f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Medreset en N├╝vvab (┼×umnu - Bulgaristan)

┘ůě»ě▒ě│ěę ěž┘ä┘ć┘łěžěĘ - ěĘ┘äě║ěžě▒┘Őěž

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 1989  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
Arab├ža, Osmanl─▒ca Razgrad /
├ľzellik T├╝r├╝
  Medreseler 
Adres Web
,
       
Kurum No: 1989 Hit : 5381 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

Medreset├╝ÔÇÖn-N├╝vv├ób (M├╝ft├╝ Yeti┼čtirme Okulu) :┼×umnu-Bulgaristan

1877-1878 Osmanl─▒ Rus HarbiÔÇÖnin ard─▒ndan ge├žen zaman i├žinde Bulgaristan 1908ÔÇÖde ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ elde etmi┼č, bu tarihten itibaren Bulgaristan m├╝sl├╝manlar─▒, kendi din├« ve i├žtima├« ihtiya├žlar─▒n─▒ art─▒k ─░stanbulÔÇÖa ba─čl─▒ olarak s├╝rd├╝remeyeceklerini anlam─▒┼člard─▒.

Bu s─▒rada Bulgaristan ile Osmanl─▒ Devleti aras─▒nda 6-19 Nisan 1909ÔÇÖda imzalanan ─░stanbul Protokol├╝ ve bu protokol esas al─▒narak 29 Eyl├╝l 1913ÔÇÖte imzalanan ─░stanbul Muaheden├ómesiÔÇÖnin ikinci ek protokol├╝n├╝n 7. maddesi gere─čince n├╝vv├ób (m├╝ft├╝ veya m├╝ft├╝ vekili) yeti┼čtirmek ├╝zere din├« bir okulun a├ž─▒lmas─▒ kararla┼čt─▒r─▒ld─▒ (Vedat S. Ahmed, s. 21-22).
Ancak I. D├╝nya Sava┼č─▒ dolay─▒s─▒yla bu karar uzun s├╝re uygulanamad─▒. D├Ânemin Bulgaristan ├žar─▒ taraf─▒ndan 23 May─▒s 1919ÔÇÖda onaylanan ve 26 Haziran 1919 tarihli H├╝k├╝met Cer├«desiÔÇÖnde yay─▒mlanan Bulgaristan M├╝sl├╝manlar─▒ M├╝esses├ót-─▒ D├«niyye ─░dare ve Te┼čkil├ót─▒ Nizamn├ómesiÔÇÖnin ilgili maddelerine g├Âre kurulmas─▒ planlanan okulun mal├« kaynaklar─▒ tesbit edilerek ├Ânemli bir ad─▒m at─▒lm─▒┼č oldu. ├ľnce be┼č y─▒ll─▒k t├ól├« k─▒sm─▒n─▒n a├ž─▒lmas─▒na karar verildikten sonra Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n Nizamn├óme-i Es├ós├« Program ve D├óhil├« T├ólimatn├ómesiÔÇÖnin haz─▒rlanmas─▒ i├žin Ba┼čm├╝ft├╝ S├╝leyman F├óik EfendiÔÇÖnin 12 Haziran 1920 tarihli emirn├ómesi gere─čince bir komisyon olu┼čturuldu. Bu komisyonun haz─▒rlad─▒─č─▒ nizamn├óme kabul edilerek y├╝r├╝rl├╝─če kondu (Bulgaristan M├╝sl├╝manlar─▒ M├╝esses├ót-─▒ D├«niyye ─░dare ve Te┼čkil├ót─▒ Nizamn├ómesi, s. 3).

