f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Te┼čvikiye Camii

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 2132  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
III. Selim 1209 ─░stanbul /
├ľzellik T├╝r├╝
  Camiler T├╝rbeler 
Adres Web
,
       
Kurum No: 2132 Hit : 2192 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

Te┼čvikiye Camii

─░stanbul’da XIX. yüzy─▒l─▒n ortalar─▒nda in┼ča edilen cami.
Te┼čvikiye’de bugünkü caminin yerinde III. Selim taraf─▒ndan 1209’da (1794-95) yapt─▒r─▒lan bir cami bulunuyordu. Abdülmecid’in 1270’te (1854) fevkanî ┼čekilde yeniden in┼ča ettirdi─či mevcut yap─▒ II. Abdülhamid zaman─▒nda 1294 (1877) ve 1309 (1891-92) y─▒llar─▒nda onar─▒m görmü┼čtür. Yap─▒n─▒n ilk mimar─▒n─▒n Krikor Amira Balyan oldu─ču tahmin edilmektedir. Abdülmecid döneminde Garabet Balyan ve o─člu Nikogos Bey birlikte çal─▒┼čm─▒┼č, 1294’teki onar─▒m─▒n─▒ Küçük Yorgi Kalfa, 1309’daki yenilemeyi ise Yuvan Efendi yapm─▒┼čt─▒r. Kap─▒ üzerindeki kitâbe 1209 tarihlidir. Cami bir avlu içinde in┼ča edilmi┼č olup e─čimli arazide kuruldu─ču için güney taraf─▒ bodrum kat üzerinde yükselen fevkanî bir yap─▒d─▒r. Harim bölümü 13 x 12 m. boyutlar─▒nda kareye yak─▒n dikdörtgen planda geli┼čir. Hemen önünde yer alan hünkâr kasr─▒ ve dairesi yakla┼č─▒k 24 x 15 m. boyutlar─▒ndad─▒r; zemin kat─▒n─▒n bir bölümü son cemaat yeri olarak kullan─▒lan büyükçe bir mekând─▒r. Hünkâr kasr─▒n─▒n as─▒l mekân─▒n iki kat─▒n─▒ a┼čan büyüklü─čü esas caminin ön cepheden alg─▒lanmas─▒n─▒ engeller. Giri┼č cephesi al─▒┼č─▒lagelen klasik düzenlemenin d─▒┼č─▒nda farkl─▒ ┼čekilde tasarlanm─▒┼čt─▒r. Giri┼či içeri al─▒nan ön cephede hünkâr kasr─▒ iki yanda d─▒┼ča ç─▒k─▒nt─▒l─▒d─▒r. 

Benzer düzenlemeler Ortaköy Camii ve Dolmabahçe Camii’nde de görülür. Ancak bu camilerde giri┼č ve kanatlar ayr─▒ kitleler halinde, Te┼čvikiye Camii’nde ise derin tutulan giri┼č, iki kanat aras─▒nda basamaklarla ç─▒k─▒lan dört adet sütunun ta┼č─▒d─▒─č─▒ yeni lentolu bir düzende ele al─▒nm─▒┼čt─▒r ve cephede dikdörtgen bir kütle olu┼čturmaktad─▒r. Bu tasar─▒m Bat─▒ mimarisinde yayg─▒n biçimde görülmekte olup “portik” diye adland─▒r─▒lmaktad─▒r. Avrupa neoklasik ak─▒m─▒n─▒n bir özelli─či olarak görülen bu uygulama, Te┼čvikiye Camii’nin Abdülmecid döneminden daha sonraki bir tarihte yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ dü┼čündürmektedir.

