f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Darul Hadis Medreseleri

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 235  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
─░stanbul / Osmanl─▒ Devleti
├ľzellik T├╝r├╝
  Medreseler 
Adres Web
       
Kurum No: 235 Hit : 11853 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

Darul Hadis Medresesi

"Yer, mek├ón, ev" gibi anlamlara gelen "d├ór" ile "hadis" kelimelerinden meydana gelen "D├óru'l-hadis", Hz. Peygamber'in s├Âz fiil ve takrirlerinden ibaret olan hadis tedris ve tedkiklerinin yapildigi yer demektir.

Bunun i├žindir ki bu m├╝esseselere "d├óru's-s├╝nne", "d├óru's-s├╝nneti'n-nebeviye" veya "d├óru's-s├╝nneti'l-Muhammediye" gibi isimler de verilmistir.

Hz. Peygamber'in, vahyin ilk yillarinda Mekke'de ilk dersleri verdigi Erkam b. Ebu'l-Erkam'in evi, "ilk dâru'l-kurra" olarak kabul edilebilecegi gibi, ilk "dâru'l-hadis" olarak da kabul edilebilir.

 

Isl├óm tarihi boyunca mescidlerde degisik ilimlerin okutuldugu meclislerin kuruldugu bilinmektedir.Fakat zamanla bilhassa hadis ├Âgrenimi i├žin mescidler ├žok ├Ânemli g├Ârevler y├╝klendiler.

 

Genel olarak hadislerin müzakere edilip yazdirildigi meclislere "meclisü'l-ilm" veya "meclisü'l-imlâ" denirdi.

Bu meclislere, talebenin hocanin etrafinda toplanmasindan dolayi Hz. Peygamber d├Âneminden itibaren "halaka" da denilmistir.

D├óru'l-hadis adi ile ilk defa m├╝stakil bir ├Âgretim m├╝essesesi, Haleb Atabeklerinden Nureddin Mahmud b. Zengi (541-569 / 1146-1174) tarafindan Sam (Dimask)'da a├žilmistir. Bu d├óru'l-hadis, kurucusuna nisbetle "en-Nuriye" diye adlandirilmistir. Bu m├╝essese, b├╝y├╝k muhaddis ve tarih├ži Ibn Asakir (├Âl. 571 / 1175) adina yaptirilmistir.

 

Bunlarin ikincisi Musul'da a├žilmis olup, bunlari takiben Eyyub├«ler'den el-Melik├╝'l-K├ómil, "el-Medresetu'l-K├ómiliyye" (622/1225)'yi,

 el-Melik├╝'l-Esref de Sam'da "el-Medresetu'l-Esrefiyye'yi tesis ettiler.

 

Yine bu siralarda Seyfeddin Mahmud b. Urve (├Âl. 620/1223) adina "D├óru'l-Hadis-i Urviyye"nin Sam'da (Dimask) ├ťmeyye C├ómii d├óhilinde a├žildigini ├Âgrenmekteyiz.

 

 Bu ilk d├Ânemden sonra pek ├žok yerde benzer isimle ├Âgretim m├╝esseselerinin a├žildigi g├Âr├╝lmektedir. Nitekim Osmanli ├Âncesi Anadolu sehirlerinde de bu gaye ile kurulmus ihtisas medreselerine tesad├╝f edilmektedir.

 

Anadolu Sel├žuklu Devleti'nin meshur veziri  S├óhib At├ó, Konya'da Ince Minare D├óru'l-hadisi'ni, Ilhanli veziri Semseddin C├╝veyn├«, Sivas'ta ├çifte Minare D├óru'l-Hadisi (670/1271-72)'ni kurmuslardi.

 

├ľyle anlasiliyor ki, Osmanli ├Âncesinde de D├óru'l-hadis hocaliginin payesi en y├╝ksek payelerden biridir. Burada hocalik yapabilecek olanlarin hadis ilminde en ├╝st seviyede bir bilgiye sahip olmasi gerektigi gibi rivayet ve dirayet ilmini en iyi bilenlerden olmalidir.

 

D├óru'l-hadis gelenegini devam ettiren Osmanlilar da hadis ilminin egitim ve ├Âgretimi i├žin ayni isimle m├╝stakil eserler kurdular.

 

Osmanlilar d├Âneminde ilk d├óru'l-hadisin Sultan I. Murad d├Âneminde ├çandarli Hayreddin Pasa tarafindan iznik'te yaptirildigi bilinmektedir. Ancak bu eserden g├╝n├╝m├╝ze hi├ž bir iz kalmamistir.

 

Bundan baska Bursa'da Kale i├žinde Yerkapi yakinindaki d├óru'l-hadis sahasindan bahsedilmis olmasi, bu b├Âlgede de daha devletin kurulus d├Âneminde bir d├óru'l-hadis yapildigini d├╝s├╝nmemize imk├ón vermektedir.

 

Bununla beraber ilk devir Osmanli d├óru'l-hadislerinin en meshuru, Sultan II. Murad tarafindan Edirne'de Tunca nehrinin kenarinda 1435 senesi Nisan'inda yaptirilan d├óru'l-hadistir. Bu d├óru'l-hadis, Osmanli medrese teskil├ótinda bir d├Ân├╝m noktasi olarak g├Âr├╝lmektedir. Bug├╝n, binasindan hi├žbir iz kalmayan bu d├óru'l-hadisin ilk m├╝derrisi  Fahreddin-i Acem├«'dir. Tabakat kitaplarinin verdigi bilgiler isiginda bu medresenin baslangicindan XVIII. y├╝zyila kadar olan m├╝derris kadrosunu tesbit etmek m├╝mk├╝nd├╝r.

