f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Maarifi Umumiyye Nezareti

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 1975  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
─░stanbul /
├ľzellik T├╝r├╝
   
Adres Web
,
       
Kurum No: 1975 Hit : 4731 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi
Maârifi Umûmiyye Nezâreti
Osmanl─▒ Devleti'nde 1857'de kurulan ve Cumhuriyet d├Âneminde Maarif Vek├óleti ad─▒n─▒ alan te┼čkil├ót.

Nez├óretin tarih├« geli┼čimi II. Mahmud d├Ânemine kadar iner. II. Mahmud, 1824 y─▒l─▒nda ilk├Â─čretimi mecburi hale getirmi┼čse de hemen ard─▒ndan ├ž─▒kan i├ž kar─▒┼č─▒kl─▒klar y├╝z├╝nden bu karar uygulanamad─▒.
1838'de konu daha etrafl─▒ bir ┼čekilde ele al─▒nd─▒. S─▒byan, r├╝┼čdiye ve mek├ótib-i ├óliye olmak ├╝zere ├╝├ž a┼čamal─▒ olarak d├╝zenlenmesi d├╝┼č├╝n├╝len e─čitimin koordinasyonunu sa─člamak i├žin kurulan Mek├ótib-i R├╝┼čdiyye Nez├óreti'ne ─░mamz├óde Esad Efendi tayin edildi. Bu s─▒rada herhangi bir r├╝┼čdiye mektebi mevcut de─čildi.
1839'da devlet memuru yeti┼čtirmek amac─▒yla Mekteb-i Ma├órif-i Adliyye ve Mekteb-i Ul├╗m-i Edebiyye a├ž─▒larak ─░mamz├óde'nin y├Ânetimine verildi.
Sultan Abd├╝lmecid, 1845'te Bab─▒├óli'yi ziyaretinde asker├« olanlar─▒n d─▒┼č─▒nda hi├žbir reformun istenilen d├╝zeyde olmad─▒─č─▒n─▒ belirterek bu meselenin ├ž├Âz├╝m├╝ i├žin okullar─▒n a├ž─▒lmas─▒n─▒ istedi. Bunun ├╝zerine Meclis-i V├ól├óy─▒ Ahk├óm-─▒ Adliyye, mahalle mekteplerinin d├╝zene konmas─▒yla ilgili ayr─▒nt─▒lar─▒ g├Âr├╝┼čmek amac─▒yla Meclis-i Muvakkat'in kurulmas─▒n─▒ kararla┼čt─▒rd─▒ (1 Mart 1845).
Haftada iki g├╝n toplanan meclisin ├žal─▒┼čma yeri Bab─▒├óli'ydi. Meclis. biri e─čitimin temelini olu┼čturan s─▒byan mekteplerinin ─▒slah─▒na, di─čeri orta dereceli okullar─▒ olu┼čturmak ├╝zere r├╝┼čdiye mekteplerine ve ├╝├ž├╝nc├╝s├╝ y├╝ksek ilimlerin tahsil edilece─či bir dar├╝lf├╝nun kurulmas─▒na dair ├╝├ž l├óyiha haz─▒rlad─▒; ayr─▒ca e─čitim i┼čleriyle ilgilenmek ├╝zere Bab─▒├óli'de daim├« bir meclisin kurulmas─▒n─▒ ├ľnerdi. E─čitimin ─▒slah─▒ program─▒n─▒n ana hatlar─▒n─▒ bu ┼čekilde belirledikten sonra yerini Meclis-i Ma├órif-i Um├╗miyye'ye b─▒rakt─▒.
M├╝hendis Emin Mehmed Pa┼ča'n─▒n ba┼čkanl─▒─č─▒ndaki yeni meclis Meclis-i V├ól├ó ile Hariciye Nez├óreti'nin ortak denetimi alt─▒ndayd─▒. Meclis, ayda bir defa daha geni┼č bir kat─▒l─▒mla Meclis-i Um├╗m├«-i Ma├órif ad─▒yla toplanmakta ve Meclis-i Ma├órifin bir ay zarf─▒nda g├Âr├╝┼čt├╝─č├╝ konularla bir sonraki ay yapmay─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ faaliyetleri ele almaktayd─▒.
Bu d├╝zenlemeyle kurulan Mek├ótib-i Um├╗miyye Nez├óreti'ne ┼×eyhz├óde Esad Efendi tayin edildi.
E─čitim konusunda yetkili kurum Meclis-i Ma├órifti. Nez├óret ise meclisin bir icra organ─▒ niteli─činde olup meclise kar┼č─▒ sorumluydu. Harbiye ve T─▒bbiye gibi asker├« okullar ├Âzel durumlar─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak seraskerlik b├╝nyesinde b─▒rak─▒ld─▒. Naz─▒r─▒n maiyetine biri s─▒byan. di─čeri r├╝┼čdiye mekteplerini denetlemekle g├Ârevli iki yard─▒mc─▒ verildi. Emin Pa┼ča'nin Rumeli ordusu m├╝┼čirli─čine tayini ├╝zerine yerine ┼×eyhz├óde Esad Efendi getirildi. Nez├óret m├╝d├╝rl├╝─če d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lerek muavin Kemal Efendi'ye tevcih edildi (27 Aral─▒k 1847). Ancak Kemal Efendi yeni okullar kurarak buralarda ba┼čar─▒l─▒ ├žal─▒┼čmalar yap─▒nca m├╝d├╝rl├╝k tekrar nez├órete d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝.
─░mamz├óde Esad Efendi, Meclis-i V├ól├ó ├╝yeli─čine tayin edildi─činde uhdesinde bulunan Mekteb-i Ma├órif-i Adliyye ve Mekteb-i Ul├╗m-i Edebiyye de nez├órete ba─čland─▒.

