f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

S─▒d─▒ Mahrez Camii

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 2038  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
Mehmed Bey el-Mur├ód├« 1693 Bo┼č /
├ľzellik T├╝r├╝
Cami  Camiler T├╝rbeler 
Adres Web
,
       
Kurum No: 2038 Hit : 2743 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

Sîdî Mahrez Camii

TunusÔÇÖta plan ┼čemas─▒ ve ├žinileriyle klasik Osmanl─▒ mimarisini temsil eden cami.
Eski ┼čehrin (Medine) kuzeyinde ├žar┼č─▒lar─▒n yo─čun oldu─ču bir b├Âlgede Zeheb ve Karmatu sokaklar─▒ ile ├ževrilen geni┼č alanda in┼ča edilmi┼čtir. Buradaki k├╝├ž├╝k bir mescid y─▒k─▒larak yerine yap─▒lan ve ad─▒n─▒ hemen yan─▒ndaki S├«d├« Mahrez Z├óviyesiÔÇÖnden alan caminin in┼čas─▒na ilk defa Mehmed Bey el-Mur├ód├« taraf─▒ndan 1104 (1692-93) y─▒l─▒nda ba┼članm─▒┼čt─▒r. Bu sebeple baz─▒ kaynaklarda Mehmed Bey Camii olarak da ge├žmektedir. 1675ÔÇÖte ba┼ča ge├žen Mehmed Bey'in bu camiden ba┼čka KayrevanÔÇÖdaki S├«d├« S├ó- hib K├╝lliyesiÔÇÖne z├óviye ve minare ekletti─či, ayr─▒ca T├╝nusÔÇÖta bir├žok k├Âpr├╝ yapt─▒rd─▒─č─▒ bilinmektedir. 1108 (1696-97) y─▒l─▒nda Mehmed BeyÔÇÖin ├Âl├╝m├╝ ├╝zerine caminin yap─▒m─▒na onun yerine ge├žen karde┼či Ramazan Bey devam etmi┼č, Ramazan BeyÔÇÖin ├Âl├╝m├╝nden bir y─▒l sonra 1110ÔÇÖda (1698-99) Murad Bey taraf─▒ndan tamamlanm─▒┼čt─▒r. 1981 y─▒l─▒nda ├Ânemli bir onar─▒m ge├žiren yap─▒ g├╝n├╝m├╝zde bak─▒ml─▒ durumdad─▒r.
D─▒┼č avlu duvarlar─▒n─▒n olduk├ža y├╝ksek tutulmas─▒ ve ├žok say─▒da k├╝├ž├╝k sat─▒c─▒ kul├╝besiyle ├ódeta kapanmas─▒ y├╝z├╝nden yak─▒ndan kolayca alg─▒lanamayan camiye d├╝z atk─▒l─▒ ve sade ├╝├ž kap─▒dan girilmektedir. Sokaktan merdivenle ├ž─▒k─▒lan y├╝kseltilmi┼č bir alan ├╝zerinde in┼ča edilen cami, beden duvarlar─▒ndan kubbe kilit ta┼č─▒na kadar kademeler halinde y├╝kselen beyaza boyanm─▒┼č d─▒┼č cepheleriyle ┼čehrin genel silueti i├žinde dikkatleri ├╝st├╝ne ├žekmektedir. Ancak revak kemerlerinin ├╝zerinde a┼č─▒r─▒ y├╝kseltilen kalkan duvarlar─▒ sebebiyle ├╝st ├Ârt├╝deki ka- demelenme avludan g├Âr├╝lmemektedir.
