E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0
Kitap Arama

Konu Arama
Kitap T├╝rleri
   Yazma Eserler    Bask─▒ Eserler
   Tez Eserler    e-Kitap Eserler
   ├çeviri Kitaplar

Nadir Kitap
Riyadul Muhtar Mirat├╝l Mikat vel edvar maa Mecmuatil-e┼čkal
Gazi Ahmed Muhtar Pa┼ča
 Detay
Lezzetul Ay┼č bi Cemi Turuk Hadisi el Eimme min Kurey┼č
─░bn Hacer el Askalani
 Detay
Faslul H─▒tab fi ispati Tahrifi Kitabi Rabbil Erbab
el Mirza H├╝seyn en Nuri et Tabersi
 Detay
Gazalide Din Devlet ─░li┼čkisi
Nurullah Karaka┼č
 Detay
1 - 2 -

Dair Re┼čad Li Sebilil ─░ttihad veI ─░nk─▒yad

ě»ěžě╣┘Ő ěž┘äě▒ě┤ěžě» ┘äě│ěĘ┘Ő┘ä ěž┘äěžě¬ěşěžě» ┘łěž┘äěž┘ć┘é┘Őěžě»

 Kitap Detay─▒ Kitap No : K- 1064  
Yazar Ad─▒ ─░lim Dal─▒ Kitap Dili Kitap Tipi
Muhammed Ebul Huda es Sayyadi Arab├ža
Konusu Bu Kitab─▒n Sitemizde Kay─▒tl─▒ T├╝rleri
  Bask─▒ - Tez -  
Kitab─▒n Yay─▒nc─▒s─▒ ┼×erh Eden ─░htisar Eden(ler) Terc├╝me Eden Tahkik Eden
       
Kitap No: 1064 Hit : 5968 Hata Bildirimi Tavsiye Et
   Yazara ait Kitaplar E-Kitaplar Makaleler Hakk─▒ndaki Kitaplar Hakk─▒ndaki Makaleler  
   Kitaba ait Terc├╝meler ┼×erhler Muhtasarlar Ha┼čiyeler Zeyller Ele┼čtiri Makaleleri

Yazara ait kitaplar
# Kitap Ad─▒
1 Ruhul Hikme / ě▒┘łěş ěž┘äěş┘â┘ůěę
2 Medeniyeti ─░slamiye Risalesi Terc├╝mesi
3 Dair Re┼čad Li Sebilil ─░ttihad veI ─░nk─▒yad / ě»ěžě╣┘Ő ěž┘äě▒ě┤ěžě» ┘äě│ěĘ┘Ő┘ä ěž┘äěžě¬ěşěžě» ┘łěž┘äěž┘ć┘é┘Őěžě»

Yazara ait e-kitaplar
# Kitap Ad─▒

Yazara ait makaleler
# Makaleler Ad─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Kitaplar─▒
# Kitap Ad─▒

Yazar Hakk─▒ndaki Tan─▒t─▒m Makaleleri
# Makaleler Ad─▒
1 Ebul Hudan─▒n Hayat─▒ ve Saraya ─░ntisab─▒
2 Ebul Huda es Sayyadinin Eserleri

Kitaba ait Terc├╝meler
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait ┼×erhler
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait Muhtasarlar
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait Ha┼čiyeler
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait Zeyller
# Kitap Ad─▒

Kitaba ait Ele┼čtiri Makaleleri
# Makaleler Ad─▒

├ľzeti
<

DaÔÇÖiÔÇÖr-Re┼č├ód Li SebiliÔÇÖl-─░ttihad veÔÇÖI-─░nk─▒y├ód /ě»ěžě╣┘Ő ěž┘äě▒ě┤ěžě» ┘äě│ěĘ┘Ő┘ä ěž┘äěžě¬ěşěžě» ┘łěž┘äěž┘ć┘é┘Őěžě»

 

Eb├╝ÔÇÖl-HudaÔÇÖmn bilinen en m├╝him eseri olan Da ÔÇÖi ÔÇÖr-re┼čad, daha ├Ânce de ge├žti─či ├╝zere dostu ve m├╝ridi olan ve o ┼čuada sarayda katiplik vazifesi yapan Halep M├╝ft├╝s├╝ Muhammed KudsiÔÇÖnin torunu Halepli Kudsizade Abd├╝lkadir taraf─▒ndan T├╝rk├žeye kazand─▒nlm─▒┼čt─▒r.

