f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

├ť├ž ┼×erefeli Cami Ve K├╝lliyesi

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 2011  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
Mimar Muslihuddin, ┼×eh├óbeddin Usta 1437 Edirne /
├ľzellik T├╝r├╝
K├╝lliye  Camiler T├╝rbeler 
Adres Web
,
       
Kurum No: 2011 Hit : 4019 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

├ť├ž ┼×erefeli Cami Ve K├╝lliyesi

EdirneÔÇÖde XV. y├╝zy─▒l─▒n ilk yar─▒s─▒nda in┼ča edilen k├╝lliye.

II. Murad taraf─▒ndan in┼ča ettirilen cami, saatli medrese, mektep, sebil, ├že┼čme ve haz├«reden meydana gelen k├╝├ž├╝k bir k├╝lliyedir.

Camiyi 841-851 (1437-1447) y─▒llar─▒ aras─▒nda Mimar Muslihuddin ve ┼×eh├óbeddin UstaÔÇÖn─▒n yapt─▒─č─▒ kabul edilmektedir.
XV. y├╝zy─▒l─▒n ikinci yar─▒s─▒nda Peykler Medresesi k├╝lliyeye eklenmi┼čtir
.
1176 (1762) depreminde hasar g├Âren cami 1177ÔÇÖde (176364) III. Mustafa taraf─▒ndan onart─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu onar─▒ma ili┼čkin kit├óbe son cemaat yeri revak─▒nda, ta├ž kap─▒ eksenindeki kemerin aynalar─▒nda iki beyz├« madalyon i├žinde yer almaktad─▒r. Yak─▒n zamanda da cami esasl─▒ bir tamir ge├žirmi┼čtir. Kareye yak─▒n dikd├Ârtgen planl─▒ cami enine dikd├Ârtgen planl─▒ harim (60,41 x 23,90 m.) ve revakl─▒ avludan (60,70 x 35,50 m.) meydana gelmektedir. Revakl─▒ avlunun d├Ârt k├Â┼česine minare yerle┼čtirilmi┼čtir. Osmanl─▒ mimarisinin merkez├« planl─▒ camilerinin ilk ├Ârne─čini olu┼čturan yap─▒ ┼čad─▒rvanl─▒-revakl─▒ avlusuyla son derece ├Ânemlidir.
Bat─▒, kuzey ve g├╝neyde ├╝├ž kap─▒s─▒ bulunan avlunun bat─▒ kap─▒s─▒ g├Âsteri┼člidir. Yap─▒yla ├žar┼č─▒ ili┼čkisinin dikkati ├žekti─či bu kap─▒ya e─čimli araziden dolay─▒ basamaklarla ula┼č─▒lmaktad─▒r; beyaz mermerle ├Âr├╝l├╝ dikd├Ârtgen kitlesi cepheden ├Âne ├ž─▒k─▒nt─▒l─▒d─▒r. Kap─▒y─▒ ku┼čatan ni┼čin k├Â┼čelerindeki s├╝tun├želer kum saatleri ve ├Ârg├╝ motifleriyle donat─▒lm─▒┼č olup ni┼čin sivri kemeri tersy├╝z dizilmi┼č k─▒rm─▒z─▒-beyaz palmetlerle bezelidir. Ayn─▒ ┼čekilde ├Ân├╝ basamakl─▒ kuzey kap─▒s─▒ bat─▒ giri┼čine g├Âre daha yal─▒nd─▒r. Mermer yerine k├╝feki ta┼č─▒yla ├Âr├╝len kap─▒n─▒n bas─▒k kemeriyle bunu ├ževreleyen ni┼čin sivri kemerinde iki renkli ├Ârg├╝ d─▒┼č─▒nda herhangi bir bezeme g├Âr├╝lmemektedir. Do─ču y├Ân├╝ne a├ž─▒lan avlu kap─▒s─▒ en m├╝tevazi olan─▒d─▒r. Yirmi iki birimden meydana gelen revakl─▒ avluda harim duvar─▒ boyunca uzanan yedi birimli son cemaat yeri bulunmaktad─▒r. G├╝neydo─ču k├Â┼česindeki tekne tonozlu birim hari├ž di─čerleri kubbe ├Ârt├╝l├╝, ├žokgen kasnakl─▒ ve pandantiflidir. Revaklarda kuzey kanad─▒nda ye┼čil E─čriboz ta┼č─▒ndan ve granitten yontulanlar d─▒┼č─▒ndaki b├╝t├╝n s├╝tunlar mermerdendir. Avlu duvarlar─▒ iki s─▒ra pencere d├╝zenine sahiptir. Avluda giri┼č revaklar─▒n─▒n geni┼č ve y├╝ksek tutularak vurgulanmas─▒ ve revak cephelerinin hareketlendirilmesi dikkat ├žeki-cidir. Son cemaat yerinin ortas─▒nda yer alan ve olduk├ža y├╝ksek tutulan ta├žkap─▒n─▒n dikd├Ârtgen cephesini i├ž i├že yerle┼čtirilmi┼č