun
16 Dini M├╝cedditler Yahut T├╝rkiye ─░├žin Necat ve ─░tila Yollar─▒nda Bir Rehber
17 (Meseleler) Dini ─░slamda Hedefi M├╝naka┼ča Olmu┼č Mesail

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Yemini Gamus Risalesi
2 Dini ─░slamda Hedefi M├╝naka┼ča Olan Mesailden Musiki

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
link how many women cheat on husbands why do wifes cheat
bystolic copay savings card bystolic manufacturer coupon
manufacturer coupon for bystolic coupon for bystolic bystolic copay savings card
sumatriptan succinate sumatriptan succinate sumatriptan succinate

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi Tarihi Osmani Enc├╝meni Mecmuas─▒
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Din-i ─░slam'da Hedef-i M├╝naka┼ča Olan Mesailden: Musiki

Gerek do─črudan do─čruya tabi├« seslerle ve gerekse aletler ve ├žalg─▒lar vas─▒tas─▒yla icra edilen musiki na─čmelerinin enva─▒ (├že┼čitleri) ve muhtelif ┼čekillerine g├Âre haraml─▒─č─▒na, kerahetine ve hatta cevaz─▒na dair ahkam ve akval-i ┼čer'iyye mevcut oldu─ču malum bulunmakla beraber, her halde din-i ─░slam'─▒n musikiyi mutlak surette kabul etmekten buna kar┼č─▒ tamamen kay─▒ts─▒z kalmaktan ka├ž─▒nmakta oldu─ču da malumdur ki, i┼čte biz de as─▒l bu ikinci nokta hakk─▒nda, yani din-i ─░slam'─▒n, musikiyi kay─▒ts─▒z ve ┼čarts─▒z tecviz veya tahsin etmeyerek buna kar┼č─▒ velev k─▒smen korumac─▒ bir tav─▒r almakta olmas─▒n─▒n s─▒r ve hikmetine dair beyan-─▒ m├╝talaa edece─čiz.
Bilenlerin zevkine g├Âre ruhu ok┼čayan b├╝y├╝k bir k─▒ymeti haiz olan bu sanat-─▒ nefise hakk─▒nda ┼čeriat-─▒ garra'n─▒n muamelesinin, musiki namelerinin tesirli kokular─▒n─▒ takdir edemeyen baz─▒ kasvetli yarat─▒l─▒┼čl─▒ kimselerin haline k─▒yas olunmas─▒ asla caiz de─čildir. Belki din-i ─░slam musikinin tab'a ne kadar ho┼č geldi─čini, duygular─▒m─▒z─▒ ne derecelerde g─▒c─▒klad─▒─č─▒n─▒ bizden ziyade takdir etti─či i├žin buna kar┼č─▒ lakayd kalmay─▒ uygun g├Ârm├╝yor. Zaten en tatl─▒, en zevkli ┼čeyde mevcud olan en gizli sak─▒ncalar─▒ ke┼čfetmek hususunda dinimiz gayet m├╝stesna bir derin g├Âr├╝┼čl├╝l├╝─če malikdir ki, bu da dinler aras─▒ndaki y├╝celi─čine ┼čehadet etmektedir. ├ľyle ya bir din-i semavi, be┼čeri kendi ak─▒llar─▒ ile anlayamayaca─č─▒ hakikatlere ula┼čt─▒rmal─▒d─▒r ki, hidayet edici sani ile m├╝tenasib olsun.
─░┼čte musiki:
─░lkin, malayani ile i┼čtigal kabilinden olmak hasebi ile me┼čguliyet ┼čeklinde bir atalettir ki, kumar bahsinde dahi beyan edilece─či vecihle ataletin bu nevinde, yani insanlar i├žin bir i┼č s─▒ras─▒na ge├žmi┼č bulunanlar─▒nda m├╝ndemi├ž olan kat kat atalet dinimizin nazar-i dikkatinden gizlenememi┼čtir.
─░kincisi, musikiden al─▒nan lezzet, edilen istifade derin hev├óci bir manaya sahiptir. Din-i ─░slam ise gerek ataletin ve gerek hev├ócili─čin yegane d├╝┼čman─▒ oldu─ču cihetle bunlar─▒ sakland─▒klar─▒ umulmad─▒k yerlerde aray─▒p takip etmek ├Ânemli vazifelerindendir.