 

F├ótih Sultan Mehmed'in Istanbul'u fethinden sonra burada yaptirilan Fatih k├╝lliyesi b├╝nyesinde d├óru'l-hadis bulunmadigina daha ├Ânce temas edilmisti. Muhtemelen F├ótih, babasi Sultan II. Murad'in Edirne'de yaptirip ve y├╝ksek bir p├óye verdigi D├óru'l-Hadis Medresesi'ni ikinci plana d├╝s├╝rmemek i├žin Istanbul'da kurdugu k├╝lliyesinde d├óru'l-hadise yer vermemistir.

Nitekim bu devirde Edirne D├óru'l-hadisi ile Fatih Sem├óniye Medreseleri'nin m├╝derrisleri ayni p├óyeye sahip olup her ikisi de g├╝nde (yevmiye) 50 ak├ža aliyordu. Ger├žekten F├ótih Sultan Mehmed, daha sonra kendisine hoca ve vezir edinecegi Sinan Pasa'yi Edirne D├óru'l-hadisi'ne m├╝derris tayin etmisti.

 

Bundan sonra gerek bizzat F├ótih, gerekse ondan sonra gelen Osmanli Padisahlari'nin zamanlarinda bir├žok D├óru'l-hadis yaptirilmistir. B├Âylece sayilarinda b├╝y├╝k bir artis g├Âr├╝len d├óru'l-hadisler, b├ónilerinin isimleri ile zikredilmeye baslanir.

 

Nitekim Istanbul'daki ilk d├óru'l-hadisin Kanun├« tarafindan a├žilmis olmasindan dolayi "S├╝leymaniye D├óru'l-hadisi" adini aldigini biliyoruz. D├óru'l-hadislerin bu artisi, Osmanli ├╝lkesinin her tarafina yayilmis bulunuyordu.

Sadece Istanbul'da hicr├« 1300 (milad├« 1882) senesinde yapilan n├╝fus sayimi i├žin bastirilan istatistige g├Âre Istanbul'da bulunan d├óru'l-hadislerin isim ve sayilarini ├Âgrenebiliyoruz.

Buna g├Âre belirtilen senede Istanbul'da mevcud olan ve faaliyetlerine devam eden d├óru'l-hadisler sunlardir:

Haci Besir Aga (Eyyup'te Baba Haydar),

Izzet Efendi (Sultan Selim'de Çiragi Hamza),

Misli Ali Efendi (Otluk├žu Yokusu),

Hulusi Efendi (Otluk├žu Yokusu),

Bosnevî (Horhor),

Baba Mahmud Bekir Aga (Sehzâdebasi),

Papaz-zâde (Koska),

Damad Ibrahim Pasa (Sehzâdebasi),

Hasan Aga (Kalender-hâne),

Süleymaniye (Tiryaki Çarsisi) ve

S├╝leymaniye (D├Âkmeciler).

 

Burada hemen sunu de belirtelim ki, Istanbul medreseleri arasinda, baslangi├žta d├óru'l-hadis iken sonradan terk edilenler bulundugu gibi, baslangi├žta d├óru'l-hadis olmayip sonradan d├óru'l-hadis haline getirilenler de vardir.

Osmanli d├óru'l-hadislerinde hadis ve ilimlerinden baska tefsir gibi diger Isl├óm├« ilimlerin de okutuldugu anlasilmaktadir. Hadisten Buhar├«, M├╝slim, Mesarik gibi muteber eser ve serhleri okutulurdu. Bu medreselerde ders okutan m├╝derrislere "Muhaddis" denirdi. Buralara ├Âgrenci olarak girebilmek i├žin genel egitim veren medreseleri ikm├ól etmek gerekirdi.

D├óru'l-hadisler de kendi aralarinda ├žesitli seviye ve kademelere ayrilirlardi.

 

Burada sunu da belirtmek gerekir ki Osmanli d├óru'l-hadislerinde okutulan hadis, baska bir ifadeyle ders kitaplari meselesi kesin olarak a├žikliga kavusturulmus degildir. Biraz ├Ânce ders kitaplarindan bahs ederken, okutulduklarini s├Âyledigimiz kitaplar, daha ziyade S├╝leymaniye K├╝lliyesi Vakfiyesi'nin d├óru'l-hadisle ilgili b├Âl├╝m├╝nde m├╝derrisin vasiflari sayilirken bazi kelimelerin birer sifat mi, yoksa bu isimleri tasiyan Mesabih ve Mesarik gibi hadis kitaplarinin isimlerini tasiyan eserlere mi ait oldugu kesin olarak anlasilamamaktadir.

Biraz ├Ânce temas edilen Buhar├« ve M├╝slim bir tarafa birakilacak olursa herhalde hadisten okunacak kitaplar vakif sahibi tarafindan degil, m├╝derrisin kendi arzusu istikametinde olmustur.

Mimar├« y├Ânden genel medreselerden farkli olmayan d├óru'l-hadisler, halkin egitilmesinde, birlik ve beraberligin saglanmasinda hizmet veren egitim m├╝esseselerinden biri olmuslardir. Gerek kurulus d├Âneminde, gerekse duraklama ve gerileme d├Ânemlerinde b├╝y├╝k hizmetler g├Ârm├╝slerdi.

 


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
Muhammed Ender / 24.01.2009



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...