E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

├ľzbekler Tekkesi - Kad─▒rga

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 2019  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
İsmâil Efendi 1693 İstanbul / Türkiye
├ľzellik T├╝r├╝
Tekke  Tekke ve Zaviyeler 
Adres Web
,
       
Kurum No: 2019 Hit : 3131 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

├ľzbekler Tekkesi - Kad─▒rga

─░stanbul Kad─▒rgaÔÇÖda Orta AsyaÔÇÖdan gelen dervi┼člerin bar─▒nmas─▒ i├žin in┼ča edilen
Nak┼čibend├« tekkesi.
Kad─▒rga'da K├╝├ž├╝k Ayasofya mahallesinde ┼×ehid Mehmet Pa┼ča Yoku┼ču'nda Sokullu K├╝lliyesi'nin yan─▒nda bulunan Nak┼čibendiyye'ye ba─čl─▒ tekke Orta Asya'dan gelen Nak┼č├« dervi┼čleri i├žin 1104'te (1692-93) ─░stanbul Defterdar─▒ ─░sm├óil Efendi taraf─▒ndan kurulmu┼čtur. ├ľzbek k├Âkenli ┼čeyhlerin Osmanl─▒ Devleti ile Orta Asya hanl─▒klar─▒ aras─▒ndaki ili┼čkilerde oynad─▒klar─▒ ├Ânemli rollerden dolay─▒ ─░stanbul'daki ├ľzbek tekkeleri i├žinde en ├Ânemlisi say─▒lmaktad─▒r. Kaynaklara Buhara Tekkesi, Buh├ór├« Tekkesi adlar─▒yla da ge├žen tesisin vakfiyesinden d─▒┼č─▒nda alt─▒ adet oda, ┼čeyh odas─▒ ├Ân├╝nde bir sofa, etraf─▒nda bah├žesi olan bir mescid, abdesthane, ├╝├ž adet hel├ó ve avlu, i├žeride bir oda, kar┼č─▒s─▒nda yar─▒m sofal─▒ bir oda ve iki oda ortas─▒nda bir sofa, meyve a─ča├žlar─▒ olan bah├že, bir hamam ve bir k├ógir mahzenden olu┼čtu─ču anla┼č─▒lmaktad─▒r. II. Abd├╝lhamid'in emriyle 1305'te (1887-88) yenilenmi┼č, bug├╝nk├╝ mescidtevhidh├óne b├Âl├╝m├╝ de Buhara Hanl─▒─č─▒'n─▒n ileri gelen devlet adamlar─▒ndan Astankul Bey taraf─▒ndan 1900'de in┼ča ettirilmi┼čtir. Tekkelerin 1925'te kapat─▒lmas─▒n─▒n ard─▒ndan Buhara Tekkesi T├╝rkistan Gen├žler Birli─či, T├╝rkistanl─▒lar K├╝lt├╝r ve Sosyal Yard─▒m Derne─či, T├╝rkistanl─▒lar Talebe Yurdu gibi kurumlar─▒ b├╝nyesinde bar─▒nd─▒rm─▒┼č, harem dairesinde son ┼čeyh Abdurrahman Efendi (├Â. 1953) ailesiyle ikamete devam etmi┼čtir. Daha sonra harem b├Âl├╝m├╝ yanm─▒┼č, i┼člevsiz ve bak─▒ms─▒z kalan mescid-tevhidh├óne de di─čer bir yang─▒nda harap olmu┼čtur.
Osmanl─▒ sultanlar─▒, XVIII. y├╝zy─▒l─▒n sonlar─▒ndan itibaren tekkenin ┼čeyhlerini Osmanl─▒ Devleti ile Orta Asya'daki hanl─▒klar aras─▒nda el├ži olarak g├Ârevlendirmi┼člerdir. Mesel├ó XVIII. y├╝zy─▒lda ┼×eyh Yahy├ó Efendi'nin, XIX. y├╝zy─▒l ortalar─▒nda ┼×eyh Mehmed Efendi'nin resm├« temaslar─▒ zikredilebilir. Buhara Emirli─či'nden ─░stanbul'a gelen bir├žok ├Ânemli ki┼činin burada konaklad─▒─č─▒na bak─▒l─▒rsa tekkenin Orta Asya'da da ayn─▒ ┼čekilde telakki edildi─či s├Âylenebilir.