R├╝┼čdiyelerin yayg─▒nla┼čmas─▒ ├╝zerine buralarda yeni usule g├Âre ders verebilecek ├Â─čretmenler yeti┼čtirmek amac─▒yla 1848'de bir d├ór├╝l-muallim├«n a├ž─▒ld─▒.

1851de, kurulmas─▒ d├╝┼č├╝n├╝len dar├╝l-f├╝nun ├Â─črencilerinin ve halk─▒n ihtiyac─▒ olan telif ve terc├╝me eserleri haz─▒rlamak i├žin Enc├╝meni D├óni┼č ad─▒yla bir ilim heyeti olu┼čturuldu ve 1862 y─▒l─▒na kadar faaliyetlerini s├╝rd├╝rd├╝.
Islahat Ferman─▒'n─▒n il├ón─▒ndan sonra, e─čitimi din ve mezhep fark─▒ g├Âzetmeksizin b├╝t├╝n halk─▒n yararlanaca─č─▒ bir konuma getirmek ├╝zere yap─▒lacak d├╝zenlemeleri g├Âr├╝┼čmek amac─▒yla m├╝sl├╝man ve gayri m├╝slim b├╝t├╝n tebaa temsilcilerinin kat─▒laca─č─▒ bir Meclis-i Muhtelifin tesisi kararla┼čt─▒r─▒ld─▒ (19 Haziran 1856). Bu meclis ba┼člang─▒├žta m├╝sl├╝man. Rum, Ermeni, Katolik, Protestan ve yahudi temsilcilerinden olmak ├╝zere toplam alt─▒ ├╝yeden olu┼čurken daha sonra bu say─▒ artm─▒┼čt─▒r. Yeni d├╝zenlemeyle birlikte e─čitim i┼člerine bakan meclislerin say─▒s─▒ ikiye ├ž─▒kt─▒: Meclis-i Ma├órif ve Meclis-i Muhtelit-i Ma├órif. Meclis-i Ma├órif daha ziyade din├« ilimlere, di─čeri ise karma e─čitime dair konulan g├Âr├╝┼čecekti.
Bu d├╝zenlemeler yap─▒l─▒rken e─čitim i┼člerinin yeniden yap─▒lanmas─▒n─▒ organize etmekle g├Ârevli bir Ma├órif-i Um├╗miyye Nez├óreti'nin kurulmas─▒, hem Meclis-─░ Ma├órif hem de Meclis-i Tanzimat l├óyihalar─▒nda s├Âz konusu edilmi┼čti.

