E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Abidin Pa┼ča ve ┼×erhi Mesnevii

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K-  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Konusu Dili
Kadir ├ľzk├Âse Yazar Hakk─▒nda T├╝rk├že
├ľzelli─či Terc├╝me Eden
 
       
Makale No: 1770 Hit : 8702 Hata Bildirimi Tavsiye Et
Tan─▒t─▒lan Yazar─▒n Bilgileri
Yazar Ad─▒ Abidin Pa┼ča
 
   Makale Yazar─▒na ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Makaleler    

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒
1 Z├╝hd ve Sofilerin Z├╝hde Y├╝kledikleri Anlam
2 Vahdet Deryas─▒na Dalmak
3 Toplumsal Birlikte Tekkelerin Rol├╝
4 Tasavvufi Tecr├╝bede Salikin Kendinden Ge├žme Durumu Vecd
5 Tasavvufi D├╝┼č├╝ncenin Sosyal Hayata Yans─▒malar─▒
6 ┼×ehit Sufiler
7 ┼×ehir ve Tekke
8 Seyyid Ahmed e┼č ┼čerifin Anadoludaki Milli M├╝cadeleye Kat─▒l─▒┼č─▒ ve Mustafa Kemali Desteklemesi
9 Nefsin Karanl─▒k Gecesi Kabz Gecenin Ortas─▒nda Do─čan G├╝ne┼č Bast
10 Mevlana Celaleddini Ruminin D├╝┼č├╝ncesinde Kad─▒n
11 Mevlana Celaleddini Ruminin D├╝┼č├╝nce D├╝nyas─▒
12 Mecazi A┼čk Hakiki A┼čk─▒n K├Âpr├╝s├╝d├╝r
13 Ma─črib M├╝sl├╝manlar─▒n─▒n Hac Organizat├Ârl├╝─č├╝n├╝ Yapan Tarikat Salihiyye Tarikat─▒ ve Asafi Ribat─▒
14 Kuzey Nijerya
15 ─░bn├╝l Arabinin ┼×eyhi Ebu Medyen ┼×uayb el Ensarinin Hayat─▒ Eserleri ve Tesir Halkas─▒
16 Firkat ve Vuslat
17 Fasta Titunf─▒tr Ribat─▒ ve Emgariyye Tarikat─▒ et Taifet├╝s Sanhaciyye
18 Evrad─▒ Olmayan─▒n Varidat─▒
19 Derdimizi Anlatabilece─čimiz Dostlar 2
20 Derdimizi Anlatabilece─čimiz Dostlar
21 Dem Bu Demdir Dem Bu Dem
22 Cemi Olmayan─▒n Marifetinden Fark─▒ Olmayan─▒n Kullu─čundan Bahsedilemez
23 Anadolunun T├╝rkle┼čmesi ve ─░slamla┼čmas─▒nda Tasavvufi Z├╝mre ve Ak─▒mlar─▒n Rol├╝
24 Ahmed Zerruk Hayat─▒ ve Tasavvufi D├╝┼č├╝ncesi
25 Ahmed Yesevi ve Divan─▒ Hikmet
26 Abidin Pa┼ča ve ┼×erhi Mesnevii

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
website website open
free abortion pill dilatation & curettage pro life abortion
prescription discount coupon coupons for prescription drugs discount coupons for cialis
lisinopril lisinopril lisinopril
bystolic coupon 2013 bystolic add on copay card bystolic generic alternative

Yay─▒n Bilgileri
Yay─▒nland─▒─č─▒ Kaynaklar
Yay─▒nland─▒─č─▒ Tarih
Yay─▒nland─▒─č─▒ Dergi
Sanal Dergi
Makalenin Linki

Makale Metni   [Yazd─▒r/Print]

Abidin Pa┼ča ve ┼×erh-i Mesnev├«-i

 