Eserin yaz─▒m tarihi hakk─▒nda net bir bilgi bulunmamaktad─▒r. Ancak i├žerisinde ifadelerden I. - Me┼črutiyet ilam s─▒ralar─▒nda veyahut meclisin ├žal─▒┼čma zamanlar─▒nda yaz─▒ld─▒─č─▒ tahmin edilmektedir [1].

 

Bu ifadeler i├žerisinde ge├žen ÔÇťniz├ómatÔÇŁ, ÔÇťkav├ónin-i esasiyeÔÇŁ ve ÔÇťusul-i me┼čveretÔÇŁ gibi kavramlar ile Padi┼čahÔÇÖm eskiden beri s├╝re gelen adetin hilaf─▒na cemiyetin rahat─▒ u─čruna ÔÇťittihaz-─▒ usul-i me┼čveretÔÇŁ etti─činden bahsetmesi bu yarg─▒y─▒ kuvvetlendirmektedir [2].

Butrus Abu-Manneh ise eserin 1880ÔÇÖlerde bas─▒lm─▒┼č olabilece─čini s├Âyler [3]. Bu eserin kullan─▒ld─▒─č─▒ dil itiban ile y├╝ksek seviyedeki ilim ve devlet erbabma hitap etti─či anla┼č─▒lmaktad─▒r.        '

 

Eserin yaz─▒l─▒┼č maksad─▒ Osmanl─▒ Hilafetinin ve Sultan─▒n─▒n me┼čruiyetini dini deliller ile g├Âstermektir. ├ľzellikle Suriye civar─▒ndaki Arap m├╝sl├╝manlara hitap etti─či vurgulan─▒r [4].

Eser ├╝├ž bab ve bir tetimmeden m├╝te┼čekkildir. Her babda ayn mevzular ele al─▒nmakla beraber bir b├╝t├╝nl├╝k i├žerisinde ve muhkem bir dille bu mevzular aktar─▒lm─▒┼čt─▒r. Eserin giri┼činde ise hilafetinin Osmanl─▒ya bil├ófas─▒la ula┼čt─▒─č─▒na ve sultan II. Abd├╝lhamidÔÇÖe i┼čareten ┼č├Âyle ifadeler kullan─▒lm─▒┼čt─▒r:

 

ÔÇť...Me┼č├ónk u meg├óribde c├╝mle es├ótiz-i ─░slamm nezdinde bir imam├╝ÔÇÖl-m├╝slimin bulunmak vacibattan oldu─ču m├╝sellem ve musaddak olarak binaenaleyh bu makam-─▒ ÔÇś├óli millet-i ├«slamiyede halife-i evvel cenab─▒ S─▒dd─▒k-─▒ ekber (r.a) zaman─▒ndan ve ihv├ón-─▒ kiram─▒ aÔÇÖyan-─▒ ashab-─▒ fih├óm hazaratmdan intikal ve t├ó ki KurÔÇÖan ve ┼čeriat-─▒ garr├ómn h─▒fz-─▒ ┼čeref-i ÔÇś├óliyesinde ve bu ahd-i ┼čerifin rab─▒tas─▒n─▒ s─▒yanet emrinde itkan ile ittisaf eden ceh├óbize-i devran m├╝l├╝k-─▒ muazzama-i ├ól-i Osman -eyyedallahu ┼čeriri m├╝lkihim...- hazaratma ittis├ól eyledi.

