E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Osmanl─▒ D├╝nyas─▒nda Dini Musiki Dind─▒┼č─▒ Musiki Uzla┼čmas─▒

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
B├╝lent Aksoy M├╗sik├« T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 1874 Hit : 8834 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Ge├žmi┼čin Mus─▒ki Miras─▒na Bak─▒┼člar

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Osmanl─▒ Musikisinin Ger├žek Tarihi Yeni Y├╝zy─▒lda Yaz─▒lacak
2 Osmanl─▒ Gelene─činde Dini Musiki ├ťst├╝ne Birka├ž Not
3 Osmanl─▒ D├╝nyas─▒nda Dini Musiki Dind─▒┼č─▒ Musiki Uzla┼čmas─▒
4 Bir Harika Çocuk

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
all wives cheat women who cheated
click here women that cheat on their husbands married affairs
bystolic coupon 2013 click bystolic coupon 2014
lisinopril lisinopril lisinopril
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
abortion pill abortion pill abortion pill

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki http://www.kalan.com/scripts/Dergi/Dergi.asp?t=3&yid=2870

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Osmanl─▒ D├╝nyas─▒nda Dini Musiki-Dind─▒┼č─▒ Musiki Uzla┼čmas─▒  

 

─░slam inanc─▒nda musikinin yeri konusunda kesin bir yarg─▒ya var─▒lamam─▒┼čt─▒r. Musikinin dindeki yeri din bilgilerinin islam kaynaklar─▒ ├╝zerindeki yorumlar─▒yla a├ž─▒klanmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu y├╝zden, musiki konusunda z─▒t g├Âr├╝┼čler ileri s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Genel olarak, islam dininin musikinin dinleyenlerde uyand─▒rd─▒─č─▒ duygulara g├Âre bir yarg─▒ya vard─▒─č─▒ s├Âylenebilir. Buna g├Âre, dinleyenlerde "y├╝ce" duygular uyand─▒ran musiki "mubah", hatta "helal"; "baya─č─▒" duygular uyand─▒ran musiki ise "haram" say─▒lm─▒┼čt─▒r. Hz. Muhammed herkesce bilinen bir hadisinde "Kur'an- ─▒ g├╝zel sesle s├╝sleyiniz" demi┼čtir; ayr─▒ca, ezan okuma gelene─či de peygamber taraf─▒ndan ba┼člat─▒lm─▒┼čt─▒r.

 

Muhafazakar islam gelenekleri musikiyle u─čra┼čman─▒n, hatta musiki dinlemenin din a├ž─▒s─▒ndan "caiz" olmad─▒─č─▒ yolundaki g├Âr├╝┼člere zemin haz─▒rlam─▒┼č, bu konuda teredd├╝tlere yol a├žm─▒┼č olmas─▒na ra─čmen, Osmanl─▒ tarikat-tekke ├ževreleri geni┼č bir dini repertuvar─▒ yaratarak musiki sanat─▒na katk─▒da bulunmu┼čtur. Musiki zevkinin topluma yay─▒lmas─▒nda en ├Ânemli rol├╝ oynayan ├ževreler tekke olmu┼čtur. Tekkelerin ├žok b├╝y├╝k bir ├žo─čunlu─ču ayinlerinde, zikirlerinde musikiye yer vermi┼č, musikinin g├╝nah oldu─ču yolundaki bask─▒lara ve telkinlere kar┼č─▒ direnmi┼čtir. Musiki zamanla camiye de girmi┼č, yerle┼čmi┼čtir. Dini musikinin geli┼čmesi tekke ve cami usluplar─▒n─▒ do─čurmu┼čtur. Tekke ve cami musikisi t├╝rleri ayn─▒ sanat kurallar─▒na g├Âre i┼členmi┼čse de, bu iki t├╝r├╝n ├╝sluplar─▒, tav─▒rlar─▒ farkl─▒d─▒r.