Alman ┼čarkiyat├ž─▒s─▒ M. Hartmann'─▒n ├ça─čatay dili ve k├╝lt├╝r├╝ ├╝zerine yay─▒mlad─▒─č─▒ eserlerinde yer alan bilgilerin ├Ânemli bir k─▒sm─▒n─▒ bu tekkeden derlemi┼č olmas─▒, ├Âte yandan tekke ┼čeyhlerinden S├╝leyman Efendi'nin XIX. y├╝zy─▒l sonlar─▒nda bir ├ça─čataycaOsmanl─▒ca s├Âzl├╝k yay─▒mlamas─▒, Ahmed Yesev├«'nin ┼čiirlerini T├╝rkiye T├╝rk├žesi'ne aktarmas─▒ tekkenin Orta Asya ve Osmanl─▒ k├╝lt├╝rleri aras─▒ndaki ileti┼čimde oynad─▒─č─▒ ├Ânemli rol├╝ g├Âsterir. S├╝leyman Efendi ayr─▒ca II. Abd├╝lhamid'in panisl├ómist politikas─▒ ├žer├ževesinde ├že┼čitli g├Ârevlerle Hindistan, Afganistan ve Orta Asya'ya yollanm─▒┼č, 1877'de Macaristan'─▒n Pe┼čte ┼čehrinde toplanan Turan Kongresi'ne padi┼čah ad─▒na kat─▒lm─▒┼čt─▒r. ├éyin g├╝n├╝ cuma olan tekkede dokuz erkekle d├Ârt kad─▒n─▒n ikamet etti─či Dahiliye Nez├óreti'nin r├╗m├« 1301 (1885-86) tarihli istatistik cetvellerinde belirtilmektedir.
G├╝n├╝m├╝ze ula┼čmayan kuzeydeki ah┼čap harem dairesi d─▒┼č─▒nda k├ógir olarak in┼ča edilen tekkenin di─čer b├Âl├╝mleri ortak bir taban olu┼čturan zemin kat─▒n ├╝zerinde birbiriyle ba─člant─▒l─▒ ba─č─▒ms─▒z kitleler halinde tasarlanm─▒┼čt─▒r. Zemin kat─▒n bat─▒s─▒nda ┼×ehid Mehmetpa┼ča Yoku┼ču ├╝zerinde ortada c├╝mle kap─▒s─▒, bunun ├╝zerinde mescidtevhidh├óneden ba─č─▒ms─▒z olarak tasarlanm─▒┼č minare y├╝kselir. Bunlar─▒n g├╝neyinde (sa─čda) zemin katta mutfak-kiler-taamh├óne grubunu, birinci katta meydan odas─▒n─▒, ikinci katta mescid-tevhidh├óneyi bar─▒nd─▒ran kitle yer al─▒r. C├╝mle kap─▒s─▒ ile minarenin kuzeyinde (solda) cadde ├╝zerinde ├╝├ž katl─▒ sel├óml─▒k, bunun arkas─▒nda dervi┼č h├╝crelerini i├žine alan misafirhane binas─▒ bulunur. Zemin kat─▒ g├╝neydo─ču kesimi altta su haznesi, ├╝stte fevkan├« avlu olarak de─čerlendirilmi┼č, avludan meydan odas─▒na, bunun ├╝zerindeki mescid-tevhidh├óneye ve dervi┼č h├╝crelerine ge├ži┼č sa─članm─▒┼čt─▒r.
Dikd├Ârtgen c├╝mle kap─▒s─▒ neo-gotik ├╝sl├╗pta bir sivri kemerin i├žine al─▒nm─▒┼č ve II. Abd├╝lhamid'in 1305 (1887-88) tarihli yenileme kit├óbesiyle ta├žland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. C├╝mle kap─▒s─▒ndan ufak bir ta┼čl─▒─ča girilmekte, bu ta┼čl─▒k kuzey y├Ân├╝nde sel├óml─▒kla misafirhanenin aras─▒ndaki ince uzun avluya ba─članmakta, daha ziyade bir havaland─▒rmaayd─▒nlatma bo┼člu─ču niteli─čindeki bu mek├óndan fevkan├« avluya ├ž─▒k─▒lmaktad─▒r. Sel├óml─▒─č─▒n ve misafirhanenin birinci ve ikinci katlar─▒ aras─▒ndaki bu bo┼člu─ča bakan, kuzeyde harem b├Âl├╝m├╝yle haz├«reyi tekkenin di─čer b├Âl├╝mlerinden soyutlayan duvar─▒n ├Ân├╝nden dola┼čarak ÔÇťUÔÇŁ bi├žimini alan balkonlarla donat─▒lm─▒┼č, birinci kattaki balkonda ÔÇťUÔÇŁnun u├žlar─▒ fevkan├« avluyla birle┼čtirilmi┼čtir. Geleneksel mimarideki revaklar─▒n yerini tutan, her iki taraftan kap─▒lar─▒n ve pencerelerin a├ž─▒ld─▒─č─▒ bu balkonlar demir putrelli volta d├Â┼čemeleri, bunlar─▒ birbirlerine ba─člayan d├╝┼čey demir gergileri ve ayn─▒ malzemeden yap─▒lm─▒┼č sade korkuluklar─▒yla d├Ânemleri i├žin olduk├ža modern bir g├Âr├╝n├╝m sergiler.
 