Bu teklifler ├╝zerine 18 Recebi273'te (15 Mart 1857) kurulan nez├órete Abdurrahman Sami Pa┼ča tayin edildi. B├Âylece maarif te┼čkil├ót─▒, bir yanda ┼čeyh├╝lisl├óml─▒─ča ba─čl─▒ olan Mek├ótib-i Um├╗miyye Nez├óreti, di─čer yanda laik ve daha geni┼č bir kat─▒l─▒mla mekteplerin nez├óretini ele alan Ma├órif-i Um├╗miyye Nez├óreti'nin mevcudiyetiyle iki ba┼čl─▒ bir g├Âr├╝n├╝m kazand─▒. Ancak bu durum k─▒sa s├╝rd├╝; aradan bir ay bile ge├žmeden 20 Nisan 1857'-de Mek├ótib-i Um├╗miyye Nez├óreti, Ma├órif-i Um├╗miyye Nez├óreti M├╝ste┼čarl─▒─č─▒'na d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝. Nez├óretin yaz─▒┼čmalar─▒n─▒ y├╝r├╝tmek ├╝zere Ma├órif Mektup├žulu─ču kurularak maiyetine gerekti─či kadar memur verildi.Nez├óretin ├žal─▒┼čma yeri Takvimh├óne Dairesi'ydi. B├Âylece II. Mahmud d├Âneminde ba┼člayan e─čitimi merkez├«le┼čtirme ├žabalar─▒, Meclis-i Ma├órif ve Ma├órif-i Um├╗miyye Nez├óreti'nin kurulmas─▒yla devam ederek bu alanda devletin kontrol├╝ sa─čland─▒.
Ayr─▒ca modern devletlerde oldu─ču gibi e─čitim art─▒k h├╝k├╝mette naz─▒r d├╝zeyinde temsil edilmeye ba┼čland─▒. Bu geli┼čmeyle birlikte gayri m├╝slim okullar─▒n─▒n maarif ├žat─▒s─▒ alt─▒na al─▒n─▒p denetlemeye t├óbi tutulmas─▒ son derece ├Ânemlidir.
Meclis-i Ma├órifle Meclis-i Muhtelifin birlikte mevcudiyeti, e─čitimde ├žift ba┼čl─▒ bir g├Âr├╝nt├╝ yaratt─▒─č─▒ gibi Meclis-i Muhtelit gere─či gibi toplan─▒p ├žal─▒┼čma yapam─▒yordu.
Bunun ├╝zerine 10 ┼×ubat 1864'te ikisi de la─čvedilerek ─░sl├óm'a dair kitaplar─▒n incelenmesiyle ilgilenen Mek├ótib-i S─▒by├ón-─▒ M├╝slime ve b├╝t├╝n tebaan─▒n ├žocuklar─▒n─▒n e─čitimiyle ilgilenen Mek├ótib-i R├╝┼čdiyye ve ─░lmiyye ad─▒yla iki komisyondan olu┼čan ve naz─▒r─▒n ba┼čkanl─▒─č─▒nda bulunan yeni bir ma├órif-i um├╗miyye heyeti te┼čkil edildi.
Bir y─▒l sonra okullar─▒n ve halk─▒n ihtiyac─▒ olan kitaplar─▒ terc├╝me etmekle g├Ârevli Terc├╝me Cemiyeti kuruldu.
1 Eyl├╝l 1869'da ├ž─▒kar─▒lan Ma├órif-i Um├╗miyye Nizamn├ómesi'nin nez├óretin merkez te┼čkil├ót─▒ a├ž─▒s─▒ndan da b├╝y├╝k ├Ânemi vard─▒r. Niz├ómn├ómeyle, naz─▒r─▒n ba┼čkanl─▒─č─▒nda d├óire-i ilmiyye ile d├óire-i idareden olu┼čan Meclis-i Keb├«r-i Ma├órif ─░hdas edildi. D├óire-i ilmiyye kitap telif ve terc├╝me i┼člerinin yan─▒nda ru├╗s imtihanlar─▒yla, m├╝sl├╝man ve gayri m├╝slim ├╝yelerden olu┼čan d├óire-i idare ise okul, m├╝ze, k├╝t├╝phane, matbaalar─▒n y├Ânetimi, personel, muhakeme ve nizamlarla ilgili tasar─▒larla u─čra┼čmaktayd─▒.