Fahr-i kainat aleyhi efdal├╝ÔÇÖt-teslimat efendimizin ahd-─▒ saaÔÇÖdeflerinden beri rab─▒ta-─▒ m├╝teselsile-i asliye ├╝zre bu emr-i hatir-i hilafet ├╝ imamet bi-hamdih─▒ teÔÇÖ├ól├ó bu kerre silsile-i celile-i Osmaniyenin d├╝rr-i yektas─▒ ve s├╝lale-i tahire-i saltanatm zat-─▒ bi- hemtas─▒ serir-i hilafette m├ólik-i nehy ├╝ emr ve n├ós─▒r-─▒ kelimet├╝ÔÇÖl-HakkÔÇÖ─▒ fiÔÇÖs-s─▒rri veÔÇÖl- cehr, sahib-i mehamid-i hamide ve menak─▒b-─▒ cemile-i ÔÇśadide, et-takiyy├╝ÔÇÖt-t├╝ka, es- salih├╝ÔÇÖl-m├╝cahid veÔÇÖs-sabir fi havmetiÔÇÖl-meydam biÔÇÖr-nza, el-m├╝telakkiÔÇÖl-v├óridat biÔÇÖl- istinadi ila kuvvetiÔÇÖs-SamediÔÇÖl-Vahid halife-i hazreti nebeviye b├ó-ittisal-i ÔÇśuhud-u esanid mevlana el-Gazi es-Sultan Abd├╝lhamid ibn├╝ÔÇÖs Sultan Abd├╝lmecid - ┼čeyyedellahu menarehu ve sebbete fi ┼čathaiÔÇÖl-izzi erkanehu ve kararehu- hazretlerine vusuliyle taht-─▒ saltanat-─▒ ├«slamiyede calis olup...ÔÇŁ [5].

 

Birinci b├Âl├╝mde saltanat─▒n ehemmiyeti ve v├╝cudu ├╝zerine ayet, hadis, ilim ve tarikat erbabmca baz─▒ me┼čhur s├Âzleri nakleden Eb├╝ÔÇÖl-Huda, Padi┼čah-i ├ódilin her vakitte hay─▒r ve - bereket getirece─či ve insan v├╝cudundaki ruha benzedi─čini aktar─▒r . ├ç├╝nk├╝ ─░lahi h├╝k├╝mlerin icras─▒, dinin nusreti ve ─░slamÔÇÖ─▒n korunup ve hudutlar─▒n g├Âzetilmesi buna ba─čl─▒d─▒r. Ayn─▒ yerde, padi┼čah─▒n peygamber makam─▒n─▒n vekili ve naibi oldu─ču belirtilerek, c├╝mle m├╝sl├╝manlann padi┼čaha hay─▒rla dua etmesi ve aleyhinde bulunmamas─▒ ├Âzellikle dile gitirilmi┼čtir . Bu b├Âl├╝mde kendi tarikat silsilesi i├žerisinde yer etmi┼č baz─▒ ┼čeyhlerin ifadelerine de yer veren Eb├╝ÔÇÖl-Huda, b├╝y├╝k dedesi Ahmed SayyadÔÇÖm o─čluna yapt─▒─č─▒ sultana dua edilmesini havi vasiyetini de eklemi┼čtir . Hatta bu vasiyet i├žerisinde gavs-─▒ azam─▒f─▒ kim oldu─ču herkes taraf─▒ndan bilinse ve padi┼čah bu gavsa bir vazife i├žin emir etse makam-─▒ hilafete h├╝rmeten o gavs─▒n bu emre itaat etmesinin vacip olu┼čuna vurgu yapm─▒┼čt─▒r.

Ayr─▒ca Eb├╝ÔÇÖl-Huda icazetini ald─▒─č─▒ ┼×eyh Muhammed RavvasÔÇÖtan konu ile alakal─▒ bir kaside al─▒nt─▒ yapar. S├Âz konusu kaside de Osmanl─▒ hanedan─▒ ├Âv├╝lmekte ve hilafetinin me┼čruiyetinin gerek├želeri ┼čiir ├╝slubu i├žerisinde verilmektedir.

K─▒sa bir ├Ârnek verecek olursak; ÔÇť├ç├╝n ÔÇśibad-─▒ s├ólihun ancak o kavm-i p├╝r-sebat Hem es├ótiz-i s├╝dur-─▒ evliya biÔÇÖl-ittifak S─▒rren ve cehren bu kavli g├Ârd├╝ tashihe seza Var bu kavm-i s├ólihin i├žre nice e┼čheb-s├╝var Seyf ile ald─▒ bil├ód-─▒ Ruma girdi c├ó-be-c├ó Feth-i Konstantiniyye b├ódi-i ÔÇśul├╝vv-i c├óh─▒d─▒r R├╝tbedir bu feth kim hi├ž yetmemi┼č kimse an├ó V├ós─▒l-─▒ s─▒rr-─▒ maksad olmu┼čtur o niÔÇÖmeÔÇÖl-cey┼č ile Mazhar-─▒ niÔÇÖmeÔÇÖl-emir amm├ó o z├ót-─▒ m├╝cteba Fethad─▒r kim bu fut├╗h illa ki bundan ├Ât├╝r├╝ Cezm-i azminden bulup kisr├ó b├╝t├╝n cey┼č-i ÔÇśada Baki kald─▒ baÔÇÖdehu evlad-─▒ ┼čevket-zad─▒na Dine cemÔÇÖ ettikleri iÔÇÖzaz-─▒ mekrun-─▒ beka Hak bu kim bir ÔÇśusbe-i RahmanÔÇÖd─▒r Osm├óniy├ónÔÇŁ [6]

