E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Bir Harika Çocuk

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
B├╝lent Aksoy Yazar Hakk─▒nda T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 1872 Hit : 6506 Hata Bildirimi Tavsiye Et
Tan─▒t─▒lan Yazar─▒n Bilgileri
Yazar Ad─▒ Kani Karaca
 
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Ge├žmi┼čin Mus─▒ki Miras─▒na Bak─▒┼člar

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Osmanl─▒ Musikisinin Ger├žek Tarihi Yeni Y├╝zy─▒lda Yaz─▒lacak
2 Osmanl─▒ Gelene─činde Dini Musiki ├ťst├╝ne Birka├ž Not
3 Osmanl─▒ D├╝nyas─▒nda Dini Musiki Dind─▒┼č─▒ Musiki Uzla┼čmas─▒
4 Bir Harika Çocuk

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
open women who cheated how many guys cheat
treatment of aids history of aids aids pictures
what are aids symptoms hiv early symptoms new hiv treatment
cialis coupon cialis coupon cialis coupon
lisinopril lisinopril lisinopril
sumatriptan succinate http://sumatriptannow.com/succinate sumatriptan succinate
bystolic coupon 2013 bystolic add on copay card bystolic generic alternative
drug coupon cialis trial coupon

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki http://www.radikal.com.tr/ek_haber.php?ek=r2&haberno=3520

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Bir Harika Çocuk

 

Kâni Karaca, Kur'an Okurken 500 Yıllık Osmanlı-Türk Musikisi Birikimini Seferber Ederdi

Radikal gazetesinin 30 May─▒s 2004 Cumartesi g├╝nk├╝ say─▒s─▒ K├óni Karaca'n─▒n ├Âl├╝m haberini "Haf─▒zlar─▒n P├«ri Art─▒k Yok" ├╝stba┼čl─▒─č─▒yla veriyordu. Haf─▒zlar─▒n p├«ri... Ne kadar do─čru, yerinde bir nitelendirmeydi bu! O, b├╝t├╝n haf─▒zlar─▒n, b├╝t├╝n bir din├« mus─▒kinin p├«riydi ger├žekten. Bir daha ├Âyle bir haf─▒z yeti┼čir mi bu ├╝lkede, bilemem, ama "yeti┼čir" diyebilmek ├žok, ├žok zor. B─▒rakt─▒─č─▒ icra ├Ârneklerine bak─▒nca insan─▒n g├Âzleri kama┼č─▒r. Mevlidden kasideye, mevlev├« ayininden duraklara, tev┼čihlere, ilahilere kadar din├« mus─▒kinin hemen hemen b├╝t├╝n beste ┼čekillerinin ├Ârnek al─▒nacak derecede m├╝kemmel icralar─▒n─▒ ortaya koydu. Ama K├óni Karaca sadece bir haf─▒z ve mevlidhan de─čildi. M├╝kemmel bir mus─▒kici, e┼čsiz bir ses sanat├ž─▒s─▒yd─▒. Dind─▒┼č─▒ mus─▒kinin de ├žok ├╝st├╝n bir yorumcusuydu. Makam ve us├╗l bilgileri imrenilecek bir seviyedeydi. Kud├╝m ve ud ├žalard─▒. Konservatuvarda y─▒llarca kud├╝m ve us├╗l ├Â─čretmeni olarak ders verdi. Onun bir mus─▒kici olarak o kadar ├žok ├╝st├╝n meziyeti var ki, bunlar─▒ bir ├ž─▒rp─▒da art arda s─▒ralamak hi├ž de zor de─čil. Ama din├« mus─▒kideki yeri bence en ├Ân s─▒rada tutulmas─▒ gereken y├Ân├╝.
Din├« mus─▒ki derken, ilkin Kur'an okuyu┼čunu d├╝┼č├╝n├╝yorum. Kur'an'─▒ h─▒fz eden herkes Kur'an okuyabilir; Kur'an okumay─▒ sanat seviyesine ├ž─▒karm─▒┼č haf─▒zlardan ders almadan da s├╗releri seslendirmeyi, tecvidin belli ba┼čl─▒ kurallar─▒n─▒ ├Â─črenebilir. Onu dinleyenler kutsal bir metni dinlemi┼č olurlar sadece. Sesi g├╝zel olanlar, yetenekleri ve mus─▒ki bilgileri ├Âl├ž├╝s├╝nde bu seviyenin ├╝st├╝ne ├ž─▒karak metni mus─▒kiye yakla┼čt─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒rlar. Ama o kutsal metni do─črudan do─čruya mus─▒ki haline getirmek ancak K├óni Karaca gibi ├žok ├╝st├╝n yetenekli haf─▒zlar─▒n, "haf─▒z sanat├ž─▒lar─▒n" i┼čidir.