Musikinin ataleti ihtiva eyledi─či pek g├╝├žl├╝kle kabul edilece─čine ra─čmen dikkatli bak─▒┼člar bu hususta hi├ž teredd├╝t etmez. ├ç├╝nk├╝ bir kere musiki i├žin uhrevi bir fayda tasavvur olunamaz. D├╝nyaca ise kar─▒n doyurmaz tabirine masadak olacak surette faydas─▒zd─▒r. Fakat musiki sayesinde, mesela Avrupa'da, ge├žim temin eden ve belki b├╝y├╝k bir servete nail olan bu kadar hanendeler, sazendeler mevcud oldu─ču halde, bunun maddi menfaatlerini inkara nas─▒l cesaret olunur demekte acele edilmesin. ├ç├╝nk├╝ ge├žim temini insan haysiyetine halel getirmeyecek surette olmad─▒k├ža vicdan rahatl─▒─č─▒n─▒ temin edemedi─či i├žin nazar-i itibara al─▒namaz.
Lakin biz de serdeyledi─čimiz nazariyatta garabetten garabete intikal ediyoruz. Bunun haysiyete halel getirme neresinde? Yine acele buyurulmas─▒n. ─░nsanlar─▒ a┼č─▒r─▒ derecede e─člendiren b├╝t├╝n sanatlar selim ahlak nazar─▒nda d├╝┼č├╝k i┼člerden say─▒l─▒r. Bu gibi i┼čleri yapanlar─▒n itibar ve ┼č├Âhretine yap─▒lan alk─▒┼člara ihtiramlara belki istirhamlara bakmay─▒n─▒z. Bu ihtiramlar, istirhamlar onlardan bir par├ža haysiyet koparmak ve bu zarar─▒ belli etmemek ├╝zere gururunu ok┼čayarak yapt─▒rmak manas─▒na oldu─ču i├žin reddedilmez. Cevher-i ismetinden s─▒yr─▒lmak istenilen kad─▒nlara kar┼č─▒ da pek ├žok ihtiramlar g├Âsterilir.
Hanendelik ve sazendelikte mevcut olan ┼ču "e─člendirmek" nokta-i nazar─▒ndan k─▒zlar─▒na ├žalg─▒ ├Â─čretmi┼č olmakla bunu olumlu bulan ebeveynin akl─▒na ve kad─▒nlar─▒n h├╝rmeti meselesi en muazzez kavaidinden addolunan Avrupa medeniyetini taklit levaz─▒m─▒nda olmak ├╝zere dest-i izdivac─▒na talip oldu─ču k─▒z─▒n ├žalg─▒ bilmesini arzu eden beylerin haline taacc├╝b etmek laz─▒m gelir. Bir kad─▒n─▒n zevcini e─člendirebilmek iktidar─▒na malikiyeti ay─▒p ┼čeylerden de─čil, ├Âvg├╝ye de─čer olmas─▒ iktiza edece─či ve ├ž├╝nk├╝ kad─▒n─▒n zevcini refakati ile memnun ve mesut etmesi kendisi i├žin bir vazife-i tabiiye oldu─ču makam-─▒ itirazda s├Âylenemez. ├ç├╝nk├╝ refakatiyle mesut olmak, e─členebilmek kar┼č─▒l─▒kl─▒ bir menfaattir. ┼×u halde ├žalg─▒ bilmek ┼čart─▒n─▒n kad─▒n taraf─▒ndan erke─če kar┼č─▒ dermeyan olunmak ve erkeklik meziyetlerine g├╝venen bir zevcin ├žalg─▒ ├žalmas─▒n─▒ bilmedi─činden dolay─▒ k─▒ymet-i zevciyesi eksik g├Âr├╝lmek ne kadar garib ve ne kadar g├╝l├╝n├ž gelece─či tasavvur buyurulsun.