Avludan harime dokuz kap─▒ ile girilmektedir. Kare i├ž mek├ón ortada d├Ârt p├óye ├╝zerinde kemerlere oturan ve pandantiflerle ge├ži┼či sa─članan 11,70 m. ├žap─▒nda b├╝y├╝k kubbe, d├Ârt y├Ânde ise yar─▒m kubbe ve k├Â┼čelerde ge├ži┼či trompla sa─članan daha k├╝├ž├╝k birer kubbe ile ├Ârt├╝lerek merkez├« plan ┼čemas─▒ elde edilmi┼čtir. ─░├ž mek├ónda duvar p├óyeleri, merkez├« kubbeyi ta┼č─▒yan p├óyele- re kemerlerle ba─članmaktad─▒r. Ortaya gelen k─▒s─▒mlar─▒ pahlanan p├óyelerin birbirine uzakl─▒─č─▒ 10,20 m., yerden kilit ta┼č─▒na kadar kubbenin y├╝ksekli─či 29 metredir. Harim cami beden duvarlar─▒ ile orta kubbe, yar─▒m kubbeler ve eksedralar─▒n kasnaklar─▒na a├ž─▒lan otuz d├Ârt pencereden ─▒┼č─▒k almaktad─▒r. Duvarlara alt─▒s─▒ k─▒ble cephesinde olmak ├╝zere on iki dolap ni┼či a├ž─▒lm─▒┼čt─▒r.
─░├ž mek├ónda duvarlar yerden 4 m. y├╝ksekli─če kadar beyaz mermerle kaplanm─▒┼č olup buradaki kap─▒, pencere ve dolap ni┼čleri kal─▒n siyah konturla ├žer├ževelenmi┼čtir. Harimin k├Â┼čelerindeki duvarlarda mermer panolar─▒n i├ži, koyu renkli sekiz kollu y─▒ld─▒z motiflerinin ├ževresinde alt─▒gen ve sekizgenlerden olu┼čan geometrik kompozisyonlarla s├╝slenmi┼čtir. G├╝ney duvardaki dolap ni┼člerinin ├╝zerinden mihrab─▒n ├╝st hizas─▒na kadar olan b├╝t├╝n y├╝zey, yer yer mercan k─▒rm─▒z─▒s─▒n─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒ s─▒r alt─▒ tekni─čindeki ─░znik ├žinileriyle kaplanm─▒┼čt─▒r. Bunlardan ├Âzellikle mihrab─▒n iki yan─▒nda yer alan ├žiniler gerek renkleri gerek desen zenginlikleriyle dikkat ├žekicidir. Bir b├╝y├╝k, bir k├╝├ž├╝k panolar halinde s─▒ralanan ├╝├ž farkl─▒ kompozisyon g├Âr├╝lmektedir. Bu kompozisyonlar, i├žlerinde g├╝l bezekler bulunan daireler ve papatyalarla sar─▒lan sivri u├žlu yaprakl─▒ ├ži├žeklerin yan yana dizilmesinden olu┼čan desenlere sahip ├žini bord├╝r ile ├žer├ževelenmi┼čtir. Mihrab─▒n ├╝st hizas─▒nda i├ž mek├ón─▒n b├╝t├╝n duvarlar─▒n─▒ dola┼čan al├ž─▒ bezeme yuvarlak kemerli panolar─▒n i├žlerinde ├žok ince i┼členmi┼č palmet, r├╗m├«, l├óle ve ├╝├ž yaprakl─▒ ├ži├žeklerden olu┼čmaktad─▒r. Bunlar─▒n ├╝zerinde eksedralara kadar olan y├╝zeyde al├ž─▒dan konsol bi├žiminde bir friz yer al─▒r. Buradan itibaren orta kubbenin kilit ta┼č─▒na kadar olan b├╝t├╝n y├╝zeyleri s├╝sleyen al├ž─▒ kaplama sonradan yap─▒lm─▒┼č olup orijinalinde bu y├╝zeylerin bo┼č b─▒rak─▒ld─▒─č─▒ eski resimlerden anla┼č─▒lmaktad─▒r.
