f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

┼×eyh Murad Tekkesi

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 2063  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
1715 ─░stanbul / T├╝rkiye
├ľzellik T├╝r├╝
Tarikat Merkezi  Tekke ve Zaviyeler 
Adres Web
,
       
Kurum No: 2063 Hit : 2685 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

┼×eyh Murad Tekkesi

─░stanbul Ey├╝pÔÇÖte XVII. y├╝zy─▒l ortalar─▒nda medrese olarak kurulan ve 1715ÔÇÖte tekkeye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝len tarikat merkezi.
Anadolu Kazaskeri ├çank─▒r─▒l─▒ Mustafa R├ósih Efendi taraf─▒ndan XVII. y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda medrese olarak tesis edilen yap─▒ 1715ÔÇÖte b├óninin o─člu ┼×eyh├╝lisl├óm Damadz├óde Ahmed Efendi taraf─▒ndan Nak┼čibend├«li─čin M├╝ceddid├« kolunu ilk defa ─░stanbulÔÇÖda yayan ┼×eyh Murad Buh├ór├« ad─▒na tekkeye ├ževirmi┼čtir.
Murad Buh├ór├«ÔÇÖnin, vefat─▒n─▒ (1132/1720) m├╝teakip medresenin mescid-tevhidh├óne olarak kullan─▒lan mesciddershanesine g├Âm├╝lmesiyle bu mek├ón t├╝rbe haline gelmi┼čtir. Arsan─▒n g├╝neydo─ču k├Â┼česindeki ba─č─▒ms─▒z mescid tevhidh├ónenin ┼×eyh├╝lisl├óm Hac─▒ Veliyy├╝ddin Efendi taraf─▒ndan bunun ├╝zerine in┼ča edildi─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. ├ľte yandan medresenin tekkeye tahvilinden sonra harem ve sel├óml─▒k daireleri eklenmi┼č, talebe h├╝crelerinden baz─▒lar─▒na kahve oca─č─▒, yemekhane gibi yeni i┼člevler verilmi┼č, di─čerleri dervi┼č h├╝cresi ┼čeklinde kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Daha sonraki y├╝zy─▒llarda tekkenin mimari program─▒ geni┼čletilmi┼č ve yap─▒lar bir├žok onar─▒m ge├žirmi┼čtir. IV. MehmedÔÇÖin k─▒z─▒ Hatice SultanÔÇÖ─▒n keth├╝d├ós─▒ Tersane Emini Mehmed Efendi 1143ÔÇÖte (1730) tekke i├žin ┼čad─▒rvan ve ├že┼čme in┼ča ettirmi┼č, Sadrazam K├Âse Mustafa Pa┼ča ikinci sad├óreti s─▒ras─▒nda (1756-1757) mescid-tevhidh├óneye minber koydurmu┼čtur. Sadrazam Yirmisekiz├želebiz├óde Mehmed Said Pa┼ča, XVIII. y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda Ku┼čluk (Pe┼čtamalc─▒lar) Hamam─▒ÔÇÖn─▒ yapt─▒rarak tekkeye ilhak etmi┼čtir. Tekkeye eklenen yap─▒lar aras─▒nda ┼×eyh├╝lisl├óm Veliyy├╝ddin EfendiÔÇÖnin t├╝rbesi de zikredilebilir. B├Âylece XVIII. y├╝zy─▒l sonlar─▒nda bir tarikat k├╝lliyesine d├Ân├╝┼čen ┼×eyh Murad TekkesiÔÇÖnde, Re├«s├╝lkurr├ó H├óf─▒z Feyzullah EfendiÔÇÖnin me┼čihat─▒ s─▒ras─▒nda 1272ÔÇÖde (1855-56) t├╝rbeye d├Ân├╝┼čm├╝┼č olan mescid-tevhidh├óneye biti┼čik ayn─▒ i┼čleve sahip yeni bir b├Âl├╝m in┼ča ettirilmi┼č, ayn─▒ y─▒llarda sel├óml─▒k ve harem b├Âl├╝mleri yenilenmi┼čtir. Ar┼čiv belgeleri tekkenin 1897, 1898 ve 1907y─▒llar─▒nda Evkaf Nez├óretiÔÇÖnce tamir edildi─čini g├Âstermektedir. 