Hanendelere ve sazendelere nispetle bestekarlar bir dereceye kadar yukar─▒da izah edilen gizli zilletten azade gibi g├Âr├╝n├╝rlerse de, yekdi─čeri sayesinde reva├žta kalabilen bu sanatlar birbirinin iyi ve k├Ât├╝ taraflar─▒na az ├žok i┼čtirak etmekten kurtulmamalar─▒ laz─▒m gelece─či gibi, ┼čuras─▒ da mahsustur ki, ilim adamlar─▒n─▒n saha-i tedrisinde y├╝kselen vakar dalgalar─▒ ve iftihara bedel bestekar ├Â─čretmenlerin muhit-i taliminde hafifme┼črepli─či hissettiren bir vakardan s─▒yr─▒lm─▒┼č bir hava yay─▒l─▒r. "K─▒rk─▒ndan sonra saz ├žalmak" ne demek oldu─čunu elbette takdir ederiz. Onun i├žindir ki, mesela ileri gelen bir zat hakk─▒nda velev en nefis, en musanna bir ┼čark─▒y─▒ talim etmek mahall-i haysiyet ve kendisinden ├Âyle bir ┼čeyi istirham b├╝y├╝k bir c├╝ret addolunur. Halbuki ulum ve f├╝nun tedrisat─▒, b├╝y├╝k k├╝├ž├╝k herkes hakk─▒nda ┼čan ve ┼čerefi art─▒rma vesilesi olmak icap etmez miydi?
Bir bestekar─▒n ┼čakirdleri huzurunda ba─č─▒r─▒p ├ža─č─▒rmak hiffet ve mezelletine d├╝┼čmeksizin hen├╝z bilc├╝mle musiki eserleri hakk─▒nda kabil-i tatbik olmayan nota usul├╝ sayesinde kendi tenha h├╝cresinde eserlerini ne┼čredebilmesini dermeyan eylemek ise bu hususta bir tesett├╝r ├žaresi bulunmu┼č olmakla teselli kabilinden olaca─č─▒ cihetle bize cevap olmak ┼č├Âyle dursun, iddiam─▒z─▒ z─▒mnen teslim yerine ge├žer.
Musiki i├žin yukar─▒dan beri ┼čerhine ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z sak─▒ncalar, bununla mai┼čet temin eden s─▒n─▒fa ait olup, kendi kendilerini veyahut sevdiklerini e─člendirenleriyle kaffesinin [hepsinin] dinleyenlerini atalet mahzuru a├ž─▒klamaya ihtiya├ž g├Âstermeyecek bir a├ž─▒kl─▒ktad─▒r. Musiki dinleyenler bu m├╝ddette cemiyet-i be┼čeriyye i├žin bir ┼čey yapm─▒┼č olmay─▒p, yaln─▒z bir hayli paralar─▒n bir ├žok ceplerden ├ž─▒karak bir cebe girmesine yard─▒m etmi┼č oluyorlar. Sonra bu paralar─▒n mukabilinde bu adamlar ne alm─▒┼č oluyorlar? Hi├ž!.. Bir kundurac─▒ size paran─▒z mukabilinde bir kundura verir. Fakat siz de o kunduray─▒ giyer mesela d├╝kkan─▒n─▒za gidersiniz. Bilfarz kitap satars─▒n─▒z. Hem kendiniz kazan─▒rs─▒n─▒z, hem de bir taraftan o kitaplar─▒n m├╝nderecat─▒ndan memlekete ulum ve f├╝nun ├Â─čretirsiniz. Kitab─▒n tabiine [basan─▒na], m├╝rettibine, m├╝ellifine, ka─č─▒d─▒n─▒ imal eden fabrikaya, pamu─čunu istihsal eden ├žift├žiye ve di─čer taraftan kunduran─▒n k├Âselesini yapan sanatkara, hayvan─▒n─▒ yeti┼čtiren inek├žiye kazand─▒rm─▒┼č olarak bir ├žok zincirleme i├žtimai menfaatlere hizmet etmi┼č olursunuz. Lakin musikiye gelince onun da ├žalg─▒ ve teferruat─▒n─▒ temin edenlerle o mezkur ├žalg─▒lar─▒ takdir duygunuza kar┼č─▒ kullananlar m├╝stefid olduklar─▒ halde bu istifade zinciri art─▒k sizde kesilir.