Misafirhane kanad─▒n─▒n her iki kat─▒ ÔÇťkarn─▒ yar─▒kÔÇŁ denilen plan tipinde olup do─čubat─▒ do─črultusuna uzanan sofalar─▒n ├ževresinde dervi┼člerin bar─▒nmas─▒na mahsus odalarla hel├ó-abdestlik birimleri s─▒ralanmaktad─▒r. Sel├óml─▒─č─▒n i├žerdi─či en ilgin├ž mek├ón ise ikinci kattaki ┼čeyh odas─▒d─▒r. Kahve oca─č─▒yla ba─člant─▒l─▒ ufak bir sofadan ge├žilerek ula┼č─▒lan bu b├Âl├╝mde giri┼čin bulundu─ču do─ču duvar─▒ y├╝kl├╝klerle donat─▒lm─▒┼č, g├╝ney ve kuzey duvarlar─▒na birer dikd├Ârtgen pencere, g├╝ney duvar─▒na k├╝├ž├╝k bir k├Âpr├╝yle mescid-tevhidh├óneye ula┼čt─▒ran kap─▒, bat─▒ duvar─▒na ise ├Ân├╝nde balkon bulunan, sivri kemerli geni┼č bir kap─▒-pencere yerle┼čtirilmi┼čtir. Nefis bir manzaraya sahip olan balkon yanlardan birinci ulusal mimarl─▒k ├╝sl├╗bunda birer b├╝y├╝k konsolla takviye edilmi┼č, bunlar─▒n aras─▒na da ayn─▒ ├╝sl├╗pta bir dizi k├╝├ž├╝k konsol yerle┼čtirilmi┼čtir. Balkonun basit ah┼čap korkuluklar─▒, k├Â┼čelerde ├╝stleri so─čan kubbeciklerle do-nat─▒lm─▒┼č masif ah┼čap babalara ba─članmaktad─▒r. Sel├óml─▒─č─▒n geni┼č sa├ža─č─▒ balkonun ├╝zerine gelen yerde ah┼čap konsollarla des-teklenmi┼čtir.
Kareye yak─▒n yamuk bir plan g├Âsteren (yakla┼č─▒k 7,50 x 8,40 m.) mescid-tevhidh├ónenin duvarlar─▒ tu─člayla ├Âr├╝lm├╝┼č, kalkan duvarlar─▒yla k─▒smen gizlendi─či anla┼č─▒lan ah┼čap ├žat─▒ yanm─▒┼čt─▒r. A├ž─▒kl─▒─č─▒ i├žeriden bir bas─▒k kemerle, d─▒┼čar─▒dan demir putrelli bir lentoyla ge├žilmi┼č olan giri┼č kuzey duvar─▒n─▒n ortas─▒nda yer almakta, bunun ├╝zerinde 1 Receb 1318 (25 Ekim1900) tarihli, taÔÇślik hatl─▒ in┼ča kit├óbesi bulunmaktad─▒r. Mescid-tevhidh├ónenin duvarlar─▒nda s─▒ralanan ikili pencere gruplar─▒ndan alttakiler dilimli Bursa kemerleriyle ta├žland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Yuvarlak tepe pencerelerinin zaman─▒nda al├ž─▒ revzenlerle dolguland─▒─č─▒ tahmin edilebilir. Mihrap ni┼činde se├žilen al├ž─▒ mukarnas izleri birinci ulusal mimarl─▒k ├╝sl├╗bunda bir s├╝slemenin varl─▒─č─▒na i┼čaret eder.