Caminin kuzey cephesine bak─▒ld─▒─č─▒nda burada dinî bir yap─▒dan ziyade XIX. yüzy─▒l resmî yap─▒lar─▒n─▒n mimari karakterinin yans─▒t─▒ld─▒─č─▒ söylenebilir. Giri┼čte kompozit ba┼čl─▒kl─▒ mermer sütunlar─▒n ta┼č─▒d─▒─č─▒ saçak korni┼činin üzerinde ortas─▒ kemerle çevrili, içinde bayrak ve k─▒l─▒ç olan tu─čral─▒ bir arma yer al─▒r. Armadaki izlerden a┼ča─č─▒ya do─čru sark─▒tlar─▒n oldu─ču ve bunlar─▒n günümüze ula┼čmad─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. Bunun hemen sa─č─▒nda alt─▒ kartu┼člu, solunda sekiz kartu┼člu kitâbe panolar─▒ bulunur. Arman─▒n iki taraf─▒nda dikdörtgen ┼čeritlerle çevrili iki pilast─▒r vard─▒r. Giri┼čin üstündeki pencereler ikinci kat─▒n ayd─▒nl─▒─č─▒n─▒ sa─člamaktad─▒r. Ana eksen üzerinde yer alan iki kanatl─▒ kap─▒s─▒ son cemaat yeri i┼člevini gören ön veya ara mekâna aç─▒l─▒r. 1895 tarihli Y─▒ld─▒z Albümü’ndeki bir foto─črafta Te┼čvikiye Camii’n-deki sütunlu alan─▒n camekânla kapat─▒ld─▒─č─▒ ve bütün pencerelerin ah┼čap kepenkli oldu─ču görülmektedir. Tamamen simetrik planda düzenlenen kuzey cephesinde dâire-i hümâyunun ana giri┼či sol taraftaki kap─▒dand─▒r. Bunun d─▒┼č─▒nda biri giri┼č alan─▒nda, di─čeri son cemaat yerinde olmak üzere birer kap─▒ daha vard─▒r. Üst kata ç─▒k─▒┼č giri┼čin solundaki ah┼čap parmakl─▒kl─▒ spiral merdivenle sa─član─▒r. Üst kat üçer kemer aç─▒kl─▒─č─▒ ve üç ah┼čap dikdörtgen ç─▒kmalarla ana mekâna aç─▒l─▒r. Hünkâr dairesinin orijinal düzenlemesi bozulmu┼čtur. Alt katta yer alan iki sütun üstte devam ederek mekân─▒ ikiye böler. Kuzey cephesinde iki kanatta yer alan ve üçer basamakla ç─▒k─▒lan kap─▒lar─▒n üzerleri içlerinde tu─čra bulunan beyzî madalyonlar, k─▒vr─▒ml─▒ dallar ve akant yapraklar─▒yla süslenmi┼čtir.

Harimden önce enlemesine geli┼čen ve iki sütunla ikiye ayr─▒lan son cemaat yeri ya da ara mekân denilen bölüm yer al─▒r. Sütunlar─▒n kö┼čeleri pahlanarak sekizgene dönü┼čtürülmü┼č ve kö┼čeler üçer s─▒ra mukarnasla kareye tamamlanarak bir nevi ba┼čl─▒k görünümü sa─članm─▒┼čt─▒r. Tavanlar ç─▒talarla bölümlere ayr─▒l─▒p geometrik düzende dekore edilmi┼čtir. Harime öndeki sütunlara benzer iki sütunun yer ald─▒─č─▒ üç aç─▒kl─▒kla geçilir. Oldukça küçük olan bu alan sekiz dilimli kubbe ile örtülüdür. Tamamen kâgir düzenlenen yap─▒da kubbe ah┼čap olup dâire-i hümâyun ile kubbe ete─či ayn─▒ yüksekliktedir. Di─čer yap─▒larda bulunan kasnak uygulamas─▒ Te┼čvikiye Camii’nde görülmez, alt yap─▒ kubbeye do─črudan ba─član─▒r. Kare alt yap─▒dan kubbeye geçi┼čte kö┼čelere birer diyagonal kö┼če lentosu yerle┼čtirilmi┼č, üçgen kö┼če alanlar─▒ düz b─▒rak─▒larak elibö─čründe benzeri e─črisel konsollar destek olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu düzenlemenin Osmanl─▒ mimarl─▒─č─▒nda ba┼čka bir örne─či görülmez. Ayr─▒ca harimin her kö┼česinde yüksek kaideler üzerinde mermer taklidi yuvarlak ye┼čil sütunlar yer almaktad─▒r. Harimin hemen alt─▒ndaki bodrum kat─▒ ibadet alan─▒ haline dönü┼čtürülmü┼čtür.