Vali ├ébidin Pa┼ča

Arnavutluk ileri gelenlerinden Prevezeli Ahmet Dino Beyin o─člu olan ├ébidin Pa┼ča, 5 Reb├«├╝"l-evvel 1259/24. Mart 1843 tarihinde Preveze ┼čehrinde do─čmu┼čtur. Yedi yas─▒nda T├╝rk├že ve Rumca okumaya ba┼člayan, dokuz ya┼č─▒nda Preveze"de Kalei├ži Mektebine devam eden ├ébidin Pa┼ča, medrese tahsili ├žer├ževesinde sarf, nahiv, mant─▒k dersleri al─▒r; G├╝listan ve Haf─▒z-─▒ Siraz├«"nin D├«v├ón"─▒n─▒ okur; hesap, co─črafya ve kozmo─črafya ilimleri ile ilgilenir; Yunanca eserleri takip eder ve Frans─▒zca dersler al─▒r. Memleketinde iyi bir tahsil g├Ârd├╝kten sonra 1863 y─▒l─▒nda istanbul"a gelir ve Arnavut soyundan oLanlar─▒n Saray Muhaf─▒zl─▒─č─▒ hizmetlerine tercihli olarak al─▒nmalar─▒ sebebiyle 1866 y─▒l─▒nda Silah┼čorluk hizmeti ile saraya girer, iki y─▒l kadar bu hizmeti s├╝rd├╝rd├╝kten sonra, s─▒ras─▒yla Preveze mutasarr─▒f muavinli─či, merkez kaymakaml─▒─č─▒ ve mutasarr─▒f vekilli─či g├Ârevlerinde bulunan ├ébidin Pa┼ča, istanbul"a d├Ân├╝p Ayd─▒n ili maiyetine verilmi┼č, 1872 y─▒l─▒nda izmir Hukuk Temyiz Meclisi ikinci reisli─čine ve yeni kurulmu┼č olan Hukuk Komisyonu ba┼čkanl─▒─č─▒na tayin edilmi┼čtir. Bu komisyonun k─▒sa bir m├╝ddet sonra ilga edilmesi ├╝zerine Sofya mutasarr─▒fl─▒─č─▒na tayin edildiyse de oraya gidemeden Erbaa, Tekfur da─č─▒ ve Varna mutasarr─▒fl─▒klar─▒yla g├Ârevlendirilmi┼čtir. 1873 y─▒l─▒nda ise ilk resmi borsa komiseri olarak istanbul Borsa komiserli─či g├Ârevine getirilmi┼čtir. II. Abd├╝lhamid"in emriyle iki dereceli mebus se├žimleriyle ilgili niz├ómn├óme tasla─č─▒n─▒ haz─▒rlam─▒┼č, 93 harbi s─▒ras─▒nda Yanya"da kurulan Sevkiyy├ót ─▒ Askeriyye Komisyonu ba┼čkanl─▒─č─▒ ve Yeni┼čehir mutasarr─▒fl─▒─č─▒ g├Ârevi kendisine verilmi┼čtir.

 

Do─ču ─▒slahat hareketleri i├žin Diyarbak─▒r"a g├Ânderilen ├ébidin Pa┼ča, daha sonra Rumeli beylerbeyi unvan─▒yla Sivas komiserli─či ve valili─čine, alt─▒ ay sonra da Selanik valili─čine tayin edilmi┼čtir. 1880 y─▒l─▒nda ├ť├ž ay kadar Hariciye Naz─▒rl─▒─č─▒ yapan ├ébidin Pa┼ča, Mecid├« ni┼čan─▒ ile Adana valili─či ile g├Ârevlendirilmi┼čtir. 1884 y─▒l─▒nda ikinci kez Sivas valili─čine atanan ├ébidin Pa┼ča, 1886-1891 tarihleri aras─▒nda da Ankara valili─či g├Ârevinde bulunmu┼čtur. Son olarak Cez├óyir-i Bahr-i Sef├«d (Akdeniz Adalar─▒) valili─či yapan ve buradan emekli olduktan sonra istanbul"a d├Ânen ├ébidin Pa┼ča, Yemen ─▒slahat─▒ i├žin kurulan komisyona tayin edilmi┼čtir. 15 Reb├«├╝"l-evvel 1324-/09 May─▒s 1906 g├╝n├╝, Y─▒ld─▒z saray─▒nda, Yemen i┼člerini ─▒slahla ilgili komisyonda yap─▒lan g├Âr├╝┼čmeler s─▒ras─▒nda ge├žirdi─či kalp krizi sonucu vefat eden ├ébidin Pa┼ča, Fatih T├╝rbesi avlusunda medfundur.

 

G├╝l Han─▒m ile evli bulunan ├ébidin Pa┼ča, iki o─član ve iki k─▒z babas─▒d─▒r. K─▒zlar─▒ndan Halide Han─▒m, Derv├«┼č Pa┼ča ile; Nefise Han─▒m, Nuri Beyle evlenir. Nuri Bey, edebiyat, sanat, siyaset ve hukuk alan─▒nda tan─▒nm─▒┼č ki┼čilerin babas─▒d─▒r. Milletvekili ve gazeteci Celal Nuri, karikat├╝rist Sedat Nuri, gazeteci ve hukuk profes├Âr├╝ Suphi Nuri bu zat─▒n ├žocuklar─▒d─▒r. ├ébidin Pa┼ča"n─▒n o─čullar─▒ndan Salim Beyin ├žocu─ču olmaz. Di─čer o─člu ise ├ébidin Dino"nun babas─▒ Rasih Bey"dir.