Sizin para sarf ederek musiki dinlemeniz, bir araba tutarak gezintiye ├ž─▒kman─▒za da benzetilemez. ├ç├╝nk├╝ bu suretle arabac─▒ya kazand─▒rd─▒─č─▒n─▒z gibi kendiniz de s─▒hhaten edece─činiz istifade ile hani o be┼čeri ihtiya├žlar silsilesinin tamamlay─▒c─▒ bir c├╝z├╝ olan i┼činize daha g├╝zel ├žal─▒┼č─▒rs─▒n─▒z. Ve ayr─▒ca gezintiye ├ž─▒kanlar i├žin haz─▒r bulunan arabalar sair vakitlerde do─črudan do─čruya i┼člerine gidenler hakk─▒nda da kolayl─▒k vas─▒tas─▒ olur. Elhas─▒l gezinti ba┼čka, musiki dinlemek ba┼čkad─▒r. Bug├╝n havan─▒n yemek i├žmek derecesinde m├╝him bir g─▒da oldu─ču ve tebdil-i hava s─▒hhi tavsiyelerin m├╝ntehas─▒ bulundu─ču kadar bir hastan─▒n musiki dinlemesi de t─▒bbi gereklilik g├Âsterirse buna bittabi bir ┼čey denemez. Fakat musiki ile tedavi tabiri, yak─▒n zamanlarda al─▒┼č─▒lagelmi┼č bir terkip haline gelmekle beraber hen├╝z re├žete ile musiki dinlendi─či i┼čitilmemi┼čtir.
┼×imdi gelelim musikinin mutazamm─▒n oldu─ču hevaci manaya: Musiki tahrikleri ile dolu sarho┼č edici bir havan─▒n cereyan─▒na maruz olanlar acaba hangi nevi duygular─▒n tesiri alt─▒nda bulunuyorlar? Bununla has─▒l olan tesirler hayli ├že┼čitli olup, bir garibe gariplik elemlerini, bir yetime kimsesizli─činin ac─▒s─▒n─▒, bir hastaya h├╝z├╝n verme, bir ihtiyara ├Âmr├╝n├╝n harapl─▒─č─▒n─▒ ve bazen de bir sermest-i ikbale saadetinin dans ettirici co┼čkusunu vererek h├╝lasa mahzunun ye'sini ve memnunun ne┼čvesini art─▒rarak alemin olay ve ├žehrelerinin asli renklerini biraz daha koyula┼čt─▒rmas─▒ ve insanlar─▒n mezkur olaylar─▒ itidal s─▒n─▒rlar─▒ haricinde kar┼č─▒lama ve telakki etmelerine sebebiyeti cihetiyle bilhassa tembellik tesirlerini and─▒r─▒r. Hele ┼ču say─▒lan ├žehrelerin b├╝sb├╝t├╝n ├╝st├╝nde olarak a┼čk duygular─▒n─▒ tahrik etmesi vard─▒r ki, art─▒k bu musiki y├Ân├╝n├╝n beyan sihri i├žin bir mana-y─▒ mutab─▒k─▒ mesabesindedir. Bundan dolay─▒d─▒r ki, m├╝kellef bir musiki meclisinin i├žki kaplar─▒ ve dilberi ayr─▒lmaz unsurlar─▒ halinde bulunur. Nitekim en m├╝him en ├╝ryan a┼čk ve sevda s─▒rlar─▒ evvela ve saniyen musiki kisveleri alt─▒nda -baz─▒ kad─▒nlar─▒n tesett├╝r ederken kendilerini daha cazibedar bir surette g├Âsterdikleri gibi- bir kat daha a├ž─▒larak mevkii ilan ve itirafa vazolunur. Yahut i┼čtiyak heyecan─▒ ile a┼č─▒klar─▒n dilinde terekk├╝b edemeyen muhabbet kelimeleri bu iki mikyas─▒n d├╝zenleyici ba─člar─▒ sayesinde bir tezah├╝r ┼čekli al─▒r. Bu n├╝ktelere mebnidir ki, mesela bir g├╝zelin a┼čk─▒ndan sabahlara kadar uyuyam─▒yorum, yan─▒yorum, ├ž─▒ld─▒r─▒yorum demeye s─▒k─▒lan bir adam bu mazmunu ┼čiir ve musiki kuvvetiyle herkesin i├žinde ba─č─▒ra ba─č─▒ra tebli─č ve ifade ederse k├╝stahl─▒k etmi┼č say─▒lmaz. Hele a─čz─▒ndan izdivac kelime-i me┼čruas─▒ ├žoklukla i┼čitilen gen├ž k─▒zlar─▒n, zaman─▒m─▒zda oldu─ču gibi gelin olmak i├žin iktiza eden m├╝kemmellik sebeplerinden say─▒lmas─▒ itikad─▒n─▒n bah┼četti─či cesaret ve selahiyeti ile en derin, en a├ž─▒k a┼čk c├╝mlelerini alenen kullanmalar─▒na, k─▒zlar─▒n─▒ ak─▒l, hikmet ve basiret dairesinde b├╝y├╝tmek isteyen ebeveynin muhakemesi nas─▒l m├╝sait olur bilmem? Son as─▒r h├╝kemas─▒ndan baz─▒lar─▒n─▒n gen├ž kad─▒nlar i┼čsiz b─▒rak─▒l─▒rlarsa kendilerine ba┼čka i┼čler bulmak i├žin d├╝┼č├╝n├╝rler dedi─čine g├Âre ├žalg─▒ ile me┼čgul olan kad─▒nlar o gibi d├╝┼č├╝ncelere do─čru d├╝┼č├╝ncelerini ├žekip g├Ât├╝recek mukavemetsiz bir rehber bile bulmu┼č olurlar.