 

M├╝sl├╝man Ya Da Gayrim├╝slim
B├╝t├╝n ─░slam d├╝nyas─▒nda Kur'an okumada en yayg─▒n ├╝slup M─▒s─▒r Arap ├╝slubudur. Ama bu ├╝slup T├╝rklerin kulak zevkine uygun d├╝┼čmez. T├╝rkiye'de de pek ├žok haf─▒z bu ├╝slupta Kur'an okur. Ama Kahire ├╝slubu d─▒┼č─▒nda bir de, T├╝rklere ├Âzg├╝, "─░stanbul ├╝slubu" denmesi gereken bir Kur'an okuma ├╝slubu vard─▒r. Kutsal metni bu ┼čekilde okuyabilmek i├žin her ┼čeyden ├Ânce T├╝rk mus─▒ki sanat─▒n─▒ iyi bilmek ve iyi uygulamak gerekir. T├╝rk mus─▒kisinin perde ve aral─▒klar─▒n─▒, makamlar─▒n─▒n inceliklerini, hangi ayetlerde hangi makamlar─▒n ve ge├žkilerin uygun d├╝┼čece─čini bilmek gerekir. Ama K├óni Karaca bu seviyeyi de a┼čar. O, b├╝t├╝n bir Osmanl─▒-T├╝rk mus─▒kisi gelene─činin be┼č y├╝z y─▒ll─▒k birikimini seferber eder. Her s├╗rede T├╝rk mus─▒kisinin ayr─▒ bir zenginli─či dile, sese sadaya gelir. S─▒radan bir haf─▒zla Karaca aras─▒ndaki fark, dili birka├ž y├╝z kelimelik k─▒s─▒r bir s├Âz da─čarc─▒─č─▒ i├žinde kullanan bir kimse ile dilin b├╝t├╝n bir tarih├« ge├žmi┼čini, b├╝t├╝n inceliklerini, b├╝t├╝n esnekliklerini bilen bir b├╝y├╝k ┼čairin s├Âz├╝ kanatland─▒ran sanatl─▒, mecazl─▒, oyunlu dili kadar b├╝y├╝kt├╝r. Kur'an gibi gene do─ča├žlama olarak okunan mevlidde de durum ayn─▒d─▒r. Din├« inanc─▒n─▒z olsun olmas─▒n, ister M├╝sl├╝man olun ister gayrim├╝slim, K├óni Karaca'dan dinlenen Kur'an ve mevlid bu metinlerin okunma vesilesini adeta unutturur; ibadeti, ayini, t├Âreni bir mus─▒ki ziyafetine ├ževirir.
Makamlar─▒ o kadar iyi bilir ki, bir makamdan bamba┼čka, olmayacak bir makama en tabi├« bi├žimde ge├žer. Do─ča├žlamalar─▒nda "meyan" i├žinde ├Âyle yeni meyanlar a├žar ki, s├Âz├╝ beklenmedik yerlere g├Ât├╝r├╝r. Makam ge├žkilerinde bu kadar incelmi┼č bir mus─▒kici olabilmek ancak ├žok ├╝st├╝n yetenekli insanlar─▒n i┼čidir. Karaca'n─▒n do─ča├žlama olarak okudu─ču ┼čey saz e┼čli─či gerektiren bir "gazel" ise, gazele "cevap" verecek olan sazendenin i┼či zordur; i┼čini ├žok iyi bilen bir sazendeyi bile yan─▒ltabilecek makam ge├žkilerine, ┼čedlere ba┼čvurabilir Karaca. Perdelere bu kadar hakim bir hanendeye sazla e┼člik etmek kolay i┼č de─čildir.
Karaca "cami mus─▒kisi" d─▒┼č─▒nda, din├« mus─▒kinin ├Âteki kolu olan tekke mus─▒kisinin de Cumhuriyet d├Ânemindeki en ├╝nl├╝ icrac─▒s─▒d─▒r. Her birinin icras─▒ 40-50 dakika s├╝ren o muazzam Mevlev├« ayinlerini ezbere bilirdi. Her Mevlev├« ayininden ├Ânce okunmas─▒ ├╝├ž y├╝z y─▒ld─▒r bir gelenek haline gelen, Itr├«'nin "Naat-─▒ Mevlana"s─▒n─▒ b├╝t├╝n T├╝rkiye, tam 50 y─▒l onun yorumundan dinledi. O kadar ki, ba┼čka haf─▒zlar Naat'─▒ okumaktan ka├ž─▒nd─▒lar. Bir eserin, hem de ├žok ├╝nl├╝ bir eserin 50 y─▒l bir icrac─▒yla ├Âzde┼čle┼čmesi mus─▒kide nadiren g├Âr├╝lebilecek bir olgudur herhalde.