silmeler ku┼čat─▒r. Giri┼či bar─▒nd─▒ran ni┼čin k├Â┼čeleri mukarnas ├žer├ževeli s├╝tun├želerle yumu┼čat─▒lm─▒┼č, yan y├╝zeyleri mukarnas kavsaral─▒ yar─▒m sekizgen planl─▒ k├╝├ž├╝k ni┼člerle hareketlendirilmi┼čtir. Bunlar─▒n ├╝zerinde s├╝l├╝s ve reyhan├« hatlarla yaz─▒lm─▒┼č istifli ├óyet ve hadis levhalar─▒ mevcuttur. Ayr─▒ca giri┼čin ├╝zerinde s├╝l├╝s ve k├╗f├« hatl─▒ in┼ča kit├óbesi bulunmaktad─▒r. Mukarnas dolgulu kavsara p├╝sk├╝ll├╝ sark─▒tlar─▒yla son derece g├Âsteri┼člidir. Ta├ž kap─▒n─▒n yanlar─▒na birer adet t├óli giri┼čle ├╝├žer adet ikili pencere yerle┼čtirilmi┼čtir. Alt s─▒radaki pencerelerden ta├ž kap─▒ya en yak─▒n olan ikisi ayn─▒ zamanda mihr├óbiye olarak tasarlanm─▒┼čt─▒r. Bas─▒k kemerli t├óli giri┼člerin ├╝zerinde kit├óbe levhalar─▒ g├Âr├╝lmektedir.
Enine geli┼čmi┼č dikd├Ârtgen bi├žimindeki harim mek├ón─▒ merkezde 24,10 m. ├žap─▒nda ana kubbe, yanlarda 10,50 m. ├žap─▒nda iki┼čerden d├Ârt kubbe ile ├Ârt├╝l├╝d├╝r. Ana kubbe ile yan kubbeler aras─▒ndaki ├╝├žgen alanlarda mukarnasl─▒ d├Ârt k├╝├ž├╝k kubbe- cik yer alm─▒┼čt─▒r. D─▒┼čtan yirmi d├Ârt k├Â┼čeli kasna─ča oturan ana kubbe kesme ta┼čla ├Âr├╝lm├╝┼č alt─▒ adet geni┼č kemerle ta┼č─▒nmaktad─▒r; kemerlerin do─čuda ve bat─▒daki iki tanesi serbesttir, g├╝ney ve kuzeydeki d├Ârt tanesi duvarlara g├Âm├╝lm├╝┼č kesme ta┼č ├Ârg├╝l├╝ alt─▒ p├óyeye oturmaktad─▒r. Mukarnasl─▒ kubbe ete─činde prizmatik ├╝├žgenlerden meydana gelen bir ku┼čak yer almaktad─▒r. G├╝neybat─▒daki i├žten yirmi d├Ârt dilimli, yirmi kenarl─▒ kasna─ča oturan kubbe g├╝ney y├Ân├╝ndeki kubbelerden olup kubbeye mukarnaslarla, g├╝neydo─ču k├Â┼česindeki kubbeye ise pandantiflerle; sekizgen kasnaklara oturan kuzeydeki kubbelerden kuzey-bat─▒dakine mukarnas dolgulu ve be┼čer dilimli tromplar, kuzeydo─čudakine ise sade tromplarla ge├žilmektedir. Kubbelerin kasnaklar─▒nda sivri kemerli al├ž─▒ pencereler bulunmaktad─▒r.
Mermer mihrap silmelerle ├ževrelenmi┼čtir ve olduk├ža sade g├Âr├╝n├╝ml├╝d├╝r. Mihrapta dilimli kemerli kavsaraya sahip yedi kenarl─▒ ni┼čin k├Â┼čelerinde ye┼čil konglemera ta┼č─▒ndan s├╝tun├želer yer almaktad─▒r. Ta├ž k─▒sm─▒nda dilimli tepeliklerden meydana gelen bir d├╝zenleme g├Âr├╝lmektedir. Mermer minber al─▒┼č─▒lm─▒┼č─▒n d─▒┼č─▒nda yar─▒m kemerli bir ge├ži┼č a├ž─▒kl─▒─č─▒na sahiptir ve s├╝slemesizdir. ─░ki sat─▒r halinde kelime-i tevhidin yaz─▒l─▒ oldu─ču kap─▒ ├╝zerinde iri palmet motifli bir tepelik vard─▒r. K├Â┼čk k─▒sm─▒ dilimli kemerli d├╝zenlenmi┼č olup prizmatik ├╝├žgenlerle k├╝l├óha ge├ži┼č sa─članm─▒┼čt─▒r. Ah┼čap vaaz k├╝rs├╝s├╝ altta dilimli kemerli k├╝├ž├╝k a├ž─▒kl─▒klara sahiptir. G├Âvdede y─▒ld─▒zdan geli┼čen geometrik kompozisyonlu bir d├╝zenleme bulunmaktad─▒r. Harimin kuzeyinde c├╝mle kap─▒s─▒n─▒n iki yan─▒nda mermer korkuluklu birer mahfil mevcuttur. Harimin g├╝neydo─ču k├Â┼česinde 1759 tarihli onar─▒m defterlerinde ÔÇťmahfil-i h├╝m├óyunÔÇŁ diye belirtilen ve 1935ÔÇÖte ortadan kald─▒r─▒lan fevkan├« bir h├╝nk├ór mahfili yer almaktayd─▒. Mahfilin XVII. y├╝zy─▒lda eklendi─či tahmin edilmektedir.
 