├ľzbekler Tekkesi'nin, geleneksel plan ┼čemalar─▒yla Bat─▒ k├Âkenli in┼čaat tekniklerini ve birinci ulusal mimarl─▒k ak─▒m─▒na ba─članan birtak─▒m ayr─▒nt─▒lar─▒ ba─čda┼čt─▒ran ilgin├ž tasar─▒m─▒ gibi ┼×ehid Mehmet Pa┼ča Yoku┼ču ├╝zerindeki bat─▒ (giri┼č) cephesinin d├╝zenlemesi de kendine ├Âzg├╝d├╝r. Yatay silmelerle ayr─▒lm─▒┼č olan katlarda farkl─▒ ├Ârg├╝ler kullan─▒lm─▒┼č, bodrumda kesme ta┼č, zemin katta Roma ve Erken Bizans d├Ânemlerinde kullan─▒lan, ancak Osmanl─▒ mimarl─▒─č─▒nda hemen hi├ž g├Âr├╝lmeyen ÔÇťopus sectileÔÇŁye benzer bir t├╝r ├Ârg├╝, birinci ve ikinci katlarda ise ├╝zeri s─▒val─▒ tu─čla ├Ârg├╝ tercih edilmi┼čtir. S├Âz konusu cephede g├Âzlenen an─▒tsall─▒k ve ├Âzg├╝nl├╝k iddias─▒n─▒n oda─č─▒, ┼č├╝phesiz minarenin -─░stanbul Mevl├ón├ókap─▒'da XVII. y├╝zy─▒la ait Tulumcu H├╝sam Mescidi d─▒┼č─▒ndaOsmanl─▒ mimarl─▒─č─▒nda g├Âr├╝lmeyen bir bi├žimde c├╝mle kap─▒s─▒ ├╝zerine oturtulmu┼č olmas─▒d─▒r. ├ľte yandan ┼čeyh odas─▒n─▒n cephesi gerek i├žerdi─či mimari ├Â─čeler (sivri kemerli geni┼č a├ž─▒kl─▒k, balkon ve sa├žak konsollar─▒) gerekse oranlar─▒ bak─▒m─▒ndan Konya Al├óeddin tepesinde yer alan
XII. y├╝zy─▒l─▒n ikinci yar─▒s─▒na ait K─▒l─▒carslan K├Â┼čk├╝'n├╝ hat─▒rlat─▒r. ┼×eyh odas─▒n─▒n manzaraya h├ókim konumuyla tekkeye gelen hat─▒rl─▒ misafirlerin a─č─▒rland─▒─č─▒ bir t├╝r k├Â┼čk niteli─činde olu┼ču bu iki yap─▒ aras─▒nda bilin├žli bir etkilenmenin varl─▒─č─▒n─▒ destekler. Birinci ulusal mimarl─▒k ak─▒m─▒n─▒n ├Ânc├╝ yap─▒lar─▒ndan biri olan ├ľzbekler Tekkesi'nin giri┼č cephesindeki ayr─▒nt─▒lar─▒n benzerlerine Alexandre Vallaury'nin g├╝n├╝m├╝zde ─░stanbul (Erkek) Lisesi olarak kullan─▒lan Ca─čalo─člu'ndaki D├╝y├╗n-─▒ Um├╗miyye binas─▒nda rastlanmas─▒, 1887'deki yeniden in┼ča i┼čleminin ad─▒ ge├žen mimara havale edilmi┼č oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir.
1990'l─▒ y─▒llara do─čru bu tekkenin genel restorasyonu i├žin giri┼čimlerde bulunulmu┼č ve bir mimarl─▒k b├╝rosu taraf─▒ndan binay─▒ b├╝t├╝n├╝yle ele alan ├žok ayr─▒nt─▒l─▒ bir projesi haz─▒rlanarak ─░stanbul An─▒tlar Kurulu'na sunulmu┼č ve buradan al─▒nan onay ile yak─▒n zamanda yap─▒n─▒n restorasyonuna ba┼članm─▒┼čt─▒r.

 


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 13.11.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...