f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Lefko┼če Mevlevihanesi

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 1974  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
Lefko┼ča /
├ľzellik T├╝r├╝
  Mevlevihane 
Adres Web
,
       
Kurum No: 1974 Hit : 2572 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi
Lefko┼če Mevlev├«h├ónesi
 
Lefko┼če'de fetihten k─▒sa bir s├╝re sonra kurulan Mevlevi tekkesi.
Fethin tarihini anlatan ├érif Dede'nin Mevlevi olu┼ču dikkate al─▒narak Mevlev├«li─čin K─▒br─▒s'a 1571'de fetihle birlikte girdi─či s├Âylenebilir. Baz─▒ kaynaklarda, derg├óh binalar─▒n─▒n Lefko┼če'de tekkede medfun Emine adl─▒ bir han─▒m─▒n ba─č─▒┼člad─▒─č─▒ arazi ├╝zerine XVII. y├╝zy─▒lda yap─▒ld─▒─č─▒ belirtilmekte, ├že┼čitli ar┼čiv belgelerinde ise tekke Arap Ahmed Pa┼ča'n─▒n vak─▒flar─▒ aras─▒nda zikredilmektedir. Mevlev├«h├óneden bahseden en eski belgelerden biri olan 1003 (1595) tarihli ┼čer'iyye sicilinden. Girne Kap─▒s─▒ yak─▒nlar─▒ndaki tekkenin Arap Ahmed Pa┼ča vak─▒flar─▒ aras─▒nda bulundu─ču, burada bir mesnev├«hanm g├Ârevli oldu─ču anla┼č─▒lmaktad─▒r. Yine ayn─▒ belgede vak─▒f sahibinin tekkenin bah├žesini halka mesire yeri olarak vakfetti─či kaydedilmektedir. Bu bah├ženin bir b├Âl├╝m├╝ 196O'l─▒ y─▒llarda ┼čehitli─če d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼čse de ├žarp─▒k kentle┼čmeden buras─▒ da pay─▒n─▒ alarak beton y─▒─č─▒n─▒ haline gelmi┼čtir. 1016 (1607) tarihli di─čer bir belgede ise mevlev├«h├ónenin yerinin ┼čehid Seyyid Ahmed Pa┼ča'n─▒n mal─▒ oldu─ču ve buraya Ferhad Pa┼ča'n─▒n emriyle mevlev├«h├óne in┼ča edildi─či belirtilmektedir. Bu belgeye g├Âre Ferhad Pa-┼ča'n─▒n ba┼čvurusu ├╝zerine Konya ├ésit├ónesi secc├ódeni┼čini ┼×eyh Eb├╗bekir taraf─▒ndan Dervi┼č S├ódeddin Lefko┼če Mevlev├«h├ónesi'ne ┼čeyh tayin edilmi┼čtir. Bunun yan─▒nda mesnevi okuyan ┼čeyhe 3 ak├že. imama 2 ak├že, m├╝ezzine 1 ak├že ve di─čer fukaraya 8'er ak├že g├╝nl├╝k vazife verilmesini ┼čart ko┼čan di─čer bir vakfiye ile g├Ârev da─č─▒t─▒m─▒ merasiminden bahseden bir ba┼čka belge de g├Âz ├Ân├╝ne al─▒narak Lefko┼če Mevlev├«h├ónesi'nin XVII. y├╝zy─▒l─▒n ba┼č─▒nda te┼čkil├ót─▒n─▒ tamamlam─▒┼č oldu─ču s├Âylenebilir.
Tekkeye ilk ┼čeyh olarak tayin edilen S├ódeddin Efendi'nin ard─▒ndan sebebi bilinmeyen bir aradan sonra 1132'de (1720) ┼×eyh Sadri Dede postni┼činli─če getirilmi┼č ve arkas─▒ndan s─▒ras─▒yla K─▒br─▒sl─▒ ┼×eyh Mustafa Siy├óh├« Dede. o─člu ├érif Efendi (├Â. 1138/ 1726), Lefko┼čeli H─▒z─▒r Dede (├Â. 1140/1727), Konya'dan ├érif Dede (├Â. 1179/! 7├ľ5), K─▒br─▒sl─▒ Seyyid Abdullah Dede [bir y─▒l s├╝re ile), Lefko┼čeli ┼×eyh Mustafa Dede (├Â. 1228/ 1813), Feyzullah Dede (├Â. 1267/1851), Dervi┼č Ali Dede ve Mustafa Saffet Dede (├Â. 1311/1893-94) postni┼čin olmu┼čtur. Adan─▒n 1878"de ─░ngilizler'e kiraland─▒─č─▒ d├Ânemde mevlev├«h├óneye yap─▒lan ┼čeyh tayinlerinde usuls├╝zl├╝kler g├Âr├╝lmeye ba┼članm─▒┼čt─▒r. 1894'te Saffet Dede'nin o─člu Mehmed Cel├óleddin Efendi'nin tayininde gelene─če ayk─▒r─▒ olarak ─░stanbul'dan berat ├ž─▒kar─▒lamam─▒┼čt─▒r. Mevlev├«h├óneye b├╝y├╝k hizmetler veren ┼×eyh Mehmed Cel├óleddin Efendi 12 Eyl├╝l 1931'de vefat etti─činde K─▒br─▒s ─░ngiliz idaresine ge├žmi┼č, adadaki T├╝rk vak─▒flar─▒n─▒n y├Ânetimi de ─░ngilizler'in denetimine girmi┼čti.