├ť├ž ┼×erefeli CamiÔÇÖnin d├Ârt minaresi birbirinden farkl─▒ s├╝sleme ├Âzelliklerine sahiptir. Camiye ad─▒n─▒ veren ├╝├ž ┼čerefeli minare harimin kuzeybat─▒s─▒ndad─▒r ve 6 m. ├žap─▒nda, 67,75 m. boyunda olup k├╝l├óhla beraber y├╝ksekli─či 76 metredir. Birinci merdivenle birinci ve ikinci ┼čerefeye, ikinci merdivenle ikinci ve ├╝├ž├╝nc├╝ ┼čerefeye, ├╝├ž├╝nc├╝ merdivenle yaln─▒z ├╝├ž├╝nc├╝ ┼čerefeye ├ž─▒k─▒lmaktad─▒r. Zaman─▒nda en y├╝ksek minare olmas─▒ bak─▒m─▒ndan ayr─▒ca ├žok ├Ânemlidir. On iki k├Â┼čeli kaidesinin y├╝zleri silme ├žer├ževeler i├žine al─▒nm─▒┼čt─▒r ve Bursa kemerleriyle bezelidir. Kemerlerle ├žer├ževeler aras─▒nda kalan y├╝zeylere k─▒rm─▒z─▒ ta┼č kak─▒lm─▒┼čt─▒r. Daireye yak─▒n ├žokgen g├Âvde k─▒rm─▒z─▒ ta┼čtan birbirine de─čen zikzaklarla bezelidir. Harimin kuzeydo─ču k├Â┼česinde bulunan ve s├╝sleme d├╝zeninden dolay─▒ ÔÇťbaklaval─▒ minareÔÇŁ diye an─▒lan minarenin Peykler MedresesiÔÇÖnin yap─▒m─▒ s─▒ras─▒nda F├ótih Sultan Mehmed taraf─▒ndan in┼ča ettirildi─či bilinmektedir. Kare kaideli ve iki ┼čerefeli minarenin g├Âvdesinde k─▒rm─▒z─▒ ve k├╝feki ta┼č─▒ndan meydana gelen verev konumda kareler yer almaktad─▒r. G├Âvdesini helezon bi├žiminde saran k─▒rm─▒z─▒-beyaz iri kaval silmelerden dolay─▒ ÔÇťburmal─▒ minareÔÇŁ diye adland─▒r─▒lan tek ┼čerefeli minare re- vakl─▒ avlunun kuzeybat─▒ k├Â┼česindedir. 1176 (1762) depreminde hasar g├Âren caminin Sultan III. Mustafa taraf─▒ndan tamir ettirilmesi s─▒ras─▒nda yapt─▒r─▒ld─▒─č─▒ bilinen minarenin sekizgen kaidesinin be┼č kenar─▒nda mukarnasl─▒ ba┼čl─▒kl─▒ mermer s├╝tun├želer yer almaktad─▒r. ├ťzerinde y├╝ksek sivri kemerler bulunan ve ortalar─▒nda, ka┼č kemerli, i├žleri k─▒rm─▒z─▒ ta┼č dolgulu birer pano vard─▒r. Kaidesine 1278 (1861) y─▒l─▒nda ┼×├ókir A─ča taraf─▒ndan bir ├že┼čme yapt─▒r─▒ld─▒─č─▒ bilinmektedir. Avlunun kuzeydo─ču k├Â┼česinde ÔÇťyivli minareÔÇŁ diye bilinen minare yer almaktad─▒r. ÔÇť┼×e┼čhaneliÔÇŁ, ÔÇťkavalÔÇŁ, ke┼čif belgelerinde ise ÔÇť├žubuklu minareÔÇŁ denilen tek ┼čerefeli minare plan ve s├╝sleme bak─▒m─▒ndan burmal─▒ minareye benzerse de burada kaide k├Â┼čelerindeki s├╝tun├želer aras─▒nda kemerlere ve panolara yer verilmemi┼čtir. Son cemaat yeriyle avlu revaklar─▒n─▒n kubbelerinde ve ge├ži┼č elemanlar─▒nda g├Âr├╝len ├Âzg├╝n kalem i┼čleri 1177 (176364) tamirinde desenlerin ├žizgilerine sad─▒k kal─▒narak XVIII. y├╝zy─▒l─▒n zevk ve tekni─čine uygun bi├žiminde yenilenmi┼čtir. B├╝y├╝k orta kubbede sa─čdaki iki kubbeden k─▒ble duvar─▒na yak─▒n olan─▒nda ve soldaki kubbelerden son cemaat yeri taraf─▒ndakinde ├Âzg├╝n kalem i┼čleri bulunmu┼čtur.