Anla┼čmalarda ad─▒ ge├žen Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n bir benzeri S├╝leymaniye MedresesiÔÇÖne ba─čl─▒ olarak 1854ÔÇÖte ─░stanbulÔÇÖda a├ž─▒lan Muallimh├óne-i N├╝vv├ób olup 1885ÔÇÖte ismi Mekteb-i N├╝vv├ób, 1908ÔÇÖde Mekteb-i Kud├ót, 1909ÔÇÖdan itibaren Medreset├╝ÔÇÖl-kud├ót olarak de─či┼čtirilmi┼čtir.
┼×umnuÔÇÖda ┼×erif Halil Pa┼ča Camii (Tombul Camii) K├╝lliyesiÔÇÖnde ve civar─▒nda a├ž─▒lacak olan Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖda, komisyonda yer alanlar─▒n ├žo─čunlu─čunun e─čitimci olmas─▒ dolay─▒s─▒yla din derslerinden ├žok fen derslerine a─č─▒rl─▒k veren bir program izlendi. ├ç├╝nk├╝ komisyonun as─▒l hedefi, kurulacak m├╝essesenin ad─▒ Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├ób olmakla birlikte m├╝ft├╝ veya m├╝ft├╝ n├óibi yeti┼čtirmekten ziyade ├ócil ihtiya├žlar─▒ kar┼č─▒lamaya y├Ânelik ├Â─čretmen yeti┼čtirmekti.
Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n program─▒yla ilgili bu geli┼čmeler b├Âlgede uzun y─▒llar devam eden fikr├« tart─▒┼čmalar─▒n temelini olu┼čturmu┼č (Hatibo─člu, Akademik Ara┼čt─▒rmalar Dergisi, IV/14 [2002], s. 71),
nihayet e─čitim g├Ârm├╝┼č ├žok az say─▒daki insan─▒n ├╝├ž gruba ayr─▒lmas─▒na sebep olmu┼čtur. Bunlardan ilki ├ža─č─▒n bilgileriyle donanm─▒┼č din ├ólimi yeti┼čtirmeyi hedefliyordu (K─▒v├óm├╝ddin, s. 2). Bu kurum on iki y─▒l s├╝recek olan r├╝┼čd├«, t├ól├« ve ├ól├« ┼čeklinde ├╝├ž kademeli bir medrese olacakt─▒.
─░kinci grubu te┼čkil eden ─▒slahat├ž─▒ ve ittihat├ž─▒lar Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n mevcut haliyle tesisi i├žin ├žaba g├Âsteriyordu.
├ť├ž├╝nc├╝ gruptakiler ise din e─čitimine tamamen kar┼č─▒ olan Bat─▒l─▒la┼čma yanl─▒s─▒ gazetecilerden olu┼čmaktayd─▒.

Bu tart─▒┼čmalar aras─▒nda 1922-1923 ├Â─čretim y─▒l─▒nda Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n t├ól├« k─▒sm─▒ a├ž─▒ld─▒. Esasen birbirinden farkl─▒ gibi g├Âr├╝nen bu ├╝├ž e─čilimden birinci ve ├╝├ž├╝nc├╝ gruptakilerin talepleri de Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n a├ž─▒k kald─▒─č─▒ de─či┼čik d├Ânemlerde k─▒smen ger├žekle┼čti. ├ľte yandan okulun a├ž─▒l─▒┼č─▒ndan k─▒sa bir s├╝re sonra 5 ┼×ubat 1923 tarihinde ├Â─črenciler aras─▒ndaki i┼č birli─čini artt─▒rmak, karde┼člik duygular─▒n─▒ geli┼čtirmek, k├╝t├╝phane kurmak ve konferanslar d├╝zenlemek ├╝zere ├Â─črenciler taraf─▒ndan M├╝ster┼čidler Cemiyeti ad─▒yla bir dernek kuruldu ve amac─▒na uygun olarak Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n tarihi boyunca ├žok aktif rol oynad─▒. Gerek ─▒l─▒ml─▒ ─▒slahat├ž─▒ ve ittihat├ž─▒lar─▒n m├╝fredata y├Ân vermesi, gerekse ad─▒ ge├žen ├Â─črenci derne─činin gayretleriyle okul Bulgaristan m├╝sl├╝manlar─▒n─▒n din├« ─▒slahat ├žabalar─▒n─▒n da oda─č─▒ haline geldi.
Bu zihn├« yap─▒lanmada Muhammed AbduhÔÇÖun talebelerinden olan Y├╗suf Ziy├óeddin Ezher├«ÔÇÖnin rol├╝ b├╝y├╝kt├╝r (bk. Hatibo─člu, BalkanlarÔÇÖda ─░sl├óm Medeniyeti Milletleraras─▒ Sempozyumu Tebli─čleri, s. 353-354).

Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n r├╝┼čdiye mezunlar─▒na y├Ânelik olan m├╝fredat program─▒ modern e─čitim kurumlar─▒na uygun bi├žimde haz─▒rlanm─▒┼čt─▒. KurÔÇÖan, Arap├ža, Fars├ža, f─▒k─▒h, kel├óm, ahl├ók, ─░sl├óm tarihi gibi derslerin yan─▒nda m├╝fredat─▒n b├╝y├╝k k─▒sm─▒n─▒ matematik, botanik, co─črafya, Bulgarca, Bulgaristan tarihi, umumi tarih, T├╝rk edebiyat─▒, h├╝sn-i hat, resim, tabii bilimler, kozmoloji, kimya, fenn-i tedr├«s ve terbiye gibi dersler olu┼čturuyordu.
1933 y─▒l─▒nda t├ól├« k─▒sm─▒na lise stat├╝s├╝ verilince ayr─▒ca pedagoji, jeoloji, beden e─čitimi, el i┼čleri ve m├╗siki dersleri il├óve edildi.
Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n 18 Ekim 1930ÔÇÖda a├ž─▒lan ├╝├ž y─▒ll─▒k ├ól├« k─▒sm─▒nda ise f─▒k─▒h, us├╗l-i f─▒k─▒h, Mecelle, us├╗l-i muh├ókem├ót-─▒ ┼čerÔÇśiyye, medhal-i ilm-i huk┼źk, huk┼źk-─▒ d├╝vel, fer├óiz, ahk├óm-─▒ evk─üf, ilm-i iktisat, huk┼źk-─▒ id├óre derslerinin yer ald─▒─č─▒ bir e─čitim verilmekteydi (Keskio─člu, s. 87).

Bulgar Kom├╝nist PartisiÔÇÖnin 9 Eyl├╝l 1944 tarihinde ger├žekle┼čtirdi─či ihtil├ólden k─▒sa bir s├╝re sonra Bulgaristan T├╝rk Az─▒nl─▒─č─▒ Konferans─▒ÔÇÖnda Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n bir T├╝rk lisesine ├ževrilmesi, Bulgar liseleriyle e┼čit haklara sahip olmas─▒, ├ól├« k─▒sm─▒n─▒n da Y├╝ksek Pedagoji Enstit├╝s├╝ÔÇÖne d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmesi teklif edilmi┼čti (Vedat S. Ahmed, s. 37).
Bu s├╝re├žle birlikte mill├« duygular─▒n din├« hissiyatla ├žat─▒┼čt─▒─č─▒ ┼čeklindeki bir alg─▒lama sonucu okulun din├« niteli─činin ortadan kald─▒r─▒lmas─▒na y├Ânelik ├žal─▒┼čmalar ba┼člat─▒ld─▒ ve sadece sembolik olarak KurÔÇÖan ve Arap├ža dersiyle mu├ómel├ót-─▒ d├«niyye dersi b─▒rak─▒ld─▒.

1945-1946 ├Â─čretim y─▒l─▒nda e─čitim s├╝resi be┼č y─▒ldan d├Ârt y─▒la indirildi. ─░dareciler ve baz─▒ hocalar g├Ârevden uzakla┼čt─▒r─▒ld─▒. Ayr─▒ca ilk defa Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖa k─▒z ├Â─črenci kaydedildi (Ert├╝rk ÔÇô Emino─člu, s. 44). 1949 y─▒l─▒nda din dersleri kald─▒r─▒ld─▒ ve okul Naz─▒m Hikmet T├╝rk Lisesi ad─▒n─▒ ald─▒.

Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖdan mezun olanlar m├╝ft├╝, m├╝ft├╝ vekili, imam ve ┼čerÔÇśiyye mahkemelerinde k├ótip olabiliyordu. Ayr─▒ca ├Â─črenciler, Bulgaristan T├╝rkleriÔÇÖnin din hizmetlerini ifa etmek ├╝zere ramazan aylar─▒nda m├╝sl├╝manlar─▒n bulundu─ču b├Âlgelere giderek halk─▒ ir┼čad ederlerdi. Bu sayede bir yandan tecr├╝belerini artt─▒r─▒rken bir yandan da kendilerinin ve okullar─▒n─▒n ihtiya├žlar─▒ i├žin yard─▒m toplarlard─▒.

Kurumun ├ól├« k─▒sm─▒n─▒n ilk mezunlar─▒n─▒ vermesiyle m├╝ft├╝l├╝k g├Ârevine sadece bu k─▒s─▒mdan tayin yap─▒lmas─▒ kararla┼čt─▒r─▒ld─▒. Okul ilk mezunlar─▒n─▒ 1925-1926 ├Â─čretim d├Âneminde vermesine ra─čmen mezunlara ├Â─čretmenlik haklar─▒n─▒n tan─▒nmas─▒ ├žok uzun zaman ald─▒ ve bu s├╝re├žten itibaren Bat─▒l─▒la┼čma yanl─▒lar─▒n─▒n yo─čun ─▒srarlar─▒ ile Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n ├╝├ž├╝nc├╝ s─▒n─▒ftan itibaren pedagoji ve il├óhiyat ┼čeklinde iki b├Âl├╝me ayr─▒lmas─▒ g├╝ndeme getirildi. Neticede 28 Haziran 1933 tarihinde Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├ób mezunlar─▒na ├Â─čretmenlik hakk─▒ verildi. Bu hakk─▒ elde etmek i├žin 1927ÔÇÖde ba┼člayan talebe boykotlar─▒ bir gelenek halini ald─▒ ve daha sonra da okulun kapand─▒─č─▒ 1950 y─▒l─▒na kadar de─či┼čik vesilelerle devam etti (Keskio─člu, s. 88-91). Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n t├ól├« k─▒sm─▒ndan 1947ÔÇÖde kapat─▒l─▒ncaya kadar 676, ├ól├« k─▒sm─▒ndan 1945 y─▒l─▒ndaki son d├Ânem dahil toplam on d├Ânemde altm─▒┼č yedi ki┼či mezun oldu.

Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖda okutulacak ders kitaplar─▒n─▒n bulunmay─▒┼č─▒ s├╝rekli problem olmu┼č, ├Âzellikle ilk y─▒llardaki imk├óns─▒zl─▒klar dolay─▒s─▒yla klasik kaynaklardan takrir edilen dersler zamanla kitap haline getirilmi┼čtir.
Y├╗suf Ziy├óeddin Ezher├«ÔÇÖnin yazd─▒─č─▒ tefsir, hadis, hadis usul├╝, f─▒k─▒h, kel├óm, ─░sl├óm tarihi ve ├ód├óba dair eserler ihtiyac─▒ b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de kar┼č─▒lam─▒┼čt─▒r. Ayr─▒ca ┼×erif Halil Pa┼ča K├╝t├╝phanesiÔÇÖndeki Arap├ža, Fars├ža ve T├╝rk├že eserler de kitap ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamada yard─▒mc─▒ olmu┼čtur. Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖda son zamanlar hari├ž ezber yerine tahlile ve m├╝zakereye dayal─▒ bir e─čitim sistemi benimsenmi┼čtir.

A├ž─▒k kald─▒─č─▒ yirmi yedi y─▒ll─▒k s├╝re boyunca Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖda s─▒ras─▒yla Emrullah Efendi, Y├╗suf Ziy├óeddin Ezher├«, Ahmed Hasan (Davudo─člu), liseye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝kten sonra da Beytullah ┼×i┼čman m├╝d├╝rl├╝k yapt─▒.
Kapat─▒ld─▒─č─▒ d├Âneme kadar aral─▒ks─▒z hocal─▒k yapan Y├╗suf Ziy├óeddin Ezher├« ve S├╝leyman S─▒rr─▒ÔÇÖn─▒n da aralar─▒nda bulundu─ču otuz alt─▒ hocadan ├╝├ž├╝ Bulgar, alt─▒s─▒ T├╝rkiyeli, di─čerleri de Bulgaristan T├╝rk├╝ idi.
Hocalardan onu Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n ├ól├« k─▒sm─▒ndan mezun olmu┼čtu. Yine bunlar─▒n ├Ânemli bir k─▒sm─▒ Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖdan mezun olmu┼č ki┼čilerdi.
1950 y─▒llar─▒nda ya┼čanan tehcir olaylar─▒ dolay─▒s─▒yla Ahmet Davudo─člu, Osman Keskio─člu, H├óf─▒z Nazif Konuk, ─░smail Ezherli, Osman K─▒l─▒├ž, Halil Ali Osman Aydo─čduÔÇÖnun da i├žlerinde yer ald─▒─č─▒ hocalar─▒n ├Ânemli bir k─▒sm─▒ T├╝rkiyeÔÇÖye g├Â├ž ederek ├že┼čitli kurumlarda hizmet etti (Ert├╝rk ÔÇô Emino─člu, s. 47).

Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├ób 1950 y─▒l─▒ndan itibaren fiilen kapal─▒ olmas─▒na ra─čmen orada hocal─▒k yapanlar veya mezun olanlar─▒n hizmetleri gerek T├╝rkiyeÔÇÖde gerekse BulgaristanÔÇÖda 1990ÔÇÖl─▒ y─▒llara kadar devam etmi┼čtir. Bu d├Ânemde biri ┼×umnuÔÇÖdaki Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n binas─▒nda olmak ├╝zere a├ž─▒lan ├╝├ž imam hatip lisesi ve SofyaÔÇÖda kurulan Y├╝ksek ─░sl├óm Enstit├╝s├╝, Medreset├╝ÔÇÖn-n├╝vv├óbÔÇÖ─▒n t├ól├« ve ├ól├« k─▒s─▒mlar─▒ gibi Bulgaristan m├╝sl├╝manlar─▒n─▒n din g├Ârevlisi ve din ├ólimi ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamak ├╝zere faaliyet g├Âstermektedir.


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 29.09.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...