Cel├óleddin Efendi'nin ├Âl├╝m├╝nden sonra T├╝rkiye'de di┼č hekimli─či ├Â─črenimi g├Âren o─člu Saffet Bey adaya d├Ând├╝. Saffet Bey, ┼čeyhlik talebinde bulunmay─▒p sadece babas─▒n─▒n idaresindeki vak─▒flar─▒n y├Ânetiminin kendisine verilmesini istedi. Zaman─▒n evkaf murahhas─▒, yapt─▒─č─▒ hizmetlerden dolay─▒ kendisine ─░ngiliz kraliyeti taraf─▒ndan "sir" unvan─▒ verilen M. M├╝nir Bey, tekke vak─▒flar─▒n─▒n gelirlerini ─░ngiliz valisine ba─čl─▒ Vak─▒flar ─░daresi'nde tutmak i├žin Saffet Bey'in iste─čini reddetti. Bu s─▒rada, T├╝rkiye'de tekke ve zaviyelerin kapat─▒lmas─▒ ├╝zerine Konya'dan Halep'e nakledilen ├želebilik makam─▒nda bulunan Muhammed Bak─▒r ├çelebi mevlev├«h├ónenin postni┼činli─čine Selim Dede Efendi'yi tayin etti. Ancak M. M├╝nir Bey derg├óh─▒ m├╝h├╝rleterek Selim Dede'nin posta oturmas─▒na engel oldu. Konunun Masum Millet gazetesinde mill├« mesele haline d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmeye ├žal─▒┼č─▒lmas─▒ ├╝zerine Selim Dede'nin derg├óhtaki g├Ârevi maa┼č kar┼č─▒l─▒─č─▒ ├╝stlenmesine izin verildi. Tekkenin vak─▒flar─▒n─▒n y├Ânetimi ise ─░ngiliz idaresinde kald─▒. Selim Dede Efendi 1953 y─▒l─▒nda vefat edince ├želebilik makam─▒ onun yerine o─člu Cemaleddin Efendi'yi tayin etmek istediyse de ─░ngiliz idaresi g├Ârevi K─▒br─▒sl─▒ Haf─▒z ┼×efik Efendi'ye verdi. Ancak mevlev├«h├óne esasen dervi┼člerini kaybetmi┼č ve K─▒br─▒s T├╝rk toplumu da T├╝rkiye Cumhuriyeti kanunlar─▒n─▒ benimsemi┼č bulundu─čundan K─▒br─▒s'ta Mevlev├«lik Selim Dede'nin vefat─▒yla sona ermi┼č oldu.
┼×ehrin eski kesiminde Girne Kap─▒s─▒'n─▒n i├ž taraf─▒nda yer alan mevlev├«h├óne bug├╝n, semahane ve buna biti┼čik, kuzey-g├╝ney istikametinde ilerleyen birbiri yan─▒nda alt─▒ kubbe alt─▒nda yer alan t├╝rbe k─▒sm─▒ndan ibarettir. 1960 ├Âncesi dervi┼č odalar─▒, mutfa─č─▒ ve misafir odalar─▒n─▒n ayakta oldu─ču, me┼črutas─▒n─▒n 1970'lere kadar kimsesiz ├žocuklar yurdu olarak kullan─▒ld─▒─č─▒ bilinmektedir, Mevlev├«h├ónen─░n en eski halini, 1880'li y─▒llar─▒n ba┼člar─▒nda ─░ngiliz kaptan─▒ Kitchener taraf─▒ndan ├žizilen Lefko┼če plan─▒ndan ├Â─črenmek m├╝mk├╝nd├╝r. Derg├óh, belgelerde m├╝┼čtemil├ót─▒ ile birlikte mesire yeri olarak tekkeye vakfedildi─či kaydedilen geni┼č bah├ženin kuzey k─▒sm─▒ndaki k├╝lliye olmal─▒d─▒r.
