f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

┼×erefiye K├╝lliyesi

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 2058  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
Bitlis Em├«ri IV. ┼×eref Han 1929 Bitlis / T├╝rkiye
├ľzellik T├╝r├╝
Cami, Medrese, T├╝rbe, ─░maret Hamam  K├╝lliye 
Adres Web
,
       
Kurum No: 2058 Hit : 1641 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

┼×erefiye K├╝lliyesi

Bitlis'te XVI. y├╝zy─▒l─▒n ilk yar─▒s─▒nda in┼ča edilen k├╝lliye.
Bitlis ┼čehir merkezinde K─▒┼čla ve Hasor derelerinin birle┼čti─či yerde kurulmu┼čtur. Kuzeyg├╝ney do─črultusunda s─▒ralanan k├╝lliye binalar─▒n─▒n do─ču cepheleri dere kenar─▒na ve caddeye, bat─▒ cephesi sarp bir ┼čekilde y├╝kselen kayal─▒klara bakmaktad─▒r. Avluya giri┼či sa─člayan ta├žkap─▒ ├╝zerindeki kitabesine g├Âre Bitlis Em├«ri IV. ┼×eref Han taraf─▒ndan 935 (1529) y─▒l─▒nda yapt─▒r─▒lan k├╝lliye cami, medrese, t├╝rbe, imaret ve hamamdan olu┼čmaktad─▒r. Binalardan cami, t├╝rbe ve imaret bir avlu etraf─▒nda yer almakta, medrese caminin g├╝neyinde, hamam ise bunlar─▒n uza─č─▒nda ana caddede bulunmaktad─▒r. Avluya, caminin son cemaat yerinin bir uzant─▒s─▒ ┼čeklinde do─čudan d─▒┼ča ta┼čan giri┼č ├╝nitesinin g├╝ney y├╝z├╝ne yerle┼čtirilmi┼č bir ta├žkap─▒dan ge├žilmektedir. Ta├žkap─▒ dikd├Ârtgen g├Âr├╝n├╝┼čl├╝ olup d├╝z ve kaval silme ile ├╝├ž s─▒ral─▒ mukar nasl─▒ ve geometrik ge├žmeli bord├╝rle ├žer├ževelenmi┼čtir. Bord├╝rde sekizgen ve sekiz k├Â┼čeli y─▒ld─▒zlardan geli┼čen geometrik bir d├╝zenleme yer almaktad─▒r. Mukarnas kav saral─▒ kap─▒ girintisinin k├Â┼čeleri helezonik yivli silindirik s├╝tun├želerle yumu┼čat─▒lm─▒┼čt─▒r. Kavsara iki renkli ta┼člarla yap─▒lm─▒┼č ├╝├ž dilimli bir kemerle ku┼čat─▒lm─▒┼č, kavsaran─▒n alt─▒nda kartu┼člar i├žerisindeki d├Ârt b├Âl├╝ml├╝ in┼ča kitabesi cel├« s├╝l├╝s hatla yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Kap─▒ a├ž─▒kl─▒─č─▒ ├╝stten d├╝z lentolu olup yar─▒m y─▒ld─▒z ┼čeklinde devam eden bir silme ile ├ževrelenmi┼č, lento ├╝zerinde geometrik bezemeler yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Kap─▒dan kare planl─▒, ├╝st├╝ kubbe ile ├Ârt├╝l├╝ giri┼č ├╝nitesine ge├žilmektedir. Bunun bat─▒ taraf─▒nda ikinci bir kap─▒ caminin son cemaat yerine a├ž─▒lmakta, buradan da avluya ula┼č─▒lmaktad─▒r.
