f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0
K├╝t├╝phane Arama

┼×ehirler
aa
Adana
Ad─▒yaman
Afyonkarahisar
A─čr─▒
Aksaray
Amasya
Amman
Amsterdam
Ankara
Antalya
Ardahan
Artvin
Ayd─▒n
Ba─čdat
Bal─▒kesir
Bart─▒n
Batman
Bayburt
Berlin
Bilecik
Bing├Âl
Birmingham
Bitlis
Bolu
Bonn
Bo┼č
Br├╝ksel
Buhara
Burdur
Bursa
Cambridge
Colchester
Çanakkale
Çankırı
Çorum
Denizli
Diyarbak─▒r
D├╝zce
Edinburgh
Edirne
Elaz─▒─č
Erzincan
Erzurum
Eski┼čehir
Florida
Frankfurt
Gaziantep
Giresun
Girit
G├╝m├╝lcine ( Komotini )
G├╝m├╝┼čhane
Hakkari
Halep
Hanya (Hania)
Hatay
Heidelberg
Herat
I─čd─▒r
Isparta
─░badan
─░ske├že (Xanthi)
─░slamabad
─░slimye (Sliven)
─░stahr
─░stanbul
─░stolni Belgrad
─░zmir
Jaunpur
Kahire
Kahramanmara┼č
Kalk├╝ta
Kamerun
Kampala
Kandehar
Kandiye
Kanije
Kanpur
Karab├╝k
Karachi
Karaman
Kars
Kashan
Kastamonu
Ka┼čgar
Katar
Katif (Qatif)
Kavala
Kayseri
Kefe
Kerek
Kerk├╝k
Kesriye
Ke┼č
K─▒nnesrin
K─▒ran K├Ây├╝
K─▒r─▒kkale
K─▒r─▒m
K─▒rklareli
K─▒r┼čehir
Kili
Kilis
Kocaeli
Konya
K├Âln
Kuala Lumpur
Kurtuba
K├╝ba
K├╝tahya
Leeds
Lefke
Lefko┼ča
Leicester
Liverpool
Londra
Malabar
Malaka
Malatya
Maleka
Manchester
Manisa
Marake┼č
Mardin
Masavva
Maskat
Medine
Medinet├╝zzehra
Mekke
Meriye
Mersin
Moldova
Moritanya
Mu─čla
Musul
Mu┼č
Nev┼čehir
New Haven
Ni─čde
Ordu
Osmaniye
O┼č (Osh)
Oxford
Paris
Pe├ž (Pecs)
Philadelphia
Razgrad
Riyad
Rize
Rotterdam
Sakarya
Samsun
Saray
Saraybosna
Segedin
Selanik
Serez
Siirt
Silistre
Simnan
Sinop
Sivas
┼×am (D─▒me┼čk)
┼×anl─▒urfa
┼×─▒rnak
Taberiye
Tahran
Ta┼čkent
Tebriz
Tekirda─č
Tokat
Trabzon
Tunceli
Tus
Usturumca
U┼čak
├ťrd├╝n
├ťsk├╝p
Van
Yalova
Yozgat
Zonguldak
Z├╝rih



┼×ehid Ali Pa┼ča K├╝t├╝phanesi

 Dergi Detay─▒ Dergi No : D-  
K├╝t├╝phane T├╝r├╝ Sahibi / Kurucusu Kurum Tipi Kurulu┼č Tarihi
┼×ehid Ali Pa┼ča 1716
├ťlke / ┼×ehir Uzmanl─▒k Alanlar─▒
/ ─░stanbul    
Kataloglama T├╝r├╝ ├çal─▒┼čma Saatleri
       