 

Cami musikisinin en belirgin ├Âzelli─či saf bir s├Âz musikisi olmas─▒d─▒r; bu musikide saz kullan─▒lmaz. Haf─▒z yahut m├╝ezzin bir dini metni do─ča├žlama olarak tek ba┼č─▒na ezgiyle okur. ─░lahi, tev┼čih gibi besteli eserler ise ├žok kere toplu olarak okunur.

 

Tekke musikisinde de, cami musikisinde de do─ča├žlama b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r. Kur'an, haf─▒z─▒n do─ča├žlamalarla kurdu─ču us├╝ls├╝z, yani serbest ritimli musiki c├╝mleleriyle ezgilendirilir. Ezan da do─ča├žlamad─▒r. Cami musikisinin halk kat─▒nda en yayg─▒n ┼čekli olan mevlid ge├žmi┼čte besteli bir eserdi; besteli mevlid g├╝n├╝m├╝ze ula┼čamad─▒─č─▒ i├žin, mevlid de do─ča├žlamaya dayal─▒ bir musiki olmu┼čtur. Tekke musikisine ├Âzg├╝ bir beste ┼čekli olan kasideler de do─ča├žlamaya dayan─▒r.

 

Do─ča├žlama sadece dini musikiye ├Âzg├╝ de─čildir. Dind─▒┼č─▒ ┼čehir musikisinde de Anadolu halk musikisinde de b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r; gazel, taksim, uzun hava, mani gibi do─ča├žlama olarak ezgilendirilen musiki ┼čekilleri vard─▒. Bu bak─▒mdan, do─ča├žlama T├╝rk musiki k├╝lt├╝r├╝n├╝n ├žok ├Ânemli bir yan─▒d─▒r. Ba┼čl─▒ba┼č─▒na bir beste bi├žimidir. ┼×ehir ve k├Ây halk musikisinde kimi b├Âl├╝mleri do─ča├žlamaya dayanan, kimi b├Âl├╝mleri besteli olan musiki ┼čekilleri de vard─▒r. Ancak, do─ča├žlaman─▒n ezgi ├Ârg├╝s├╝ ve tavr─▒ musikisinin t├╝r├╝ ile beste ┼čekline g├Âre de─či┼čir.

 

Do─ča├žlama, bir icrac─▒n─▒n musiki bilgisini, teknik ustal─▒─č─▒n─▒, sanat ilham─▒n─▒, zevkini ortaya koyan bir musiki s─▒nav─▒ olarak da g├Âr├╝lebilir. Bu durum makam musikisinde ├Âzellikle ├Ânemlidir. Herhangi bir tecr├╝beli icrac─▒ kulland─▒─č─▒ makam─▒n seyrini saz─▒yla yahut sesiyle kolayl─▒kla g├Âsterebilir; b├Âyle bir do─ča├žlama zor de─čildir. Zor olan, icrac─▒n─▒n makam─▒ al─▒┼č─▒Imad─▒k ezgilerle, teknik ustal─▒─č─▒n─▒ da ortaya koyarak i┼čleyebilmesidir. G├╝zel bir do─ča├žlama besteli bir eser kadar de─čerlidir. Do─ča├žlama yaln─▒z Osmanl─▒-T├╝rk musikisinde de─čil, benzer geleneklere dayanan Do─ču Akdeniz halklar─▒n─▒n musikilerinde de ortak bir ├Âzellik niteli─čindedir.