Cami. Avlunun g├╝neyinde yer alan cami, d├╝zg├╝n kesme ta┼č malzeme ile in┼ča edilmi┼č olup be┼č b├Âl├╝ml├╝ son cemaat yeri ve enine dikd├Ârtgen planl─▒ harimden meydana gelmekte, kuzey cephesinde iki k├Â┼čeye kayd─▒r─▒lm─▒┼č kap─▒lardan harime girilmektedir. Harim mihrap ├Ân├╝ kubbeli ve enine ├╝├ž neftidir. Mihrap ├Ân├╝ kubbesi iki nefi kesmekte, g├╝neyden k─▒ble duvar─▒na di─čer ├╝├ž y├Ânden p├óyelere oturmaktad─▒r. K─▒ble taraf─▒ndaki birinci nef k├Â┼čelerde kubbe, aralarda be┼čik tonozla, daha geni┼č tutulmu┼č ikinci nef be┼čik tonozlarla, ├╝├ž├╝nc├╝ nef ikisi k├Â┼čelerde, ikisi ortada d├Ârt kubbe ve aralardaki be┼čik tonozlarla ├Ârt├╝lm├╝┼čt├╝r. Mihrap ├Ân├╝ kubbesi i├žten tu─člalarla hafif sivri bi├žimde, d─▒┼čtan olduk├ža y├╝ksek silindirik kasnakl─▒ ve bas─▒kt─▒r. Harim ve son cemaat yerinin ├╝st├╝ d├╝z dam ┼čeklinde ele al─▒nm─▒┼čt─▒r. Caminin avluya bakan kuzey cephesinde be┼č b├Âl├╝ml├╝ son cemaat yeri bulunmaktad─▒r. Do─čudan giri┼č ├╝nitesi, bat─▒dan bir duvarla iki yandan kapat─▒lm─▒┼č olan son cemaat yerinin s├╝tunlara oturan sivri kemerli a├ž─▒kl─▒klar─▒ mevcuttur. B├Âl├╝mlerin ├╝zerleri pandantif ge├ži┼čli kubbelerle ├Ârt├╝lm├╝┼čt├╝r. Son cemaat yerinde ortada bir mihrap ni┼či, bunun iki yan─▒nda birer pencere ve k├Â┼čelerde camiye ge├ži┼či sa─člayan iki kap─▒ mevcuttur. Mihrap, iki silmeyle ├žer├ževelenmi┼č dikd├Ârtgen g├Âr├╝n├╝┼čl├╝ olup yar─▒m daire planl─▒ ve oval kav saral─▒d─▒r. Kavsara ortas─▒ndaki yar─▒m g├╝lbe zek ve k├Â┼čeliklerdeki ma'k─▒l├« yaz─▒lar mihrab─▒ s├╝slemektedir. Kap─▒lar sade dikd├Ârtgen birer a├ž─▒kl─▒ktan ibarettir. Pencereler ise birbirine benzer, ├╝stten mukarnasla sonlanan, k├Â┼čeleri s├╝tun├želi bir girinti i├žerisinde dikd├Ârtgen a├ž─▒ki─▒kl─▒d─▒r. S├╝tun├že g├Âvdeleri geometrik, ba┼čl─▒klar─▒ bitkisel bezemeli olarak yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Caminin bat─▒ cephesi sa─č─▒r olup caddeye bakan do─ču cephesi iki katl─▒ ├╝├žer pencere ve aralardaki damla motifleriyle, g├╝ney cephesi de ortada mihrap ├ž─▒k─▒nt─▒s─▒, k├Â┼čelere yak─▒n do─čudaki iki katl─▒ birer pencere ile hareket  lendirilmi┼čtir. Do─ču cephesindeki alt pencereler dikd├Ârtgen a├ž─▒kl─▒k ┼čeklinde, ├╝sttekiler sivri kemerli, de─či┼čik geometrik ┼čekilli ta┼č ajurludur. Aralar─▒ndaki damla motiflerinin i├žleri geometrik y─▒ld─▒z motifleriyle doldurulmu┼čtur. G├╝ney cephesinin ortas─▒ndaki mihrap ├ž─▒k─▒nt─▒s─▒ be┼č kenarl─▒ olarak d─▒┼ča yans─▒makta, bunu ├╝stten yar─▒m piramidal bir k├╝l├óh ├Ârtmektedir. Alt pencereler k├Â┼čelerden s├╝tun├želerle s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č, ├╝stten mukarnasla nihayetlenen girinti i├žerisinde d├╝z lentolu, dikt├Ârtgen a├ž─▒ki─▒kl─▒d─▒r. S├╝tun├želerin g├Âvde ve ba┼čl─▒klar─▒yla lento ├╝zerinde zengin bitkisel ve geometrik s├╝slemeler bulunmaktad─▒r. Do─čudaki ├╝st pencere sivri kemer a├ž─▒kl─▒kl─▒, i├žerisi ajurlu geometrik desenlerle doldurulmu┼čtur. ─░├ž mek├ónda p├óye ve kemerler d├╝zg├╝n kesme ta┼č kapl─▒, duvarlar, kubbe ve tonozlar s─▒val─▒d─▒r. Beden duvarlar─▒ g├╝n├╝m├╝zde ah┼čapla yar─▒ya kadar kaplanm─▒┼čt─▒r. Mihrap ni┼či ├╝stten yar─▒m k├╝re kavsaral─▒ ve s─▒val─▒d─▒r. Minber ise ah┼čaptan olup orijinal de─čildir; ├╝zerinde ├že┼čitli bitkisel ve geometrik desenler yer almaktad─▒r.