1925ÔÇÖte tekkelerin kapat─▒lmas─▒ndan sonra kaderine terkedilen ┼×eyh Murad Tekkesi, ├Âzellikle ├ževresinde sanayile┼čmenin h─▒z kazand─▒─č─▒ 1950ÔÇÖlerin ard─▒ndan gecekondular─▒n i┼čgaline u─čram─▒┼č, yap─▒lar─▒n bir k─▒sm─▒ (┼čad─▒rvan, ├že┼čme, hamam, harem ve sel├óml─▒k) tarihe kar─▒┼čm─▒┼č, di─čerleri de harap olmu┼čtur. Vak─▒flar Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖnce 1980ÔÇÖlerde ba┼člat─▒lan ve yar─▒m kalan onar─▒m daha sonra Hakyol Vakf─▒ taraf─▒ndan tamamlanm─▒┼č ve yap─▒ toplulu─ču ├že┼čitli k├╝lt├╝r faaliyetlerine tahsis edilmi┼čtir.
Nak┼čibend├«li─če ba─čl─▒ olan tekke, postni┼činlerin ilki Murad Buh├ór├« ile sonuncusu Abd├╝lkadir-i Belh├«ÔÇÖnin (├Â. 1923) ayn─▒ zamanda Bayram├«-Mel├óm├«li─čine (Hamzav├«lik) mensup olmalar─▒ndan dolay─▒ s├Âz konusu me┼črebin temsil edildi─či bir merkez olmu┼čtur. Ayr─▒ca tekkenin, Abd├╝lkadir-i Belh├« ile olan yak─▒nl─▒klar─▒ndan ├Ât├╝r├╝ son d├Ânem Mevlev├«lerÔÇÖi ve Bekta┼č├«lerÔÇÖinin u─čra─č─▒ haline geldi─či ve hemen her hafta zikir halkas─▒n─▒n ortas─▒nda sem├ózenlerin sem├ó etti─či bilinmektedir. Tekke bunun yan─▒nda, Murad Buh├ór├« ile Abd├╝lkadir-i Belh├«ÔÇÖnin Orta Asya k├Âkenli olmalar─▒ndan dolay─▒ bu b├Âlgeden ─░stanbulÔÇÖa gelen tarikat ehlinin ziyaret etti─či, bar─▒nd─▒─č─▒ bir tesis vazifesi g├Ârm├╝┼čt├╝r. ├éyin g├╝n├╝ olarak XIX. y├╝zy─▒la ait kaynaklarda farkl─▒ kay─▒tlar (pazar ve cuma) yer almaktad─▒r. Dahiliye Nez├óretiÔÇÖnin 1301 r. (1885) tarihli istatistik cetvelinde tekkede on alt─▒ erkekle on d├Ârt kad─▒n─▒n ikamet etti─či belirtilmi┼čtir. Tekkenin postuna s─▒ras─▒yla Seyyid Murad Buh├ór├«, Kilisli Ali Efendi (├Â. 1734), S─▒rr─▒ Ali Efendi (├Â. 1168/1755), Gelibolulu Mustafa Efendi (├Â. 1762), Yahy├ó Efendi (├Â. 1192/1778), ├çanakhisarl─▒ (├çanakkaleli) el-Hac H├óf─▒z Mehmed Efendi (├Â. 1784), Mehmed Efendi (├Â. 1793), me┼čihat─▒ 1793ÔÇÖte kald─▒r─▒lan Hasan Efendi, me┼čihat─▒ kald─▒r─▒lan Mehmed Efendi, Hisarl─▒ H├╝seyin Efendi (├Â. 1821), H├╝seyin EfendiÔÇÖnin damad─▒ Mehmed Esad Efendi (├Â. 1844), M. Esad EfendiÔÇÖnin o─člu Re├«s├╝lkurr├ó H├óf─▒z Feyzullah Efendi (├Â. 1867), Seyyid S├╝leyman Belh├« (├Â. 1877) ve S├╝leyman Belh├«ÔÇÖnin o─člu Seyyid Abd├╝lkadir-i Belh├« oturmu┼čtur.