 

├ébidin Pa┼ča ve Eserleri

├ébidin Pa┼ča se├žkin bir devlet adam─▒ oldu─ču kadar bilge ve edip bir ┼čahsiyettir de ayn─▒ zamanda. Arap├ža, Fars├ža, Arnavut├ža, Frans─▒zca ve Yunancaya vak─▒ft─▒r. II. Abd├╝lhamid"in emriyle mebuslar─▒n halk taraf─▒ndan ─▒k─▒ a┼čamal─▒ olarak se├žilmesi ile ilgili Niz├ómn├óme tasla─č─▒n─▒ haz─▒rlam─▒┼čt─▒r, ilme ve edebiyata yatk─▒n bir ki┼čili─če sahip olan ├ébidin Pa┼ča"n─▒n ikisi terc├╝me ve ┼čerh olmak ├╝zere, Terc├╝me ve $erh-i Mesnev├«-i Ser├«f, Terc├╝me ve Serh-i Kas├«de-i B├╝rde, ├élem-i isl├ómiyeti M├╝d├ófaa, Me├ól├«-i isl├ómiyy, Sa├ódet-i D├╝nya, T├╝rk├že Nahv ─▒ Arab├«, Konsolid Hava Oyunlar─▒ istikr├óz├ót adlar─▒yla yedi eseri bulunmaktad─▒r.

 

Terc├╝me ve ┼×erh-i Mesnev├«-i ┼×er├«f

S├╝nb├╝liyye-i Cem├óliyye tarikat─▒ndan, Merkez Efendi derg├óh─▒ post-ni┼č├«ni ┼×eyh Nurettin Efendi, ├ébidin Pa┼ča"n─▒n ┼čeyhidir. Fakat onun tarikata ne zaman intisap etti─či, ┼čeyhi ile aras─▒ndaki irtibat─▒n ne derecede oldu─ču hakk─▒nda yeterli bilgi bulunmamaktad─▒r. Eserlerinde s├╝nn├« tasavvuf ├žizgisini takip etti─či g├Âzlemlenen ├ébidin Pa┼ča, mutasavv─▒flara sayg─▒l─▒ bir ilim ve devlet adam─▒d─▒r. Terc├╝me ve Serh-i Kas├«de-i B├╝rde isimli eserini tamamlad─▒ktan sonra Hac─▒ Bayram-─▒ Vel├«"nin t├╝rbesine gidip bir ├óyet-i ker├«me yazmas─▒ ve Mesnev├« ┼×erhi"nin ilk cildinin son sat─▒r─▒n─▒ teberruken Semsedd├«n Siv├ós├«"nin t├╝rbesini ziyaret ettikten sonra yazd─▒─č─▒n─▒ belirtmesi tasavvuf├« hassasiyetinin bir ifadesidir. Onun ilm├« donan─▒m─▒n─▒n i┼čareti, Terc├╝me ve Serh-i Mesnev├«-i Ser├«f isimli eseridir. ├ébidin Pa┼ča, Mesnev├«"ye olan sayg─▒ ve muhabbetini ┼č├Âyle dile getirmektedir: ÔÇŁD├╝nyadaki en b├╝y├╝k lezzeti Kur"├ón-─▒ Ker├«m"den sonra Mesnev├«-i Ser├«fin m├╝tal├óas─▒ndan al─▒r─▒m. Ahirette en husus├« emellerimden biri, Allah Te├ól├ó"n─▒n l├╝tf├╝, Peygamberimiz (s.a.v)"in ┼čefaati ve Mevl├ón├ó Celaledd├«n-i R├╗m├«"nin ├ól├« r├╗hlar─▒yla m├╝lak├« olmakt─▒r.ÔÇŁ ├ébidin Pa┼ča"y─▒ me┼čhur k─▒lan en ├Ânemli eseri hi├ž ┼č├╝phesiz, Mevl├ón├ó"n─▒n Mesnev├«"sinin ilk cildinin terc├╝me ve ┼čerhini ger├žekle┼čtirdi─či Terc├╝me ve Serh-i Mesnev├«-i Ser├«f isimli alt─▒ ciltlik yap─▒t─▒d─▒r. Eserinin ilk cildini 1884 y─▒l─▒nda Adana"da yazmaya ba┼člay─▒p 1885 y─▒l─▒nda Sivas"ta tamamlam─▒┼čt─▒r, ilk cildini 1303/1885 y─▒l─▒nda Sivas bast─▒ran ├ébidin Pasa, iki, ├╝├ž ve d├Ârd├╝nc├╝ ciltlerini Ankara"da bast─▒rm─▒┼čt─▒r. Daha sonra ise alt─▒ cildin tamam─▒n─▒ 1305-1306/1887-1888 y─▒l─▒nda istanbul"da, Tahir Bey Matbaas─▒nda bast─▒rm─▒┼čt─▒r. ├ébidin Pa┼ča"n─▒n ad─▒ gecen ┼čerhi ne zaman bitirdi─čine dair kendisinin vermi┼č oldu─ču bir malumat bulunmamas─▒na ra─čmen son cildin bas─▒m y─▒l─▒ olan 1887-1888 tarihi onun bu eserini muhtemelen 1302/1884 y─▒l─▒nda ba┼člay─▒p 1306/1888 y─▒l─▒nda tamamlad─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir.