Medrese. Caminin g├╝ney taraf─▒nda yer almaktad─▒r. Kuzeyg├╝ney do─črultusunda dikd├Ârtgen bir alana oturan medresenin do─ču kanad─▒ iki katl─▒d─▒r. Kuzey cephesinin ortas─▒nda d─▒┼ča ├ž─▒k─▒nt─▒ yapmayan eyvan t├╝r├╝ bir ta├žkap─▒dan medreseye girilmekte, kap─▒dan giri┼č eyvan─▒ vas─▒tas─▒yla avluya ula┼č─▒lmaktad─▒r. Avlu do─čubat─▒ y├Ân├╝nde dikd├Ârtgen planl─▒ olup olduk├ža k├╝├ž├╝k tutulmu┼čtur. Giri┼čin kar┼č─▒s─▒nda avluya a├ž─▒lan ana eyvan mevcuttur. Her iki eyvan─▒n yanlar─▒nda dar birer eyvan daha vard─▒r. ─░ki katl─▒ do─ču kanad─▒n─▒n alt─▒nda yola a├ž─▒lan birbirine e┼čit b├╝y├╝kl├╝kte be┼č mek├ón bulunur. Be┼čik tonoz ├Ârt├╝l├╝ bu mek├ónlar d├╝kk├ón olarak yap─▒lm─▒┼čt─▒r. ├ťstte ├╝zerleri kubbe ile ├Ârt├╝l├╝, kare planl─▒ be┼č medrese odas─▒ s─▒ralanmaktad─▒r. Bunlar─▒n d─▒┼ča bakan dikd├Ârtgen a├ž─▒kl─▒kl─▒ birer penceresi vard─▒r. Bat─▒ kanad─▒nda ortadaki dikd├Ârtgen planl─▒ ve be┼čik tonoz ├Ârt├╝l├╝ odan─▒n g├╝neyinde bir adet, kuzeyinde iki adet kubbeli, kare planl─▒ oda yer almaktad─▒r. Her iki kanatta ortadaki odalara avludan, yanlardaki iki┼čer tanesine koridorlardan birer kap─▒ ile ge├žilmektedir. Bat─▒ cephesi kayal─▒klara yasland─▒─č─▒ndan pencere a├ž─▒lmam─▒┼čt─▒r. Kuzey cephesini ta├žkap─▒, do─ču cephesini pencereler hareketlendirmektedir. ├ťstten ├Ârt├╝ d├╝z dam ┼čeklindedir. Odalara ait bacalarla bat─▒ kanad─▒n─▒n ortas─▒ndaki tepe penceresi d─▒┼ča yans─▒maktad─▒r. D├╝zg├╝n kesme ta┼č i┼č├žili─činin g├Âr├╝ld├╝─č├╝ yap─▒ olduk├ža sade ve yal─▒nd─▒r.