Lakin a┼čk ve sevda hayalleri fena bir ┼čey midir? A┼čk kadar hissiyata incelik, y├╝celik ve insana melekiyet bah┼čeden hangi ┼čey vard─▒r? O derecede ki, bu hal erbab─▒n─▒n yan─▒k kalplerinden tefahur inlemelerine kulak vermemek, g├Âz ya┼člar─▒yla hem cereyan olan m├╝dafaa selinin ├Ân├╝ne durmak m├╝mk├╝n olmaz. Pek do─črudur ama yine bu nazik, muazzez mesele kadar su-i istimale kabiliyetli bir ┼čey de yoktur. O halde ki, hoca Nasreddin Efendi merhumun "ba┼č─▒n─▒zdan a┼čk ve alaka ge├žti mi?" sualine cevap olarak "bir defa ge├žiyor idi ├╝zerimize adam geldi" dedi─či kadar vard─▒r. Alelhusus a┼čk ve sevda kar┼č─▒l─▒ks─▒z olamad─▒─č─▒ halde kad─▒nlar hakk─▒nda hayli ay─▒p g├Âr├╝n├╝r. Hatta bir erkek yaln─▒z kendisini seven bir kad─▒n─▒ taziz edebilir. Bundan ba┼čka hi├ž bir kad─▒n─▒n, hi├ž bir erke─čin hakk─▒nda a┼čk ve sevdas─▒n─▒ mazur g├Ârmedi─či gibi evvelki kad─▒na da evvelki erkekten maada insanlar taraf─▒ndan bir k─▒ymet ve haysiyet verilmez.
Musiki hakk─▒nda serdedilen ┼ču m├╝talaalardan ┼čiirin en latif k─▒sm─▒n─▒ te┼čkil eden gazel s├Âyleme hakk─▒nda da bir fikir istihsali pek kolayla┼čm─▒┼čt─▒r. Methiye ve hicviye k─▒s─▒mlar─▒ ise, birincisi ├žo─čunlukla dalkavukluk ve ikincisi genellikle ay─▒p├ž─▒l─▒k olmakla pek iyi bir ┼čey de─čillerdir. H├╝k├╝m ve nasihat nevinden olan ┼čiirlere gelince biz de bir ┼čey demeyiz. Nitekim ┼čiir hakk─▒nda ─░slam'─▒n fikri iyisine iyi ve k├Ât├╝s├╝ne k├Ât├╝ denmekle ├Âzetlenmi┼čtir.
─░┼čte maarif-i nefise'nin belki enfesi bulunan ┼čiire kar┼č─▒ da m├╝tereddit bir nazarla bak─▒lmas─▒n─▒n sebebi fenal─▒─č─▒n─▒n iyili─čine galip olmas─▒d─▒r. Hatta tahsil-i ulum ve f├╝nun hengam─▒nda bir talibin ┼čiir ├╝zerine fazla d├╝┼čmesi haylazl─▒k belirtisi addolunarak son as─▒r medeniyetinde dahi pek ho┼čnutlukla telakki edilmez. ┼×iirin sermayesi neden ibaret oldu─ču ┼čairlerin kendileri taraf─▒ndan itiraf olunarak:
"Sermaye-i ┼čairan t├╝kenmez / D├╝nya t├╝kenir yalan t├╝kenmez" denilmi┼č ve onlar─▒n hen├╝z bu gibi itiraflara yakla┼čmad─▒klar─▒ bir devirde: "Onlar─▒n (┼čairlerin) her vadide ┼ča┼čk─▒n ┼ča┼čk─▒n dola┼čt─▒klar─▒n─▒ ve yapmad─▒klar─▒n─▒ s├Âylediklerini g├Ârmedin mi" [┼×uara; 225-226] tarz─▒ndaki beyanat-─▒ Kur'aniye ile meslekleri tan─▒t─▒lm─▒┼čt─▒r. Mamafih ┼čiir zihni keskinle┼čtirme ve malumat art─▒rmaya medar olmas─▒ cihetiyle musikiye k─▒yas kabul etmeyecek surette ehemmiyete haizdir.