Yeni okullar yava┼č yava┼č ta┼čraya yayg─▒nla┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒ i├žin e─čitimin bu k─▒sm─▒ da ele alinarak vil├óyetlerde maarif meclisleri olu┼čturuldu.
1870"te Telif ve Tercüme Nizâmnâmesi yayımlandı.
1872'de daireler kaldırılarak Meclis-i Kebîr-i Maârif tek meclis haline getirildi ve üye sayısı azaltıldı.
Ma├órif Nez├óreti, Temmuz 1879'da yap─▒lan esasl─▒ bir d├╝zenlemeyle mek├ótib-i ├óliye, mek├ótib-i r├╝┼čdiyye, mek├ótib-i s─▒by├óniyye, telif ve terc├╝me ve matbaalar olmak ├╝zere be┼č ana daireye ayr─▒ld─▒.
Dairelerin her birinin ba┼č─▒na Meclis-i Keb├«r ├╝yelerinden biri tayin edildi.
Ayr─▒ca M├╝ze-i Osm├ón├« ve rasathane de nez├órete ba─čland─▒.
1882'de Telif ve Terc├╝me Dairesi'nin yerine Enc├╝men-i Tefti┼č ve Muayene ad─▒yla bir nevi sans├╝r vazifesi g├Âren bir birim olu┼čturuldu; matbaalar dairesi kald─▒r─▒ld─▒ ve Mek├ótib-i S─▒by├óniyye Dairesi Mek├ótib-i ─░btid├óiyye'ye d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝.
Meclis-i Ma├órif bir ara bir enc├╝men durumuna sokulduysa da i┼čler gere─či gibi y├╝r├╝medi─činden 15 Kas─▒m 1884'te tekrar a├ž─▒ld─▒.
1886'da b├╝t├╝n yabanc─▒ okullar─▒ tefti┼č etmekle g├Ârevli Mek├ótib-i Gayr-i M├╝slime ve Ecnebiyye M├╝fetti┼čli─či kuruldu.
Orta ├Â─čretim g├╝├žlendirilmeden y├╝ksek ├Â─čretim i├žin yap─▒lacak ├žabalar─▒n bo┼ča gidece─či d├╝┼č├╝ncesinden hareketle 1892'de Mek├ótib-i ├éliye Dairesi kald─▒r─▒l─▒p Mek├ótib-i ─░d├ódiyye Dairesi, iki y─▒l sonra da mekt├╗b├« kalemine ba─čl─▒ olarak istatistik ve memurlar─▒n ├Âzl├╝k kay─▒tlar─▒n─▒ tutmakla g├Ârevli sicill-i ahv├ól ┼čubeleri kuruldu.
1896'-da Enc├╝men-i Tefti┼č ve Muayene'nin ├╝zerinde ve naz─▒r─▒n maiyetinde yer alan ikinci bir sans├╝r heyeti olarak Tedk├«k M├╝ellef├ót Komisyonu devreye sokuldu.
1898'de dava vekilli─či, terc├╝manl─▒k ve mimarl─▒k, bir y─▒l sonra Mek├ótib-i M├╝lkiyye S─▒hhiye M├╝fetti┼čli─či birimleri olu┼čturuldu.
1903'te din├« kitaplar─▒n incelenmesi i┼či Enc├╝men-i Tefti┼č ve Muayene'den al─▒narak yeni kurulan K├╝t├╝b-i D├«niyye ve ┼×er'iyye Tedkik Heyeti'ne verildi.
II. Me┼črutiyet'ten sonra yap─▒lan genel d├╝zenleme ve tens├«kattan Maarif Nez├óreti de nasibini ald─▒ ve Meclis-i Keb├«r-i Ma├órif d├óimi bir enc├╝mene d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝.
Nezâretin merkez birimleri tedrîsât-ı tâliyye, tedrîsât-ı ibtidâiyye, mekâtib-i husûsiyye, tahrirat, muhasebat, sicill-i ahvâl, istatistik, levazım ve evrak daireleriydi.