T├╝rbe. Avlunun kuzeydo─ču k├Â┼česinde giri┼č ├╝nitesine biti┼čik olarak yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Dere kenar─▒nda kuruldu─čundan bat─▒ cephesi avlu zeminde kalmakta, do─ču cephesi yamaca uydurulmu┼č olarak a┼ča─č─▒ seviyeye kadar inmektedir. Tek katl─▒ t├╝rbe kuzey g├╝ney do─črultusunda dikd├Ârtgen bir plana sahiptir. G├╝ney taraf─▒ndan bir kemerle geni┼čletilmi┼č t├╝rbeye bat─▒ cephesinin ortas─▒ndaki d─▒┼ča ├ž─▒k─▒nt─▒l─▒ ta├žkap─▒dan girilmektedir. T├╝rbenin do─ču ve g├╝ney y├Ânlerine dikd├Ârtgen birer pencere a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r. K├╝bik g├Âvdeden ├╝├žgen k├Â┼če pahlar─▒yla sekizgen kasna─ča ge├žilmekte, kasnak ├╝zerine sivri piramidal k├╝l├óh oturmaktad─▒r. G├Âvdeden d─▒┼ča ├ž─▒k─▒nt─▒ yapan ta├žkap─▒y─▒ d─▒┼čtan geometrik ge├žmeli bir bord├╝rle iki kaval silme ├ževrelemektedir. Sivri kemerli giri┼čin ortas─▒na dikd├Ârtgen a├ž─▒kl─▒kl─▒ kap─▒ yerle┼čtirilmi┼čtir. Kap─▒n─▒n ├╝st├╝nde mermer ki t├óbe yer almaktad─▒r. Yaz─▒ cel├« s├╝l├╝s karakterde, bord├╝r ┼čeklinde d├Ârt yandan dolanmakta olup ortas─▒ bo┼č b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu ki t├óbeden t├╝rbenin 940 (153334) y─▒l─▒nda IV. ┼×eref Han i├žin o─člu Em├«r ┼×emseddin taraf─▒ndan yapt─▒r─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. ─░├žerisinde be┼č sanduka bulunan t├╝rbe pandantif ge├ži┼čli bir kubbe ile ├Ârt├╝lm├╝┼č, g├╝ney taraf─▒ kemerle geni┼čletilmi┼čtir. D─▒┼čtan kubbeyi kaplayan sekizgen piramidal k├╝l├óh olduk├ža sivri tutulmu┼čtur. G├Âvdeye a├ž─▒lm─▒┼č do─čudaki pencere dikd├Ârtgen a├ž─▒kl─▒kl─▒ ve ta┼č ajurludur. ─░├žerisi onikigenlerden meydana gelen geometrik ge├žmeyle ┼če bekelendirilmi┼čtir. T├╝rbenin tamam─▒nda d├╝zg├╝n kesme ta┼č malzeme kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. S├╝slemeler ta├žkap─▒ ve pencerelerde yo─čunla┼čm─▒┼č, ├╝├žgen pahlar k├╝bik g├Âvdeyi hareketlendirmi┼čtir.
─░maret. Avlunun kuzey taraf─▒na yerle┼čtirilmi┼čtir. Do─čubat─▒ y├Ân├╝nde dikd├Ârtgen planl─▒ yap─▒ di─čerlerine g├Âre daha harap durumdad─▒r. ─░marete g├╝ney cephesinin ortas─▒ndaki ta├žkap─▒dan ge├žilmektedir. Merkez├« kubbeli yap─▒ d├Ârt kollu bir d├╝zenlemeye sahiptir. Kubbe pandantiflerle ge├ži┼či sa─članan ayd─▒nl─▒k fenerlidir. Kuzey ve g├╝ney kollar─▒ do─ču ve bat─▒ y├Ân├╝ndekilere g├Âre daha k─▒sa tutulmu┼čtur. Ayr─▒ca kuzey ve do─ču kollar─▒n─▒n ortas─▒ndan bir duvarla b├Âl├╝nd├╝kleri g├Âr├╝lmektedir. Yap─▒n─▒n d├Ârt k├Â┼česinde birbirine e┼čit dikd├Ârtgen planl─▒ ve be┼čik tonoz ├Ârt├╝l├╝ mek├ónlar yer almaktad─▒r. ─░├žte d├╝zg├╝n kesme ta┼č, d─▒┼č cephelerde moloz ta┼člar─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒ yap─▒n─▒n kuzey ve g├╝ney cepheleri harap durumdad─▒r. G├╝n├╝m├╝zde hel├ó ve abdest alma yeri olarak kullan─▒lan yap─▒ sade olup s├╝slemeye yer verilmemi┼čtir.