 

Osmanl─▒ mus─▒ki gelene─činde dini musiki ile dind─▒┼č─▒ musiki birbirinden kesin ├žizgilerle ayr─▒lmaz. Dini ve dind─▒┼č─▒ musiki ├╝r├╝nlerini besteleyen ve icra eden kimseler ayn─▒ musikicilerdir. Sadece dini eserler bestelemi┼č olan musikici say─▒s─▒ azd─▒r. Nitekim, tekkelerde dind─▒┼č─▒ musiki ├╝zerinde de ├žal─▒┼č─▒l─▒rd─▒. ├ľzellikle ─░stanbul'un tan─▒nm─▒┼č musikicileri mus─▒ki dinlemek i├žin tekkelere devam ederler, fikir al─▒┼čveri┼činde bulunurlar, dini ve dind─▒┼č─▒ repertuvar─▒ ve genel musiki bilgilerini ku┼čaktan ku┼ča─ča aktar─▒rlard─▒. Dini musiki ile dind─▒┼č─▒ aras─▒ndaki bu s─▒k─▒ ba─č Osmanl─▒-T├╝rk mus─▒kisinin ay─▒rt edici y├Ânlerinden biridir.

 

Pek ├žok hanendenin haf─▒zl─▒k gelene─či i├žinde, yani Kur'an-─▒ hafzederek yeti┼čti─čini biliyoruz. Osmanl─▒ d├Âneminde, tan─▒nm─▒┼č hanendelerin ├žo─ču haf─▒z, m├╝ezzin, imam, hatip ve mevlidhand─▒. Bunlar bir yandan sarayda, camilerde, evlerde Kur'an okurlar; bir yandan da fas─▒lllarda hanendelik ederler, ┼čark─▒lar, gazeller s├Âylerlerdi. Yak─▒n ge├žmi┼če bakarsak, Haf─▒z Osman, Haf─▒z Sami, Sadettin Kaynak, Haf─▒z Kemal, Haf─▒z Ya┼čar, Haf─▒z Burhan gibi b├╝y├╝k haf─▒zlar dind─▒┼č─▒ mus─▒kinin de en tan─▒nm─▒┼č icrac─▒lar─▒ aras─▒ndayd─▒lar.

 

Haf─▒z-hanende tavr─▒ bu geleneksel ┼čark─▒ s├Âyleme ├╝slubuna ve tekni─čine damgas─▒n─▒ vurmu┼čtur. Eski hanendelerin en ├žok dikkati ├žeken yan─▒ hemen hemen hepsinin kur'an, mevlid, kaside, gazel okumakta ├╝stadl─▒k seviyesine eri┼čmi┼č olmas─▒yd─▒. Okuyu┼č ├╝sluplar─▒nda dini mus─▒ki ile dind─▒┼č─▒ musiki i├ž i├že ge├žmi┼čtir. Hanende, dind─▒┼č─▒ musikide de dini mus─▒kinin etkisi alt─▒ndad─▒r. Bu durum, ezgi kurulu┼čunda kendini a├ž─▒k├ža hissettirir. Teknik y├Ânden de, g─▒rtlak na─čmeleriyle ├Âr├╝l├╝ bir ├╝sluptur bu. Hanende, ├žok kere, "yerinden" denilen "bolahenk" d├╝zenine g├Âre okur; kimi haf─▒z-hanendeler daha tiz perdelerden, ├Ârne─čin "mansur" d├╝zeninde de okurlar. Osmanl─▒ d├╝nyas─▒ndaki dini mus─▒ki -dind─▒┼č─▒ musiki uzla┼čmas─▒ b├Âylece ┼čark─▒ s├Âyleme ├╝slubuna ve ezgilendirme tekni─čine de yans─▒m─▒┼čt─▒r. Bu haf─▒z ├╝slubu ve tekni─či M├╝nir Nurettin Sel├žuk'a kadar devam etmi┼čtir. Sel├žuk "gay gay" denilen g─▒rtlak hareketlerini b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de temizlemi┼č, na─čmeleri d├╝zle┼čmi┼čtir; ezgi kurulu┼čunda da mevlid-kaside tavr─▒ d─▒┼č─▒na ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Sel├žuk'un 1928'den sonra ta┼č plaklara okudu─ču gazeller eski ├╝sluptan bir kopu┼ču temsil eden, yepyeni bir do─ča├žlama ├╝slubudur.

 

 

 

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 27.01.2010



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...