19lO'da bunlara Tedr├«s├ót-─▒ Aliye Dairesi il├óve edildi; ayr─▒ca m├╝stakil bir k├╝t├╝phaneler m├╝fetti┼čli─či kuruldu.
9 Mart 1912'de yay─▒mlanan bir niz├ómn├ómeyle nez├óretin yap─▒s─▒ yeniden d├╝zenlendi. Daim├« Meclis-i Keb├«r-i Ma├órif kuruldu─ču gibi ├Â─čretim daireleri de ├óliye, t├óliye ve ibtid├óiye olarak ├╝├že indirildi.
Yine ilk├Â─čretim i├žin Tedr├«s├ót─▒ ─░btid├óiyye Enc├╝meni ve okul yap─▒m ve onar─▒m i┼čleri i├žin Meb├ón├«-i Tedr├«siyye Enc├╝meni olu┼čturuldu.
Ayr─▒ca belirli say─▒da vil├óyet maarif ve okul m├╝d├╝rleriyle ├Â─čretmenler ve d─▒┼čar─▒dan s─▒n─▒rl─▒ say─▒da uzman─▒n kat─▒l─▒m─▒yla Meclis-i Keb├«r'in y─▒lda bir kere toplanmas─▒ kararla┼čt─▒r─▒ld─▒. Bu giri┼čim bug├╝nk├╝ Mill├« E─čitim ┼č├╗ralar─▒n─▒n temeli olarak kabul edilebilir.
Meclis-i Keb├«r 1914'te la─čvedildi. Ayr─▒ca ihs├óiyat kalemi, mimari ┼čubesi, h─▒fz─▒-s─▒hha-i mek├ótib dairesiyle levaz─▒m kalemi, bir s├╝re sonra da Telif ve Terc├╝me Heyeti kuruldu. Yetim ├žocuklar─▒ bar─▒nd─▒rmak ve e─čitmek i├žin ihdas edilen d├ór├╝leytamlar─▒ y├Ânetmek amac─▒yla D├ór├╝leytamlar M├╝d├╝riyyet-i Um├╗miyyesi tesis edildiyse de bu birim 1920'de Dahiliye Nez├óreti'ne nakledildi. M├╝tareke d├Âneminde Meclis-i Keb├«r yeniden ihdas edildi, Telif ve Terc├╝me Heyeti ise kald─▒r─▒ld─▒.
Maarif te┼čkil├ót─▒. T├╝rkiye B├╝y├╝k Millet Meclisi'nin a├ž─▒lmas─▒ ve 4 May─▒s 1920'de Ankara'da Maarif Vek├óleti'nin kurulmas─▒yla iki ba┼čl─▒ bir g├Âr├╝n├╝me sahip oldu, bu durum 1 Kas─▒m 1922'de saltanat─▒n kald─▒r─▒lmas─▒na kadar devam etti.

Nez├óret, kuruldu─ču tarihten 1922 y─▒l─▒na kadar altm─▒┼č be┼č defa el de─či┼čtirmi┼č ve toplam otuz alt─▒ n├óz─▒r g├Ârev alm─▒┼čt─▒r. Son maarif n├óz─▒r─▒ Said BeyÔÇÖdir.

Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 26.09.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...