Yuvarlak kemerli mihrap ni┼či sade tutulmu┼č olup iki yanda yivli, korint ba┼čl─▒kl─▒ birer pilast─▒r bulunur. Kemerin ortas─▒nda kilit ta┼č─▒ vurgulanarak üst k─▒sm─▒ ve kenarlar─▒ alt─▒n yald─▒zl─▒ bitkisel bezemelerle süslenmi┼čtir. Ni┼čin üzerinde çerçeve içinde âyet levhas─▒, onun üzerinde akant yapra─č─▒ ve k─▒vr─▒ml─▒ dallardan olu┼čan tepelik bulunmaktad─▒r. Mermer kaide üzerine yerle┼čtirilen ah┼čap minberin bezemeleri alt─▒n yald─▒zl─▒d─▒r. ─░ki sütunlu kap─▒n─▒n hemen üstünde âyet levhas─▒ yer al─▒r. Kö┼čk k─▒sm─▒ çifte sütunlar─▒n ta┼č─▒d─▒─č─▒, pek rastlanmayan k─▒smen barok, k─▒smen oryantalist etkili dilimli külâhla örtülerek alemle son bulur. Minber korkulu─čunda ve aynas─▒nda örgülü geçmeler ve istiridye kabu─čundan olu┼čan kompozisyon motifleri görülür. Müezzin mahfili son cemaat yerinde olup yerden yükseltilmi┼č seki halinde ve etraf─▒ parmakl─▒klarla çevrilidir. Ah┼čap ve be┼č kö┼čeli vaaz kürsüsü do─čudaki iki pencere aras─▒na yerle┼čtirilmi┼čtir. Gövdesi alt─▒n yald─▒zl─▒ akant yapraklar─▒yla süslüdür. Ana mekân─▒n içi do─ču ve bat─▒ yönlerinde üçer, k─▒ble yönünde iki yuvarlak kemerli pencere ile ayd─▒nlat─▒l─▒r. Mihrab─▒n sa─č─▒ndan ba┼člayan bir âyet ku┼ča─č─▒ kuzey yönü hariç harimi üç taraftan dola┼č─▒r. Kubbe içi profilli silmelerle çerçevelenmi┼č olup içleri barok kalem i┼čleriyle dolguludur; kubbe ete─čine yak─▒n yerde bitkisel bezemeler yer al─▒r. Cami duvarlar─▒, ta┼č─▒y─▒c─▒ ayaklar, kiri┼člerin alt yüzeyleri çok renkli kalem i┼či bitkisel motiflerle bezelidir.
Yine son cemaat yerinde, galeride ve harim bölümünde duvarlar panolara ayr─▒larak içleri kalem i┼či bitkisel bezemelerle süslenmi┼čtir. Özellikle hünkâr dairesine ç─▒k─▒┼č─▒ sa─člayan merdiven üstündeki tavanda dikdörtgen panolarda ah┼čap üzerine yap─▒lm─▒┼č orijinal renk ve desenleriyle renkli kalem i┼čleri vard─▒r. Harim k─▒sm─▒nda duvarlar ve mekân─▒ ay─▒ran sütunlar 1 m. yüksekli─če kadar fîrûze renkli çinilerle kapl─▒d─▒r. Sütunlar─▒n çini kapl─▒ alt bölümlerinde s─▒r alt─▒ tekni─činde yap─▒lm─▒┼č çini levhalar bulunur. Pencerelerde vitray kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.

D─▒┼č cephede esas cami kitlesi yuvarlak kemerli pencereleri, ortalar─▒ndaki kilit ta┼člar─▒ ve bas─▒k dikdörtgen bodrum kat pencereleriyle klasik bir görünüm sergiler. Hünkâr kasr─▒ küçük boyutlu yay kemerli pencereleri, konsollu denizlikleri ve konsollu saçak korni┼čiyle ana yap─▒dan ayr─▒l─▒r. Camide bütün cepheler silme gruplar─▒yla düzenlenmi┼čtir. Üç cephesi de üçgen al─▒nl─▒klarla taçland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r, al─▒nl─▒klar─▒n kö┼čelerinde akroterler mevcuttur. Kubbenin dört kö┼česindeki a─č─▒rl─▒k kuleleri yuvarlak dilimlidir ve ta┼č külâhla tamamlan─▒r. Bunlardan ikisi yenilenmi┼č olup eski örnekleri mihrap yönünde bahçede durmaktad─▒r. Kur┼čun kapl─▒ kubbenin alemi alt─▒n yald─▒zl─▒d─▒r. Hünkâr kasr─▒ eski foto─čraflarda kiremit örtülü iken bugün kur┼čun kapl─▒d─▒r. Cami k─▒sm─▒ muntazam küfeki ta┼č─▒ndan yap─▒lm─▒┼č olup hünkâr kasr─▒, pencere ve kö┼če silmeleri d─▒┼č─▒nda s─▒val─▒d─▒r. Yap─▒n─▒n tek minaresi hünkâr kasr─▒n─▒n sa─č─▒ndad─▒r, yivli minare gövdesi tek ┼čerefelidir. Dikdörtgen kartu┼člu ┼čerefe alt─▒nda yumurta dizisinin de oldu─ču antik frizler bulunur. Ta┼č külâh burmal─▒d─▒r ve alemle son bulur. Te┼čvikiye Camii’nin geni┼č avlusunda III. Selim’in 1205 (1790) ve II. Mahmud’un 1226 (1811) y─▒l─▒nda tüfekle ni┼čan att─▒klar─▒na dair ni┼čan ta┼člar─▒ vard─▒r. ┼×ad─▒rvan─▒ 1992 tarihlidir. Mihrab─▒n güneybat─▒s─▒nda döneminden kalma küçük bir süs havuzu yer al─▒r, çanaklar─▒ moderndir. Üç kap─▒s─▒ olan avlunun as─▒l giri┼či Te┼čvikiye caddesinden sa─član─▒r. Te┼čvikiye Camii’nin güneyinde avlunun kö┼česinde bir çe┼čme ve muvakkithâne bulunmaktad─▒r. Hadîkatü’l-cevâmi‘de cami anlat─▒l─▒rken çe┼čmeden de bahsedilerek 1271 (1854-55) tarihi verilir. Herhangi bir bezemesi bulunmayan çe┼čme yalak seviyesine kadar topra─ča gömülü olup ayna ta┼č─▒ yoktur. Silindirik formda d─▒┼ča ta┼čk─▒n ve yuvarlak kemerli üç pencersi olan muvakkithâne kubbe ile örtülüdür. Yan─▒nda muvakkit için ayr─▒ca me┼črutas─▒ vard─▒r.


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 30.10.2015



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...