K├╝t├╝phane No: 145 Hit : 7453 Hata Bildirimi Tavsiye Et

Hakk─▒nda Bilgi

┼×ehid Ali Pa┼ča K├╝t├╝phanesi

─░stanbulÔÇÖda XVIII. y├╝zy─▒l ba┼člar─▒nda kurulan k├╝t├╝phane.
Devlet adamlar─▒yla sanat erbab─▒n─▒ himaye etmesi ve zengin kitap koleksiyonu ile tan─▒nan ┼×ehid Ali Pa┼ča (├Â. 1128/1716) taraf─▒ndan ─░stanbul ┼×ehzadeba┼č─▒ÔÇÖnda kurulmu┼čtur. ─░stanbulÔÇÖdan d─▒┼čar─▒ya kitap ihrac─▒n─▒ yasaklamas─▒ (R├ó┼čid, IV, 238) onun kitaba kar┼č─▒ olan ilgisini a├ž─▒k├ža g├Âstermektedir.
┼×ehid Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n Reb├«├╝l├óhir 1128 (Nisan 1716) tarihli vakfiyesinde bu k├╝t├╝phaneden s├Âz edilmekte ve bir yerde, daha ├Ânce yapt─▒─č─▒ vakfa ve ├ťsk├╝b├« mahallesinde kurdu─ču k├╝t├╝phaneye at─▒fta bulunulmaktad─▒r (─░stanbul ┼×er'iyye Sicilleri, Rumeli Sad├óreti, nr. 189, vr. 48b) Vakfiyede k├╝t├╝phanenin bir taraftan Sultan S├╝leyman vakf─▒n─▒n su kemeri ve iki taraftan ┼×ehzade Camii imaret ve tabh├ónesi duvar─▒, bir taraftan da ana yol ile ├ževrildi─či kaydedilmektedir. Kit├óbesinden anla┼č─▒ld─▒─č─▒na g├Âre binan─▒n yap─▒m─▒ 1127ÔÇÖde (1715) tamamlanm─▒┼č, Ali Pa┼ča kitaplar─▒n─▒n bir b├Âl├╝m├╝n├╝ buraya vakfederek katalogunu haz─▒rlatm─▒┼č ve k├╝t├╝phane Mart 1716 tarihinde faaliyete ge├žmi┼čtir.
┼×ehid Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n 15 ak├že yevmiyeli bir h├óf─▒z─▒ k├╝t├╝ble 6 ak├že yevmiyeli bir k├╝t├╝phane n├óz─▒n tayin etti─či bilinmekte ve bunlar─▒n yetersiz oldu─ču g├Âr├╝lmektedir. Ancak vakfiyede ihtiya├ž duyuldu─čunda yeni kadrolar ihdas edilebilece─či belirtilmi┼č, 1135 (1723) y─▒l─▒na ait muhasebe raporunda k├╝t├╝phanede yeni personel g├Ârevlendirildi─či kaydedilmi┼čtir. Bu tarihte iki h├óf─▒z─▒ k├╝t├╝b, bir m├╝cellit, bir ferr├ó┼č ve bir kap─▒c─▒ g├Ârev yapmaktad─▒r (S├╝leymaniye Ktp., ┼×ehid Ali Pa┼ča Dosyas─▒, nr. 1). Daha sonraki bir muhasebe raporunda ise k├╝t├╝phane kadrosundan cilt├žinin ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir (S├╝leymaniye Ktp , ┼×ehid Ali Pa┼ča Dosyas─▒, nr 2). Ard─▒ndan k├╝t├╝phanedeki h├óf─▒z─▒ k├╝t├╝b say─▒s─▒ ├╝├že ├ž─▒kar─▒lm─▒┼čt─▒r (BA, CevdetMaarif, nr. 3519; Ru├╗s, nr. 89, s. 112, 224). Vakfiyede h├óf─▒z─▒ k├╝t├╝b lerle k├╝t├╝phane n├óz─▒rlar─▒n─▒n yapmas─▒ gereken i┼čler, k├╝t├╝phanenin a├ž─▒l─▒┼č kapan─▒┼č saatleriyle a├ž─▒k oldu─ču g├╝nler ve kitaplar─▒n say─▒m─▒yla ilgili esaslar belirtilmemi┼č, sadece kitaplardan k├╝t├╝phane i├žinde yararlan─▒lmas─▒ ┼čart ko┼čulmu┼čtur. Ali Pa┼ča muhtemelen ileriki bir tarihte k├╝t├╝phane koleksiyonlar─▒n─▒ birle┼čtirmeyi ve k├╝t├╝phaneyi o zaman te┼čkil├ótland─▒rmay─▒ d├╝┼č├╝nm├╝┼č, ancak k├╝t├╝phanenin a├ž─▒l─▒┼č─▒ndan k─▒sa bir s├╝re sonra ┼čehid olmas─▒ bu amac─▒na ula┼čmas─▒n─▒ engellemi┼čtir.