Musiki bahsine nihayet vermeden ┼čuras─▒n─▒ s├Âyleyelim ki, e─čer bunun hissiyat ├╝zerinde icra edece─či tesirler bir nevi azab-─▒ ruhani halinde mutlaka insanlar i├žin laz─▒m ise, din-i ─░slam'da tilavet-i Kur'an mesele-i m├╝himmesi bu ihtiyac─▒ daha y├╝ksek bir surette temin etmektedir. Nitekim tilavet-i Kur'an esnas─▒nda teganninin m├╝stehap oldu─ču da bunu teyit eder. Ancak burada ┼čayan-─▒ dikkat bir nokta vard─▒r ki, o da Kur'an okunurken teganni etmenin bir taraftan da mezmum olmas─▒d─▒r. Yani tilavet esnas─▒nda teganni baz─▒ ehadis-i ┼čerife ile tavsiye edilmi┼čtir. Fakat ┼čeriat ulemas─▒ teganni ile tilavet aleyhinde bulunurlar. Mesele her iki teganni aras─▒n─▒ ay─▒rt etmekle hallolunur:
Teganni, Kur'an'─▒n tecvid kaidelerini ihlal eder veya musikiye tatbik edilerek yap─▒l─▒rsa mezmumdur. Okuyan─▒n tabiat-─▒ g├╝zelli─či nisbetinde icra edece─či latif sesler be─čenilir. Musiki namelerine esas maksat ve bizzat olarak Kur'anÔÇÖ─▒ ona icra aleti edinmekten sak─▒nmak i├žin mezkur ┼čekil son derecede makuldur. Bundan dolay─▒d─▒r ki musiki dairesinde bestelenen eserler ve ┼čiirlerin g├╝fteleri bihakk─▒n anla┼č─▒lmay─▒p s─▒rf beste k─▒ymetlerini takdiren dinlenir ve taksim nam─▒ verilen musiki seslerinde bir dereceye kadar mana anla┼č─▒l─▒rsa da bunun icab ettirdi─či sanat eksikliklerinin aradaki heyheylerle tamamlanmas─▒na mecburiyet has─▒l olur ki bittabi bu gibi ahval, Kur'an'da vukuuna cevaz verilir ┼čeylerden de─čildir.
Bir de h├╝sn-├╝ tabiat ve kabiliyet-i sanattan mahrum bir adam─▒n musikisi de dinlenmez. Bu meziyeti haiz olanlara gelince dikkat edilirse tabii sesleri m├╝zik e─čitimi ile kazan─▒lm─▒┼č seslerinden daha latif ve tesirlidir. ─░ddiam─▒z garip kar┼č─▒lanmas─▒n. Nice me┼čhur haf─▒zlar biliriz ki, musiki bilgilerini ileri g├Ât├╝rd├╝kten sonra tilavetlerinde evvelki kadar tatl─▒l─▒k ve safl─▒k kalmam─▒┼čt─▒r. Has─▒l─▒, tabii musiki sun'i musikiden daha k─▒ymetli olmak laz─▒m gelir. ├ç├╝nk├╝ bunlardan birincisi s─▒rf icat oldu─ču halde kullan─▒lan sesleri taklitten ibaret kal─▒r. Bu makamda bir delilimiz daha var: Bir milletin musikisinden di─čer millet lezzet alamay─▒p onun da kendi musikisine ra─čbet g├Âsterdi─či g├Âr├╝l├╝yor. Demek ki, musikinin tesiri hususiyeti nispetinde oluyor. ┼×u halde bir adam─▒n tabii sesi milli musikisinin dahi ├╝st├╝nde olarak ┼čahsi musikisi demek olur.


* Beyan-ul Hak (Cemiyet-i ─░lmiye-i ─░slamiye'nin yay─▒n organ─▒), aded: 63, sene: 2, cilt: 3, 1328 (1910) "Din-i ─░slam'da hedef-i m├╝naka┼ča olan mesailden: musiki" isimli Osmanl─▒ca makale.


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
1 Ele┼čtiri Yorum 1988 nolu Makalenin Ele┼čtirisidir
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 21.06.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...