 

Eserin mukaddimesinde ├ébidin Pa┼ča, ┼ču de─čerlendirmeyi yapmaktad─▒r: ÔÇŁMesnev├«-i ┼×er├«f"e atf-─▒ kel├óm edilince acizane hissiyat─▒ma g├Âre r├╗haniy├ót ve akliyatta be┼čerden zuhur eden eserlerin Mesnev├«"ye denk olmas─▒ m├╝mk├╝n de─čildir. Mesnev├«"nin her beyti bir m├╝lk-i az├«m addedilse yeridir. O, b├╝y├╝k bir hikmet nehridir ki, dima─č─▒ fasit olanlara, ac─▒ ve ez├ó; dima─č─▒ fasit olmayanlara tatl─▒l─▒k ve sefad─▒r. Terc├╝me ve ┼čerhine muvaffak oldu─čum i┼čbu cildi gayr-i m├╝stamel ve anla┼č─▒lmayacak laf─▒zlarla bo─čmad─▒m. B─░Lakis herkesin anlayabilece─či ibareler kullanmaya dikkat ettim. Fikrim mu─člak laf─▒zlar tedarikinde de─čil, m├ónay─▒ ara┼čt─▒rmada idi. Acizane hat─▒r─▒ma tul├╝" eden m├ónalar─▒ dahi m├╝mk├╝n oldu─ču kadar muhtasar yazmak istedim. Her ne kadar muhtasar ve berrak yazmak arzu ve emelim idiyse de bu arzuma muvaffak oldu─čumu iddia edemem. Manidar oldu─ču halde ac─▒k ve k─▒sa yazmak zor bir i┼čtir. M├╝elliflerden birisi dostlar─▒ndan birisine ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒: Dostum, berrak ve k─▒sa yazmak arzu ederim. Fakat vaktimin darl─▒─č─▒ndan tafs├«l├ótl─▒ ve mu─člak yazmaya mecburum.ÔÇŁ Bu eser, bir ┼čerh olmakla birlikte, Mekt├╗b-i Vil├óyet M├╝meyyiz├« R─▒z├ó Efendi"nin ifadesiyle yeri geldik├že, Cen├ób-─▒ Hakk"─▒n vahdaniyetini ispat i├žin nakl├« ve akl├« deliller ve felsef├« bahisleri ihtiva etmesinin yan─▒ s─▒ra meden├«, h├╝km├« ve sair kaidelere ba─čl─▒ ├že┼čitli m├ónalar─▒ da i├žermektedir. ├ébidin Pasa, beyitleri ┼čerh ederken bazen ├óyet-i ker├«me ve had├«s-i ser├«flere m├╝racaat etmi┼č, ya┼čan─▒lan hayattan ├Ârnekler vererek mevzular─▒ izaha ├žal─▒┼čm─▒┼č, eserinde Bursev├«"nin yapt─▒─č─▒n─▒n aksine kelimeler ├╝zerinde fazlaca durmam─▒┼čt─▒r.

 