Tekkenin do─čuda Davut A─ča caddesi, ├╝zerinde yer alan c├╝mle kap─▒s─▒n─▒n sa─č─▒nda Mehmed Keth├╝d├ó ├çe┼čmesi yer al─▒r. Ah┼čap sel├óml─▒k ve harem b├Âl├╝mleri hari├ž tekkeyi olu┼čturan birimlerin duvarlar─▒ alma┼č─▒k (tu─čla-ta┼č) ├Ârg├╝ye sahiptir. Kubbeler ve tonozlar tu─čla ├Ârg├╝l├╝ olup kur┼čunla kaplanm─▒┼čt─▒r. Arsan─▒n g├╝neydo─ču k├Â┼česinde bulunan ve tekkenin ilk mescid-tevhidh├ónesi, ayr─▒ca Mesnev├«h├óne olarak kullan─▒lan kare planl─▒ (10 x 10 m.) yap─▒ i├žeriden sivri kemerli tromplara, d─▒┼čar─▒dan sekizgen kasna─ča oturan bir kubbeyle ├Ârt├╝lm├╝┼čt├╝r. Yar─▒m sekizgen planl─▒ mihrab─▒n barok ├╝sl├╗ba ├Âzg├╝ dalgal─▒ bir yatay silmeyle bunun ├╝zerindeki dilimlerden olu┼čan kavsaras─▒ XVIII. y├╝zy─▒l─▒n son ├žeyre─činde veya XIX. y├╝zy─▒l─▒n ilk ├žeyre─činde elden ge├žirildi─čini g├Âsterir. Bat─▒ duvar─▒n─▒n g├╝ney kesiminde sonradan ├Âr├╝len oca─č─▒n varl─▒─č─▒ da mek├óndaki e─čitim i┼čleviyle a├ž─▒kl─▒k kazanmaktad─▒r. Duvarlarda ve tromplarda XIX. y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒na ait olmas─▒ gereken eklektik tarzda kalem i┼čleri, ayr─▒ca bat─▒ duvar─▒ndaki sa─č─▒r kemerin aynas─▒nda ├ži├žekli k├╗f├« ile yaz─▒lm─▒┼č besmele ve maÔÇśk─▒l├« hatla yaz─▒lm─▒┼č ├óyetler yer almaktad─▒r.
Dervi┼č h├╝crelerini, t├╝rbeyi ve sonradan eklenen ikinci mescid-tevhidh├óneyi bar─▒nd─▒ran ana bina ÔÇťUÔÇŁ bi├žiminde bir kitledir. Ba┼člang─▒├žta medrese olarak tasarland─▒─č─▒nda on bir adet talebe h├╝cresiyle bir mescid-dershaneden meydana gelen bu kitlenin 8,90 metrelik g├╝ney kolunda iki, 30,25 metrelik bat─▒ kolunda alt─▒, 23 metrelik kuzey kolunda ├╝├ž h├╝creyle sonradan t├╝rbeye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝len mescid-dershane bulunmaktad─▒r. Kare planl─▒ h├╝creler pandantifli kubbelerle ├Ârt├╝lm├╝┼č, birer ocakla ve dolap ni┼čiyle donat─▒lm─▒┼č, g├╝neybat─▒ k├Â┼česindeki h├╝crenin yeri hel├ólara tahsis edilmi┼čtir. Kuzeybat─▒ k├Â┼česindeki yemekhane dikd├Ârtgen plan─▒, merkezinde havaland─▒rma feneri mevcut, aynal─▒ tonozu, bat─▒ duvar─▒nda yer alan ve arkas─▒ndaki mutfa─ča a├ž─▒lan d├Ânme dolab─▒yla dikkat ├žeker. H├╝crelerin ├Ân├╝nde uzanan ve biri tekne tonozla, di─čerleri pandantifli kubbelerle ├Ârt├╝l├╝ olan revak birimleri, klasik Osmanl─▒ ├╝sl├╗bunun oranlar─▒na uymayan ve gotik mimariyi ├ža─čr─▒┼čt─▒ran sivri kemerlere oturur.
T├╝rbeye d├Ân├╝┼čm├╝┼č olan, kareye yak─▒n dikd├Ârtgen (5,60 x 5,20 m.) planl─▒ mesciddershane avlu y├Ân├╝nde h├╝crelerden ileri do─čru ta┼čar. Mihrap duvar─▒nda yanlarda yer alan ve mek├ón─▒n t├╝rbeye ├ževrilmesi s─▒ras─▒nda ┼čekillendi─či anla┼č─▒lan a├ž─▒kl─▒klar, mukarnasl─▒ ve palmetli takozlara sahip s├Âve dikmeleri ve ├╝zerlerinde ├óyetlerin yaz─▒l─▒ oldu─ču, bas─▒k kemer bi├žimli s├Âve ba┼čl─▒klar─▒yla ├žer├ževelenmi┼čtir. Pandantifli bir kubbeyle ├Ârt├╝l├╝ olan