1934,1962, 1967, 2002 y─▒llar─▒nda tamir g├Âren ve g├╝n├╝m├╝zde Lefko┼če T├╝rk Etnografya M├╝zesi olarak kullan─▒lan mevlev├«h├óneye Cirne caddesine bakan bas─▒k kemerli bir ta├ž kap─▒dan girilmektedir. S├╝slemesiz kesme ta┼čtan iki ├žer├ževe i├žine al─▒nm─▒┼č kap─▒n─▒n iki yan─▒ndaki ta┼člara birer s├╝tun├že yapacak ┼čekilde profil verilmi┼čtir. Kap─▒n─▒n bas─▒k kemerinin ├╝st k─▒sm─▒nda al├ž─▒ s─▒val─▒ bir ├žer├ževe i├žerisine cel├« ta'lik yaz─▒ ile "Y├ó Hazret-i Mevl├ón├ó" ibaresiyle iki Mevlev├« sikkesi nak┼čedilmi┼čtir. Giri┼č, yan─▒ndaki sivri kemerli bir ni┼č i├žerisine yerle┼čtirilmi┼č ├že┼čme ile ├ódeta b├╝t├╝nle┼čmi┼čtir. ├çe┼čmenin ta'lik kitabesi ├žok y─▒pranm─▒┼č oldu─čundan ancak baz─▒ kelimeleri okuna bilmektedir.
Ta├ž kap─▒dan, asl├« hali daha geni┼č olmas─▒ gereken bir alan─▒n "T" ┼čeklinde bir par├žas─▒ durumunda bulunan avluya girilmektedir. Mevcut baz─▒ kemer kal─▒nt─▒lar─▒ yan─▒nda daha ├Ânce yap─▒lan ├že┼čitli planlarda avlunun g├╝ney taraf─▒nda g├Âsterilen kemer duvar izleri buras─▒n─▒n daha b├╝y├╝k bir k├╝lliye oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir. Avlunun kuzeybat─▒s─▒ndaki bas─▒k kemerli bir kap─▒dan derg├óh─▒n harimine girilmektedir. Harim muhibban mek├ón─▒, semahane ve mescid olmak ├╝zere ├╝├ž b├Âl├╝mden olu┼čmaktad─▒r. Binan─▒n ta┼č─▒y─▒c─▒ sistemi bu b├Âl├╝nmeyle uyu┼čmaktad─▒r. ─░ki dikd├Ârtgen payeyi ba─člayan ├╝├ž kemer, kuzey-g├╝ney istikametinde giri┼či ve ayn─▒ zamanda ├óyin ─░zleyicilerine ait mek├ón─▒n─▒ semahaneden ay─▒rmaktad─▒r.
Payeleri d─▒┼č duvarla ba─člayan iki kemer kuzeydeki y├╝kseltilmi┼č mutr─▒p mahfiliyle semahaneyi, ayn─▒ istikamette ilerleyen ├╝├ž├╝nc├╝ kemer ise g├╝neyde yer alan mescidle semahaneyi ay─▒rmaktad─▒r. Di─čer k─▒s─▒mlardan iki basamak daha a┼ča─č─▒da bulunan dairev├« sem├ó meydan─▒n─▒n etraf─▒ diz boyu y├╝ksekli─činde ah┼čap parmakl─▒kla ├ževrilidir. Tamamen ah┼čaptan in┼ča edilen kuzeydeki mutr─▒p mahfiline yine dik ah┼čap bir merdivenle ├ž─▒k─▒lmaktad─▒r.
Mescid de basit bir ni┼č te┼čkil eden mihrab─▒n ├╝zerinde zeytin dal─▒ ├želenk motiflerinin olu┼čturdu─ču boyal─▒ nak─▒┼člar bulunmaktad─▒r. Mescidin k─▒ble duvar─▒ndaki bir kap─▒dan Girne caddesi boyunca kuzey-g├╝ney istikametinde bir aks ├╝zerinde uzanan t├╝rbelere ge├žilmektedir. Birbirinden geni┼č kemerle ayr─▒lan alt─▒ kubbe ile bir tonozun ├Ârtt├╝─č├╝ sekiz g├Âzl├╝ hacim do─ču ve bat─▒da pencerelerle d─▒┼čar─▒ya a├ž─▒lmaktad─▒r. T├╝rbe k─▒sm─▒nda on alt─▒ kabir bulunmaktad─▒r. Mevlev├«h├óne ┼čeyhlerinden Siy├óh├« Dede, Arif Dede, Mustafa Dede, Feyzullah Dede, Mehmed Cel├óleddin Efendi ve Selim dedelerin derg├óha defnedildikleri bilinmektedir. Di─čer kabirlerin kimlere ait oldu─ču tam olarak bilinmemekteyse de kuzeyden itibaren birinci kabrin Selim Dedeye, ikinci kabrin Arap Ahmed Pa┼ča'ya, ├╝├ž├╝nc├╝ kabrin ┼×eyh Cel├óleddin Efendi"ye, onuncu kabrin bir ┼čeyhin lalas─▒ oldu─ču bilinen Arap Abdullah Efendi'ye, on alt─▒nc─▒ kabrin ┼čeyh hattat Feyzullah Dede'ye ve e┼čine ait oldu─ču kabul edilmektedir

Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 25.09.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...