 

Kaside sahibi ├Âzellikle Osmanl─▒lann ─░stanbul gibi Hz. PeygamberÔÇÖin m├╝jdesine mazhar olmu┼č bir ┼čehri fethetmeleri ├╝zerinde durup, hanedan ve saltanat─▒n devam─▒ i├žin dualar ile kasideyi noktalar. Bunun ├╝zerine Eb├╝ÔÇÖl-Huda ┼ču yorumda bulunmu┼čtur;

ÔÇť Kasem ederim ki m├╝ellif-i kaside-i ┼čerife bir imam-─▒ ├želil ve ÔÇśalem-i tavil olup hak ve bat─▒l─▒n temyizine muktedir ve ehl-i s─▒dk u hulusa muÔÇÖterif olan zevata g├Âre s├Âzleri bir h├╝ccet-i k├ót─▒a ve bir b├╝rhan-─▒ b├«mildir.ÔÇŁ  [7].

ikinci k─▒s─▒mda ise birlik ve beraberli─čin dini kaynaklar a├ž─▒s─▒ndan l├╝zumu ve ehemmiyeti ├╝zerinde durulmu┼čtur. Yine konu ile ayet, hadis ve ─░slam ulemas─▒n─▒n s├Âzlerini zikrettikten sonra, fitne ve desiselerin ├Ân├╝n├╝ almak i├žin m├╝sl├╝manlar taraf─▒ndan yap─▒lacak en k├╝├ž├╝k bir amelin bile ne kadar k─▒ymettar oldu─čunu anlat─▒r. Ayr─▒ca, hadislerden iktibasla nasihatin idareye kar┼č─▒ itirazdan daha evla olmas─▒ ├╝zerinde durmu┼čtur. Dedikodu yap─▒lmas─▒n─▒n terkedilip her yerde halifelik misyonun ifas─▒ i├žin birlik olmak gerekti─čini anlat─▒r. Ve ┼č├Âyle seslenir;

 

ÔÇťBu milet-i Muhammediyenin ve taife-i m├╝bareke-i islamiyenin k├óffe-i efrad─▒ indinde yani gerek mem├ólik-i mahruse- ve gerek sair diyarlarda s├ókin olan m├╝sl├╝manlann nezdinde malum olsun ki liva-y─▒ ittihad─▒n alt─▒nda ictimaÔÇÖm vakt ├╝ zaman─▒ gelmi┼čtir. Ve i┼čte bu zaman ol zamand─▒r zira ad├╝vv-i zalim din-i m├╝binin mahv─▒na ├žal─▒┼čmaktad─▒r ve hal ba┼čka bir heyete girmi┼čtir. Her nerede olur ise olsun bunlar ile m├╝cahede herbir m├╝sl├╝mana farz ve vacib olmu┼čtur, mal ve can ile herkes cihada ictihad edip hilafet-i uzm├ó ve imamet-i k├╝bran─▒n h─▒fz u siyanetine ├žal─▒┼čmal─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ bu makam-─▒ mukaddes-i hilafet menkabe-i beka-y─▒ din ve namika-i mers├╗m-─▒ ─░slam ve m├╝slimindir.ÔÇŁ [8].

Bunun ├╝zerine ise peygamber hizmetinin ifas─▒, Mukaddes beldelerin g├Âzetilip korunmas─▒ gibi hususlar─▒n hilafet ve saltanata ait olmas─▒n─▒n ─░slamÔÇÖ─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒ndan beri de─či┼čmedi─čini anlatarak, halifenin m├╝cahitlerin te├žhiz edilmesinden d├╝┼čman ve serke┼člerin tenkil edilmesini sa─člad─▒─č─▒m dile getirmi┼čtir. ÔÇťCennet k─▒l─▒├žlar─▒n g├Âlgesi altodad─▒rÔÇŁ ve ÔÇťAllah yolunda d├Âk├╝len kan damlas─▒ ve OÔÇÖnun ha┼čyetinden d├Âk├╝len g├Âzya┼č─▒ndan daha sevimli katre yokturÔÇŁ gibi hadisleri s─▒ralayarak, Padi┼čah─▒n bunlara mazhar oldu─ču s├Âylenmi┼čtir[9]..