Merkez├« kubbeyi ta┼č─▒yan p├óyeler kal─▒n konsollarla be┼č b├Âl├╝me ayr─▒lm─▒┼čt─▒r. Yerden 1,60 m. y├╝ksekli─če kadar siyah mermerle, bunun ├╝zeri de yine s─▒r alt─▒ tekni─čindeki kaliteli ─░znik ├žinileriyle kaplanm─▒┼čt─▒r. Di─čer y├╝zeyler bo┼č b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r. P├óyelerin ├╝zerindeki pandantiflerin i├žleri kademelene- rek y├╝kselen dilimli kemerlerle s─▒n─▒rland─▒-r─▒lan, mavi zemine beyaz harflerle yaz─▒lm─▒┼č s├╝l├╝s hatl─▒ ├óyet kit├óbesi, bunun ├ževresinde ├╝├žer selvi motifiyle k├Â┼čelerde d├Ârt halife isimleri ile s├╝slenmi┼čtir. Bunlar─▒n ├╝zerinde ─░hl├ós s├╗resiyle dua ibarelerinin yaz─▒ld─▒─č─▒ palmet frizi ve ├ži├žek dizilerinden olu┼čan bir s├╝sleme ku┼ča─č─▒ ile yuvarlak kemerli sekiz pencerenin a├ž─▒ld─▒─č─▒ dairev├« kubbe kasna─č─▒ yer almaktad─▒r.
Harimin g├╝ney duvar─▒n─▒n ortas─▒ndaki at nal─▒ kemerli mermer mihrap yerel etkiler ta┼č─▒r. D─▒┼čtan siyah ├žizgilerle ku┼čat─▒lan mihrab─▒n yanlarda meand─▒r ba┼čl─▒kl─▒ s├╝tun├že- ler ├╝zerinde y├╝kselen at nal─▒ kemeri ilki siyah-beyaz ta┼čla, di─čeri d├╝z iki silme ile ├ževrelenmektedir. Siyah konturla s─▒n─▒rland─▒r─▒lan kemer al─▒nl─▒klar─▒n─▒n ├╝st k├Â┼česine sekiz kollu y─▒ld─▒z motifinin i┼člendi─či kare panolar yerle┼čtirilmi┼čtir. Mihrap kavsaras─▒ al├ž─▒dan kollan uzun alt─▒genlerin aras─▒ndaki palmet ve stilize ├ži├žek motifleriyle s├╝slenmi┼čtir. Mihrab─▒n alt b├Âl├╝m├╝n├╝ ├╝stleri yine at nal─▒ kemerle sonlanan k├╝├ž├╝k ni┼čler hareketlendirmi┼čtir. Mihrab─▒n sa─č─▒nda yer alan minber mermerdendir. Meand─▒r ba┼čl─▒kl─▒ s├╝tun├želer ├╝zerinde y├╝kselen yuvarlak kemerli kap─▒n─▒n kemer al─▒nl─▒klar─▒ sar─▒ renkli k─▒vr─▒k dallarla s├╝slenmi┼čtir. Orta kollar─▒ uzun alt─▒genlerle olu┼čturulmu┼č b├╝y├╝k bir ├╝├žgen motifinin bulundu─ču yan ayaklar─▒n alt b├Âl├╝m├╝nde yuvarlak kemerli s├╝p├╝rgelik bulunmaktad─▒r. Kemer al─▒nl─▒klar─▒ minber kap─▒s─▒nda oldu─ču gibi koyu ye┼čil zemine sar─▒ renkli stilize palmet, r├╗ m├« ve k─▒vr─▒k dallarla s├╝slenmi┼čtir. M├╝ezzin mahfili kuzeybat─▒daki p├óyenin yan─▒nda bulunmaktad─▒r. Pembe renkli d├Ârt s├╝tunun ta┼č─▒d─▒─č─▒ at nal─▒ kemerli alt b├Âl├╝mle merdivenle ├ž─▒k─▒lan parmakl─▒kl─▒ bir ├╝st b├Âl├╝mden olu┼čmaktad─▒r. Ah┼čap ├╝zerine yap─▒lan kalem i┼či bezemeler son onar─▒mdan kalmad─▒r.