Caminin do─čusunda iki medrese yer almaktad─▒r. II. Murad taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lan ilk medrese saatli medresedir. Dikd├Ârtgen planl─▒ yap─▒ revakl─▒ avlu etraf─▒nda on yedi kubbeli ├Â─črenci odas─▒, bir yazl─▒k ve bir k─▒┼čl─▒k dershane odas─▒ndan meydana gelmektedir. ├ťzerleri kubbe ile ├Ârt├╝l├╝ birimlerde bir ocak, baz─▒lar─▒nda d├Ârt olmak ├╝zere dolap ni┼či ile biri revakl─▒ avluya, ├╝├ž├╝ d─▒┼čar─▒ya a├ž─▒lan pencereleri bulunmaktad─▒r. Tamamen kesme ta┼čtan in┼ča edilen medrese g├╝n├╝m├╝zde restore edilmi┼čtir. F├ótih Sultan MehmedÔÇÖin yapt─▒rd─▒─č─▒ ikinci medrese Peykler Medresesi ad─▒yla tan─▒nmaktad─▒r. Bu yap─▒ da dikd├Ârtgen planl─▒d─▒r; revakl─▒ avlu etraf─▒nda on be┼či ├Â─črenci odas─▒ on dokuz birim ve biri a├ž─▒k eyvanl─▒, di─čeri kapal─▒ iki dershanesi vard─▒r. Bu birimlerde bir ocak, iki dolap ni┼či ile biri revakl─▒ avluya, ikisi d─▒┼čar─▒ya a├ž─▒lan pencereleri mevcuttur ve ├╝zerleri kubbe ile ├Ârt├╝l├╝d├╝r. Edirne Vak─▒flar B├Âlge M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖn├╝n imareti olarak kullan─▒lan medrese yaz aylar─▒nda Edirne Yeni Saray kaz─▒s─▒ i├žin kaz─▒evi g├Ârevi yapmaktad─▒r. G├╝n├╝m├╝ze ula┼čmayan ├ť├ž ┼×erefeli MektebiÔÇÖnin kesin yeri bilinmemekle birlikte yap─▒n─▒n saatli medrese ile caminin do─ču kap─▒s─▒ aras─▒nda kald─▒─č─▒ tahmin edilmektedir. Mihrap cephesinde d├Ânemin ileri gelen ulem├ó ve devlet adamlar─▒n─▒n defnedildi─či haz├«re yer almaktad─▒r. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalarda elli be┼či kad─▒nlara, 139ÔÇÖu erkeklere ait toplam 194 mezar ta┼č─▒ndan en erken tarihlisi 1077 (1666), en ge├ž tarihlisi 1331 (1913) y─▒l─▒na ait oldu─ču tesbit edilmi┼čtir. Haz├«re duvarlar─▒nda Hekimba┼č─▒ Y├╗suf Efendi Sebili (1106/1694-95) ve Filibeli ├çelebi A─ča Sebili (1216/1801) bulunmaktad─▒r. Evliya ├çelebi cami etraf─▒n─▒n ├ži├žek bah├želeriyle ├ževrilmi┼č oldu─čunu, mevsimine g├Âre saflar aras─▒nda vazolar i├žinde ├ži├žekler s─▒raland─▒─č─▒n─▒ ve a├ž─▒k pencerelerden gelen ├ži├žek kokular─▒yla namaz k─▒l─▒nd─▒─č─▒n─▒ bildirmektedir.

 


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 15.10.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...