Abidin Pa┼ča, ┼čerhinde Mesnev├«"den bir beytin Fars├ža metnini alm─▒┼č, ÔÇŁTerc├╝meÔÇŁ ba┼čl─▒─č─▒ ile beyti T├╝rk├žeye ├ževirmi┼č ve ÔÇŁ┼×erhÔÇŁ ba┼čl─▒─č─▒ ile de beytin ┼čerhini yapm─▒┼čt─▒r. Beyitleri bazen kelime kelime terc├╝me etmi┼č, bazen anla┼č─▒lmas─▒ g├╝├ž olan bir tak─▒m kelimelerin anlamlar─▒n─▒ ayr─▒ca vermi┼čtir. A├ž─▒klama ihtiyac─▒ duydu─ču kelimeleri ise ┼čerh k─▒sm─▒nda izah etmi┼čtir. Kimi zaman da meal tarz─▒nda geni┼č a├ž─▒klamal─▒ bir ├ževiri tekni─či kullanm─▒┼čt─▒r. ├ľrne─čin Mesnev├«"nin birinci beytine yirmi sayfal─▒k bir ┼čerh yazm─▒┼čt─▒r. Zaman zaman ya┼čan─▒lan hayattan ├Ârnekler vererek konular─▒ izah etmeye de ├žal─▒┼čmaktad─▒r. Cok az da oLsa eserinde ┼čerh etmedi─či beyitler bulunmaktad─▒r. ┼×erhinde Mesnev├« beyitlerini numaraland─▒rmam─▒┼č ve had├«s-i ┼čer├«flerin kaynaklar─▒n─▒ g├Âstermemi┼čtir. Pa┼ča, eserini ÔÇŁAllah"tan bir zafer ve yak─▒n bir fetihÔÇŁ (Saf, 61/13) ├óyet-i ker├«mesi ile bitirmi┼čtir.

 

Abidin Pa┼ča"ya gelinceye kadar Mevl├ón├ó"n─▒n Mesnev├«"sine bir ├žok ┼čerhler yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Ankarav├«, Sar─▒ Abdullah Efendi ve Bursev├«"nin ┼čerhleri bunlardan sadece birka├ž─▒d─▒r. Abidin Pa┼ča da ┼čerhini kaLeme aLmakLa yeni bir ├ž─▒─č─▒r a├žm─▒┼č olmay─▒p kendine kadar s├╝regelen bir gelene─či devam ettirmi┼čtir. Kendisinden sonra da bu geLenek Ahmed Avni Konuk ve Tahir├╝"l-Mevlev├« gibi ┼čah─▒slar taraf─▒ndan devam ettirilmi┼č ve bir ├žok ┼čerhler v├╝c├╗da getirilmi┼čtir. Abidin Pasa"n─▒n Mesnev├« ┼×erhi, ya┼čad─▒─č─▒ y├╝zy─▒l─▒n lisan─▒na uygun, kendi devrinin ne┼česi, fikr├« ve i├žtima├« hususiyetleri ve ├Âzel ─▒st─▒lahlar─▒ ile yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu nedenle eser devrinin ├Âzelliklerine ─▒┼č─▒k tutan k─▒ymetli bir eser olma ├Âzelli─čine sahiptir. Birinci cildin bas─▒m─▒n─▒ ger├žekle┼čtiren Abidin Pa┼ča, bir n├╝sha da Ahmet Cevdet Pa┼ča"ya g├Ânderir. Ahmed Cevdet Pa┼ča g├Ânderilen bu birinci cildi okuduktan sonra yazm─▒┼č oldu─ču mektubunda eser hakk─▒ndaki g├Âr├╝┼člerini ┼ču ifadelerle dile getirmektedir: ÔÇŁBunca m├╝him me┼čguliyet aras─▒nda, Mesnev├«-i ┼×er├«f"in ┼čerhine f─▒rsat bulunup ve hemen birinci cildinin bas─▒m─▒na himmet buyrulmu┼č ve bir n├╝shas─▒ taraf─▒ma g├Ânderilmi┼čtir. Tarif  edilemeyecek  derecede heyecan duydum. ├çal─▒┼čma ve y├╝ce himmetleriniz makbul olsun ve g├Ân├╝l ehlinin mahfillerinde Mesnev├« okunduk├ža y├╝ce n├ómLar─▒n─▒z hay─▒r ile yad edilsin. Mesnev├«"nin rumuz ve i┼čaretlerine herkes akl─▒ erdi─či kadar bir m├óna verir ve hay├ólinde diledi─či gibi yorumlar, i┼čte bu k─▒yas ├╝zere, ├že┼čitli ┼čerhler yaz─▒lm─▒┼č ve terc├╝meler yap─▒lm─▒┼č ise de, Abidin Pa┼ča, asr─▒n lisan─▒na tatbik ederek ┼čerhine itina buyurmu┼č oldu─čundan yapt─▒klar─▒ m├╝him i┼č takdire ┼čayand─▒r. Mesnev├« eskimez ve muhteviyat─▒ de─či┼čmez. Lakin asr─▒n bilgilerine g├Âre tatbikat─▒ de─či┼čir. Zira her devrin bir ne┼česi ve her asr─▒n bir efk├ór ve ─▒st─▒l├óh├ót-─▒ mahsusas─▒ vard─▒r.ÔÇŁ

 


Bu Makaleye Ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Nurgül Çepni / 10.11.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...