Minare imaretin g├╝neydo─ču duvar─▒na biti┼čik olarak yap─▒lm─▒┼čt─▒r ve kare kaidenin bat─▒ y├Ân├╝nde kap─▒s─▒ vard─▒r. G├╝ney y├Ân├╝nde imaretin ├žat─▒ hizas─▒na yak─▒n bir yerine enine dikd├Ârtgen bir ta┼č plaka yerle┼čtirilmi┼čtir. D─▒┼čtan silme, i├žten iki s─▒ra mukar nasla ├žer├ževelenmi┼č, i├žerisi alttaki k├╗f├« yaz─▒lardan geli┼čen geometrik, ├╝stte pal met motifleriyle sonlanan bir kompozisyonla doldurulmu┼čtur. Bunun ├╝zerinde kaideyi iki silmeyle s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č palmet motifli bir ku┼čak dolanmaktad─▒r. Kaideden ters ve d├╝z ├╝├žgen pahlarla sekizgen pabu├žlu─ča ge├žilmektedir. Pabu├žlu─čun her y├╝zeyi sivri kemerli olup i├žlerine kare ve dairesel rozetler i┼členmi┼č, rozetlerin i├žleri girift geometrik kompozisyonlarla bezenmi┼čtir. Papu├ž k─▒sm─▒ndan sonra gelen si lindirik g├Âvde alt ve orta kesimde iki ku┼čakla b├Âl├╝mlenmi┼čtir. Alttaki ku┼čakta silmelerle s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼č k├╗f├« yaz─▒ dolanmaktad─▒r. Ortadaki ├žift silmenin s─▒n─▒rland─▒─č─▒ ku┼čak bo┼č b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu iki ku┼čak aras─▒na d├Ârt ana y├Âne gelecek ┼čekilde d├Ârt adet damla motifi g├Âvdeyi hareketlendirmektedir. Damla motiflerinin i├žleri simetrik palmet ve r├╗m├« kompozisyonlarla doldurulmu┼čtur. ┼×erefede demir parmakl─▒kl─▒ bir korkuluk mevcuttur. ┼×erefeden sonra silindirik k─▒sa bir petek ve sekizgen piramidal k├╝l├óh gelmektedir.
Hamam. K├╝lliye binas─▒n─▒n uza─č─▒nda ana cadde ├╝zerinde bulunmaktad─▒r. Vakfiyesinden hamam─▒n IV. ┼×eref Han taraf─▒ndan yapt─▒r─▒ld─▒─č─▒ anla┼č─▒lmaktad─▒r. Han Hamam─▒ ad─▒yla an─▒lan yap─▒ d├╝zg├╝n olmayan bir plana sahip olup tek hamam ┼čeklinde in┼ča edilmi┼čtir. G├╝neybat─▒ k├Â┼česinde kare planl─▒, ├╝zeri kubbe ile ├Ârt├╝l├╝ soyunmal─▒kyer almakta, buraya g├╝ney cephesinin ortas─▒ndan be┼čik tonoz ├Ârt├╝l├╝ bir giri┼č ├╝nitesiyle ge├žilmektedir. Tromplu kubbeyle ├Ârt├╝l├╝ soyunmal─▒ktan kuzey taraf─▒ndaki ─▒l─▒kl─▒k b├Âl├╝m├╝ne var─▒lmaktad─▒r. Ortadaki dar bir koridordan birer kap─▒ ile kuzey, bat─▒ ve do─čudaki ─▒l─▒kl─▒k h├╝crelerine ula┼č─▒lmakta, bunlardan do─čudaki odadan s─▒cakl─▒─ča ge├žilmektedir. S─▒cakl─▒k merkez├« kubbeli, d├Ârt eyvanl─▒ ve k├Â┼če halvetlidir. Eyvanlar d├Ârt ana y├Ânde birbirine e┼čit b├╝y├╝kl├╝kte be┼čik tonozla, k├Â┼če halvetleri ise kubbe ile ├Ârt├╝l├╝d├╝r. Ancak g├╝neybat─▒daki k├Â┼če odas─▒ g├╝neye do─čru, g├╝neydo─čudaki g├╝neye ve do─čuya do─čru sivri kemerle ayr─▒lan be┼čik tonozlu il├óve mek├ónlarla geni┼čletilmi┼čtir. G├╝neydo─čudaki geni┼č b├Âl├╝m k├╝lhan ve su deposunu te┼čkil etmektedir. D├╝zg├╝n kesme ta┼č malzemenin kullan─▒ld─▒─č─▒ yap─▒ g├╝n├╝m├╝zde faaliyetini s├╝rd├╝rmektedir.

 


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 4.12.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...