 

Bu b├Âl├╝mde kayda de─čer bir nokta da medeniyet hakkmdaki onun m├╝lahazland─▒r. Ona g├Âre medeniyet; edep, istikamet, fitneyi terk, sadakat ve halka kar┼č─▒ g├╝zel muamele, idarecilere itaat ve g├╝zel nasihat etmek, b├╝y├╝klerden k├╝├ž├╝klere merhamet, b├╝y├╝klere ise sayg─▒ ve tazim gibi vas─▒flar ile vas─▒flanmakt─▒r. Bu noktada medeniyeti tan─▒mlarken Eb├╝ÔÇÖl-Huda, onun sosyal ve ahlaki y├Ân├╝ne i┼čaret etmi┼čtir. As─▒l ├Ânemli k─▒sm─▒ ise medeniyetin bir tak─▒m elbiseler, s├╝slenmeler ve ecnebi adetleri bilmek gibi ÔÇť┼čekilcilikÔÇŁ olmad─▒─č─▒n─▒n ├Âzellikle ├╝zerinde durmas─▒d─▒r. Bu t├╝r davran─▒┼člar─▒n ahlak─▒n fesad─▒na ve nefsin bozulmas─▒na sebep oldu─čunu aynca belirtir ve bu tip davran─▒┼član g├Âsteren insanlan hafif bir eda ile ┼č├Âyle ele┼čtirir;

ÔÇťBil├ód-─▒ Arabiye ve sair mem├ólik-i mahruse-i devlet-i aliyyede pek ├žok memur g├Ârm├╝┼č├╝zd├╝r ki bu medeniyet kaidesine tatbiken h├╗zuz-─▒ nefsaniyet ile i┼čtigal etmesinden n├ó┼či bir tak─▒m mesarifat-─▒ zaide-i k├╝lliye ve bunun i├žin memuriyetince veliyy├╝ÔÇÖl-emre h─▒yanete ve fart-─▒ teseyy├╝ble beraber zulm-i raiyyete ba┼člay─▒p esvab-─▒ m├╝zahrefe iktis├ó ve sa├žlar─▒m da d├╝zeltip bastona ittik├ó meziyet-i m├óhm├╗de k─▒yas eylemi┼čtir. Allah i├žin b├Âyle bir halet ve kavl-i m├╝cerred ile iddia-y─▒ marifet ne faide-i ┼čerÔÇÖiye ile m├╝teeddip olup hizmet-i veliyy├╝T-emri itkan ile emin ve ─▒slah-─▒ ahval-i raiyyet hususunda kemale karin olan memurdan ne zarar has─▒l olur.ÔÇŁ [10].

 

├ť├ž├╝nc├╝ k─▒s─▒m ise cihad ve gazaya te┼čvik sadedinde mal ve can ile yap─▒lan m├╝cahedenin dini a├ž─▒dan incelemesini yapt─▒ktan sonra yine Osmanl─▒ hanedan ve saltanat─▒m, ├Âzellikle de Sultan Abd├╝lhamidÔÇÖi medheden bir kaside ile bu k─▒sm─▒ bitirir.



[1] ─░smail Kara, Hilafet Risaleleri, ─░stanbul 2002, s. 15. 

[2] Ayn─▒ yer.

[3] Butrus Abu-Manneh, a.g.m, s.392. 

[4] A.g.m, s.397. 

[5] Eb├╝ÔÇÖl-Huda Sayyadi, ÔÇťDairre┼čad...ÔÇŁ, Hilafet Risaleleri, (Derleyen: ─░smail Kara), ─░stanbul 2002, s. 168. 

[6] A.g.e, s.174-175. 

[7] A.g.e, s. 175. 

[8] A.g.e, s. 182.

[9] A.g.e, s. 183

[10] A.g.e, s. 184.

<

Bask─▒lar─▒

Yazmalar─▒

Tezler  

Kitaba ait Multi Medialar
# Media Ad─▒
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Muhammed Ender / 5.01.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...