 

Dind─▒┼č─▒ Musiki
Karaca dind─▒┼č─▒ mus─▒kinin de b├╝y├╝k bir icrac─▒s─▒yd─▒. Bu alandaki en ├Ânemli icralar─▒ 1950'li y─▒llar─▒n sonlar─▒yla 1960'larda ─░stanbul radyosunda ├žok de─čerli sazendeler e┼čli─činde, vech-i arazbar, dilke┼č├«de, sultan├«-─▒rak, rahat├╝'lervah, ni┼č├óbur, ┼čevk-u tar├ób gibi nadide makamlardan okudu─ču klasik fas─▒llard─▒r. Kendi ifadesine g├Âre en az 60 fas─▒l okudu. Okudu─ču eserler o g├╝ne kadar radyolarda, konserlerde hi├ž okunmam─▒┼čt─▒. Hepsi ilk icrad─▒r. Hepsi de T├╝rk mus─▒kisi da─čar─▒n─▒n ├žok se├žkin, icras─▒ zor ├Ârnekleridir. O fas─▒llardaki eserler (birka├ž─▒ d─▒┼č─▒nda) Karaca'n─▒n programlar─▒ndan sonra da okunmad─▒.
K├óni Karaca'n─▒n son derece hassas bir kula─č─▒ vard─▒ elbette. Ama onu tan─▒mayanlar bu hassasiyetin derecesini tasavvur edemezler. ─░ki ayl─▒kken g├Âzlerini kaybetti─či i├žin okuyaca─č─▒ eserleri haf─▒zas─▒na yazmak zorundayd─▒ Karaca. Ama nas─▒l bir haf─▒zayd─▒ bu! Herhangi bir eseri iki defa, evet sadece iki defa dinlemesi yeterdi ezberlemesine. ─░stanbul musev├« din├« mus─▒kisinin ├╝stad─▒, ┼×i┼čli sinagogunun hocas─▒ David Behar'dan dinledi─čim bir an─▒y─▒ burada anmak isterim. David Behar y─▒llar ├Ânce ─░branice g├╝fteli iki sinagog ilahisi me┼čketmi┼čti Karaca'ya. K├óni Karaca her zaman oldu─ču gibi, bu eserleri iki defa dinledikten sonra, ─░branice g├╝fteleriyle birlikte hemen ezberlemi┼č, hatt├ó bir dost meclisinde banda okumu┼čtu (bu bant merakl─▒lar─▒n koleksiyonlar─▒ndad─▒r). David Behar "Bakt─▒m ki, adam teyp gibi, ne verirsen hemen kap─▒yor," demi┼čti, "Me┼čke devam edersem, kimsenin bilmedi─či, benim notaya ald─▒─č─▒m bu koleksiyondaki eserlerin hepsi u├žup gidecek. Me┼čki derhal kestim. Yoksa elimdeki hazine bir anda t├╝kenecek!" B├Âyle bir yetene─če "harika ├žocuk" denmez de, ne denir?
Karaca'n─▒n bir ├Âzelli─čini ├žok az say─▒da mus─▒kicide g├Ârebilirsiniz. Osmanl─▒ gelene─činde din├« mus─▒ki ile dind─▒┼č─▒ mus─▒ki ayr─▒lmazd─▒. T├╝rk din├« mus─▒kisinin bestecileri ayn─▒ zamanda dind─▒┼č─▒ eserlerin de bestecileridir. Sadece din├« eser vermi┼č, dind─▒┼č─▒ mus─▒kiye hi├ž el atmam─▒┼č besteci bulmak zordur Osmanl─▒ gelene─činde. Mus─▒ki ├Â─čretiminde de din├«-dind─▒┼č─▒ mus─▒ki birbirinden ayr─▒lmazd─▒. Bu anlay─▒┼č─▒n en ├Ânemli temsilcisi tekkelerdi ge├žmi┼čte. Ama tekkelerin kapanmas─▒ndan sonra iki mus─▒ki t├╝r├╝ aras─▒nda b├╝y├╝k bir kopukluk oldu. Bu y├╝zden Cumhuriyet d├Âneminin ├žok iyi mus─▒kicileri bile ister istemez dind─▒┼č─▒ mus─▒ki bilgileriyle yeti┼čti. Bu durumun pek az istisnas─▒ vard─▒r. Karaca her iki musikide de eri┼čti─či ├žok ├╝st├╝n seviye ile bu istisnalar─▒n herhalde en dikkate de─čeridir. Ba┼čkalar─▒yla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒lmas─▒ bu bak─▒mdan zordur. Sadece din├« mus─▒ki ├žer├ževesinde bile Karaca'yla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒labilecek birini bulmak kolay de─čildir. Ge├žmi┼čin usta haf─▒zlar─▒n─▒n kimisi Kur'an, kimisi mevlid okumakta ustayd─▒; naat, durak gibi eserleri hepsi okuyamaz; kimisinin gazel okuyu┼ču da "tevcide ka├žt─▒─č─▒" gerek├žesiyle be─čenilmezdi. K├óni Karaca'da bunlar─▒n hi├žbirisi s├Âz konusu de─čildir. O, M├╝nir Nurettin Sel├žuk'tan sonra yeti┼čen b├╝y├╝k icrac─▒lar aras─▒nda m├╝stesna bir yerdedir. K├óni Karaca son elli y─▒l─▒n T├╝rk mus─▒kisinde bir hadise, bir fenomendir...


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 27.01.2010



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...