Caminin harimini k─▒ble y├Ân├╝ hari├ž ├╝├ž y├Ânden saran revakl─▒ avluya, S├«d├« Mahrez ve Zeheb soka─č─▒ ile g├╝neydeki ├ž─▒kmaz soka─ča a├ž─▒lan kap─▒n─▒n ├Ân├╝ndeki merdivenlerden ├ž─▒k─▒l─▒r. Revaklar, k├Â┼čelerde alt─▒ duvar payesiyle yirmi alt─▒ s├╝tun ├╝zerindeki yirmi d├Ârt at nal─▒ kemerden meydana gelmekte olup d├╝z ├žat─▒ ile ├Ârt├╝lm├╝┼čt├╝r. Avlunun do─ču kanad─▒ndaki k─▒ble duvar─▒nda, yanlardaki d├╝z atk─▒l─▒ pencerelerin ortas─▒nda at nal─▒ kemerli istiridye yivli kavsaral─▒ bir mihrap ni┼či yer almaktad─▒r. Avludan ha- rime giri┼či sa─člayan dokuz kap─▒dan yan cephelerdeki d├╝z atk─▒l─▒, di─čerleri at nal─▒ kemerlidir.
Avlunun do─ču duvar─▒na biti┼čik olan minare burada daha ├Ânce var olan mescide aittir. Kare bir blok halinde caminin yar─▒m kubbeleri seviyesine kadar y├╝kselen minareye revaklara a├ž─▒lan sade bir kap─▒ ile girilmektedir. D├Ârt y├Âne yuvarlak kemerli ikiz pencerelerle a├ž─▒lan balkon ┼čeklindeki ┼čerefesi ├╝stte ta┼č─▒nt─▒ yapan k├╝├ž├╝k ├╝├žgenlerle son bulmaktad─▒r. Bunun ├╝zerindeki k─▒sa tutulan petek b├Âl├╝m├╝n├╝n ard─▒ndan priz- matik k├╝l├óh gelmektedir. Avlunun kuzey k├Â┼česinde bulunan imam evi avluya merdivenli bir kap─▒ ile a├ž─▒lmaktad─▒r. Harime ba─člant─▒s─▒ bir kap─▒ ile sa─članan dikd├Ârtgen planl─▒ bu mek├ón ortada iki ayak ├╝zerinde y├╝kselen alt─▒ ├žapraz tonozla ├Ârt├╝lmektedir.
Klasik Osmanl─▒ sanat─▒n─▒n Tunus'taki temsilcisi konumunda olan S├«d├« Mahrez CamiiÔÇÖnin plan d├╝zeninin uyguland─▒─č─▒ bir├žok yap─▒ i├žinde bu camiye en yak─▒n─▒ ÔÇôdikd├Ârtgen planl─▒ ta┼č─▒y─▒c─▒lar─▒, tabh├óneleri, kap─▒ ve pencere gibi ayr─▒nt─▒lar─▒ d─▒┼č─▒nda- Diyarbak─▒rÔÇÖdaki F├ótih Pa┼ča CamiiÔÇÖdir. Bununla birlikte merkez├« kubbenin etraf─▒ndaki yar─▒m kubbeleri, KahireÔÇÖdeki Mehmed Ali Pa┼ča Camii ve Humus UlucamiiÔÇÖnde oldu─ču gibi ┼či┼čkin tutulmu┼čtur. Osmanl─▒ d├Âneminde TunusÔÇÖta yap─▒lan camilerde daha sonra tekrar edilmeyen bu ┼čeman─▒n t├╝rbelerde kullan─▒lmas─▒ ilgin├žtir. Zira XVIII. y├╝zy─▒l─▒n ortalar─▒nda yap─▒lan Bey T├╝rbesi ile Meh- diyeÔÇÖde Hamza T├╝rbesi merkez├« planl─▒ yap─▒lar─▒n TunusÔÇÖtaki di─čer ├Ârnekleridir.
 


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 19.11.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...