Kaynaklarda ve baz─▒ ara┼čt─▒rmalarda ┼×ehid Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n ─░stanbulÔÇÖda sadece bir k├╝t├╝phane kurdu─čundan bahsedilmekteyse de ┼čimdiye kadar kullan─▒lmayan iki vakfiyesi (bk bibi.) incelendi─činde bu konudaki bilgilerin tashih edilmesi gerekti─či ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Safer 1127 (┼×ubat 1715) tarihli vakfiyesinden anla┼č─▒ld─▒─č─▒na g├Âre Ali Pa┼ča ilk k├╝t├╝phanesini ─░stanbulÔÇÖda Vefa ├ťsk├╝b├« mahallesindeki kona─č─▒nda kurmu┼čtur. ├ť├ž katl─▒ olan bu k├╝t├╝phaneye koydurdu─ču ├že┼čitli bilim dallar─▒na ait kitaplar─▒n bir katalogunu haz─▒rlatm─▒┼č (VGMA, nr. 628, s. 640), 10 ak├že yevmiyeli bir h├óf─▒z─▒ k├╝t├╝b ile 5 ak├že yevmiyeli bir n├óz─▒r─▒ k├╝t├╝b g├Ârevlendirmi┼č ve (VGMA, nr. 628, s. 645) kitaplar─▒n k├╝t├╝phane d─▒┼č─▒na ├ž─▒kar─▒lmas─▒na izin verilmeyece─čini ┼čart ko┼čmu┼čtur. ├ťsk├╝dar KuzguncukÔÇÖta ─░stavroz semtindeki yal─▒s─▒n─▒n bir odas─▒nda olu┼čturdu─ču ikinci k├╝t├╝phane i├žin de 6 ak├že yevmiyeli bir h├ó f─▒z─▒ k├╝t├╝ble 4 ak├že yevmiyeli bir n├óz─▒r tayin etmi┼čtir. ÔÇťTalebei ul├╗mdan m├╝stahik olanlarÔÇŁ kitaplar─▒ burada okuyup yazacaklar ve ┼×ehid Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n ruhuna dua edeceklerdir (VGMA, nr. 628, s. 644). ├ľyle anla┼č─▒l─▒yor ki ┼×ehid Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n KuzguncukÔÇÖta ve ├ťsk├╝b├« mahallesinde kurdu─ču k├╝t├╝phaneler ├Âzel mek├ónlarda bulundu─čundan pek tan─▒nmad─▒─č─▒ gibi Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n mallar─▒n─▒n m├╝s├óderesiyle ortadan kalkm─▒┼č, ancak halka a├ž─▒k olan ┼×ehzadeba┼č─▒ÔÇÖndaki k├╝t├╝phane varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝rm├╝┼čt├╝r.
Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n ┼čeh├ódetinden hemen sonra mallar─▒n─▒n say─▒m─▒ yap─▒lm─▒┼č (R├ó┼čid, IV, 284) ve Orduy─▒ H├╝m├óyun kad─▒s─▒ SunÔÇÖullah EfendiÔÇÖye Muharrem 1129 (Aral─▒k 1716) tarihinde yaz─▒lan hatt─▒ h├╝m├óyunla pa┼čan─▒n vakfedilmi┼č mallar─▒n─▒n ayr─▒l─▒p di─čerlerinin bildirilmesi istenmi┼čtir. K─▒sa zamanda yap─▒lan say─▒mla (BA, ─░bn├╝leminMuhar rer├ót─▒ Hus├╗siyye, nr. 98) Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n vakfetti─či mallar─▒ d─▒┼č─▒nda kalan serveti m├╝s├ó dere edilmi┼čtir. Ancak kitap koleksiyonunun m├╝s├óderesi pek kolay olmam─▒┼č, ┼×eyh├╝lisl├óm Eb├╗ishak ─░sm├óil EfendiÔÇÖden "felsefe ve n├╝cum ve yalanlarla dolu ┼čiir ve tarih kitaplar─▒n─▒n vakf─▒n─▒n c├óiz olamayaca─č─▒naÔÇŁ dair fetva almak gerekmi┼čtir. Bu fetvan─▒n Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n kitaplar─▒n─▒n m├╝s├ódere sine hukuk├« bir destek sa─člamak amac─▒yla verildi─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. Dolay─▒s─▒yla bu fetvadan hareketle XVIII. y├╝zy─▒lda Osman l─▒larÔÇÖda h├ókim olan zihniyet hakk─▒nda ileri s├╝r├╝len fikirler (mesel├ó bk. Ad─▒var, s. 139) temelsizdir (Er├╝nsal, s. 7477) Hatt─▒ h├╝m├óyunlardaki baz─▒ ifadeler Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n b├╝t├╝n kitaplar─▒n─▒ sa─čl─▒─č─▒nda vakfetti─čine dair ipu├žlar─▒ vermektedir. Nitekim fetva metninde yer alan, ÔÇťZeyd ÔÇśm├ólik oldu─čum k├╝t├╝b ilme vakfolsun' deyip baÔÇÖdeh├╗ teslim ileÔÇÖlm├╝tevell├« edip tescil ettirdikten sonra fevt olsaÔÇŁ ┼čeklindeki faraz├« ┼čart ve hatt─▒ h├╝m├óyundaki ÔÇťhen├╝z vakfeylemek ├╝zere haber verdikleri ├╝├ž ciltte mest├╗r kitaplar─▒ÔÇŁ ibaresi Ali Pa┼ča'n─▒n ├Âl├╝m├╝nden ├Ânce b├╝t├╝n kitaplar─▒n─▒ vakfetti─čini d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir. Bununla birlikte Ali Pa┼ča'n─▒n ┼čeh├ódetinden sonra bulunmas─▒nda g├╝├žl├╝k ├žekilen vakfiyesinin bug├╝n elde mevcut kopyalar─▒ kitaplar─▒n vak─▒f i┼čleminin yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ ortaya koymaktad─▒r.