t├╝rbede Murad Buh├ór├« ile sonraki baz─▒ postni┼činlere ait (Seyyid S├╝leyman Efendi, Abd├╝lkadir-i Belh├«) oymal─▒ ah┼čap parmakl─▒klarla ku┼čat─▒lm─▒┼č sandukalar bulunur. Eski foto─čraflarda yan duvarlar─▒n ├╝├žgen al─▒nl─▒klarla y├╝kseltildi─či, kubbenin kiremit ├Ârt├╝l├╝ bir be┼čik ├žat─▒yla gizlendi─či g├Âr├╝lmekte, empire ├╝sl├╗bunu yans─▒tan bu tadil├ót─▒n t├╝rbenin ├Ân├╝ne 1272ÔÇÖde (1855-56) yeni mescid-tevhidh├ónenin eklenmesi s─▒ras─▒nda yap─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. Sonradan eklenen ikinci mescid-tevhidh├óne 11,70 x 7,85 m. boyutlar─▒nda, moloz ta┼č duvarl─▒, k─▒rma ├žat─▒l─▒, do─ču ve bat─▒ y├Ânlerinde birer giri┼či, g├╝ney duvar─▒n─▒n ekseninde mihrab─▒ olan bir yap─▒d─▒r. Tekkenin c├╝mle kap─▒s─▒n─▒n yer ald─▒─č─▒ do─ču y├Ân├╝ne a├ž─▒lan, cemaatin kulland─▒─č─▒ esas giri┼čteki kemer aynas─▒nda d─▒┼č y├╝zde bu b├Âl├╝m├╝n in┼ča tarihini (1272) ve ÔÇťR├╝┼čd├«ÔÇŁ imzas─▒n─▒ ta┼č─▒yan bir hadis levhas─▒, i├ž y├╝zde ayn─▒ tarihi veren bir ├óyet levhas─▒ vard─▒r ve her ikisi de s├╝l├╝s hatl─▒d─▒r. S├Âz konusu mek├ónla do─črudan ba─člant─▒n─▒n kuruldu─ču t├╝rbeye kom┼ču h├╝crenin ┼čerbeth├óneye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝─č├╝ anla┼č─▒lmaktad─▒r. Dikd├Ârtgen planl─▒ (7 x 4,50 m.) ve ├╝st├╝ a├ž─▒k olan ┼×eyh├╝lisl├óm Veliyy├╝ddin Efendi T├╝rbesi, demir parmakl─▒kl─▒ dikd├Ârtgen pencerelerle avluya (kuzey) a├ž─▒lan bas─▒k kemerli bir giri┼či bar─▒nd─▒ran, kesme ta┼č ├Ârg├╝l├╝ ve harpu┼čtal─▒ duvarlarla ku┼čat─▒lm─▒┼čt─▒r.
Ah┼čap olan harem ve sel├óml─▒k b├Âl├╝mleri tekkenin k├ógir olan di─čer b├Âl├╝mlerinden ba─č─▒ms─▒zd─▒r. Veliyy├╝ddin Efendi T├╝rbesiÔÇÖyle dervi┼č h├╝creleri aras─▒ndaki dikd├Ârtgen planl─▒ (9 x 7 m.) ve iki katl─▒ sel├óml─▒kta her katta k├╝├ž├╝k birer sofan─▒n ├ževresinde d├Ârder oda bulunur. Arsan─▒n bat─▒ kesiminde geni┼č bir bah├že (harem bah├žesi) i├žinde yer alan harem ise 15 x 14 m. boyutlar─▒nda ├╝├ž katl─▒ bir konak yavrusudur. Ni┼čanc─▒ Mustafa Pa┼ča caddesi boyunca uzanan, alma┼č─▒k ├Ârg├╝l├╝ zemin kat duvar─▒n─▒n eksenindeki giri┼čin a├ž─▒ld─▒─č─▒ sofan─▒n bat─▒s─▒nda (sa─č─▒nda) harem mutfa─č─▒ ile buna biti┼čik su haznesi, do─čusunda ana binadaki yemekhaneyle ba─člant─▒l─▒ as─▒l tekke mutfa─č─▒ bulunmaktad─▒r. Birinci ve ikinci katlarda ÔÇťz├╝lvecheynÔÇŁ sofalarla bunlara a├ž─▒lan, y├╝kl├╝klerle donat─▒lm─▒┼č ├žok say─▒da oda yer al─▒r. Tekkenin pek zengin olmayan k├╝t├╝phanesi S├╝leymaniye K├╝t├╝phanesiÔÇÖne ta┼č─▒nm─▒┼čt─▒r.

 


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 4.12.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...