Bu konudaki hatt─▒ h├╝m├óyunlarla vakfiyelerin incelenmesi Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n sa─čl─▒─č─▒nda ┼×ehzadeba┼č─▒ÔÇÖndaki k├╝t├╝phanesine koyamad─▒─č─▒, fakat vakfetmi┼č oldu─ču de─čerli kitaplar─▒n─▒n saray k├╝t├╝phanesine kazan d─▒r─▒labilmesi i├žin vak─▒fla ilgili hukuk├« bir kaideden yararlan─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir. Asl─▒nda bu hukuk├« kaide pek sa─člam g├Âr├╝nmemektedir. ┼×eyh├╝lisl├óm ─░sm├óil Efendi her ne kadar, ÔÇť01 mak├╝le k├╝ t├╝b├╝n vakf─▒ m├╝te├óref de─čildir" demekteyse de vak─▒fla ilgili g├Âr├╝┼čler aras─▒nda kitap vakf─▒n─▒n ├Ârfen c├óiz oldu─ču belirtilmekte ve kitaplar aras─▒nda bir ay─▒r─▒m yap─▒lmamaktad─▒r. Netice olarak ┼×ehid Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n ├Âl├╝m├╝nden ├Ânce kitaplar─▒n─▒ ├╝├ž k├╝t├╝phaneye vakfetti─čini, ancak vefat─▒n─▒n ard─▒ndan konak ve yal─▒s─▒ndaki k├╝t├╝phanelerde mevcut kitaplar─▒n ├Ânemli bir k─▒sm─▒n─▒n m├╝s├ódere edildi─či anla┼č─▒lmaktad─▒r.
┼×ehid Ali Pa┼čaÔÇÖn─▒n ad─▒n─▒ ta┼č─▒yan k├╝t├╝phane binas─▒ ┼×ehzadeba┼čfnda olup g├╝n├╝m├╝zde Vefa LisesiÔÇÖnin bah├žesi i├žinde Vefa Vakf─▒. Vefal─▒lar Derne─či binas─▒ olarak kullan─▒lmaktad─▒r. ┼×ehid Ali Pa┼ča K├╝t├╝phanesi di─čer k├╝t├╝phanelerden farkl─▒ bir mimariye sahiptir. Hassa ba┼čmimar─▒ Kayserili Mehmed A─ča taraf─▒ndan yap─▒lan bina bodrum, zemin ve i├ž i├že iki odas─▒ bulunan ├╝st kattan olu┼čur. K├╝t├╝phanenin bat─▒ cephesinde yuvarlak kemerli, zemini doldurulmu┼č bir ├že┼čme ile merdiven alt─▒nda bir mihrap ni┼činin yer ald─▒─č─▒ namazg├óh─▒ bulunmaktad─▒r. Biri giri┼č kap─▒s─▒nda, di─čeri i├žeride olmak ├╝zere iki kit├óbesi vard─▒r (bk. K├ťT├ťPHANE [Mimari]). 1895 depreminde bina hasar g├Ârm├╝┼čse de onar─▒lm─▒┼čt─▒r. 1909' da a├ž─▒k olan vak─▒f k├╝t├╝phaneleri listesinde ┼×ehid Ali Pa┼ča K├╝t├╝phanesiÔÇÖnin isminin yer almamas─▒ (BA, MF. KTV, nr. 4/120) muhtemelen bir s├╝re kapal─▒ kald─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir. 1933ÔÇÖte S├╝leymaniye K├╝t├╝p hanesi'ne nakledilen ┼×ehid Ali Pa┼ča K├╝t├╝phanesinde (Dener, s. 53) 2843 yazma, altm─▒┼č basma eser mevcut olup zengin koleksiyonun bir k─▒sm─▒n─▒ ihtiva etmektedir. Devri Ham├«d├« defterleri aras─▒nda katalogu bas─▒lmam─▒┼č olan kitaplar─▒n yazma katalogu vard─▒r (S├╝leymaniye Ktp., Yazma Ba─č─▒┼člar, nr. 2876, 2878).

 


Materyaller
Toplam Kitap Adedi Yazma Matbu Harita CD
Di─čer Bilgiler Dergi Gazete Minyat├╝r Resim
 
  Grav├╝r Foto─čraf Fermanlar Tezler
 

Kolleksiyonlar

─░leti┼čim Bilgileri
Adres
Telefon
Faks
Web
e-mail

Fihrist
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 4.12.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...