f EskiEserler | Eski Eserler | Eskieserler.com
E─čitim Kurumu   ( 2141 )   Kitaplarda   ( 1659 )   Yazarlarda   ( 4831 )  
Dergilerde   ( 786 )   K├╝t├╝phanelerde   ( 151 )   ┼×ehirlerde   ( 182 )  
Makalelerde   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
Hit
9129104
├ťye 1490
Online ├ťye 0

Darul Hilafe el Aliyye Medresesi

┘ůě»ě▒ě│ěę ě»ěžě▒ ěž┘äě«┘äěž┘üěę ěž┘äě╣┘ä┘Őěę

 E─čitim Kurumu Detay─▒ No : E- 1943  
Kurucusu Kurulu┼č Tarihi E─čitim Dili ┼×ehir / ├ťlke
1914 ─░stanbul /
├ľzellik T├╝r├╝
  Medreseler 
Adres Web
,
       
Kurum No: 1943 Hit : 6410 Hata Bildirimi Tavsiye Et

   Kuruma ait Dergileri K├╝t├╝phaneleri Fak├╝lteleri ├ťniversitesi ─░lgili Kurumlar Tezler


E─čitim Kurumuna ait Dergiler

E─čitim Kurumuna ait K├╝t├╝phaneler

E─čitim Kurumuna Ait Akademik Birimler

Universite 

ilgili kurumlar 

E─čitim Kurumuna ait Tezler

├ľzeti

Hakk─▒nda Bilgi

D├ór├╝'l-Hil├ófeti'l-Aliyye Medresesi 
1914 y─▒l─▒nda yeni bir ┼čekil verilen ─░stanbul medreselerinin genel ad─▒.

XVI. y├╝zy─▒lda alt─▒n ├ža─č─▒n─▒ ya┼čayan Osmanl─▒ medreseleri giderek bozulmaya ba┼člam─▒┼č ve ├Â─čretim sadece din├« ilimlere m├╝nhas─▒r kal─▒rken kalitesi de d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. Her ne kadar daha XVIII. y├╝zy─▒lda III, Ahmed ve 1. Mahmud d├Ânemlerinde medreselerin ─▒slah─▒ i├žin baz─▒ te┼čebb├╝sler yap─▒lm─▒┼čsa da istenilen sonu├ž elde edilememi┼čtir.

XX. y├╝zy─▒l─▒n ba┼č─▒nda medreselerdeki bozulma daha da ileri bir safhaya ula┼čm─▒┼č, hatta medrese hoca ve talebeleri dahi bundan ┼čik├óyet├ži olmu┼č, bu durumun d├╝zeltilmesi hususunda baz─▒ tedbirlerin al─▒nmas─▒n─▒ isteyen ├že┼čitli ne┼čriyatta da bulunmu┼člard─▒. Nihayet 1908'de II. Me┼črutiyetin il├ón─▒ndan sonra konuya ciddi olarak yakla┼č─▒ld─▒. Tabh├óne Medresesi" ndeki a├ž─▒l─▒┼č─▒n ard─▒ndan ├ž─▒kar─▒lan 26 ┼×ubat 1909 tarihli Med├óris-i ─░lmiyye Nizamnamesi ile medrese tahsili on iki y─▒l olarak kabul edildi, ayr─▒ca din├« ilimler yan─▒nda hesap-hendese-cebir, co─črafya, umumi tarih ile ─░sl├óm ve Osmanl─▒ tarihleri, hikmet (fizik), kimya, hey'et (astronomi) ve kozmografya gibi dersler de konuldu. Ancak bu te┼čebb├╝s ba┼čar─▒ya ula┼čamad─▒─č─▒ndan ┼čik├óyetler devam etti.

Medreselerdeki esasl─▒ ─▒slahat, Mustafa Hayri Efendi'nin ┼čeyh├╝lisl├óml─▒─č─▒ s─▒ras─▒nda d├Ârt y─▒ll─▒k ├žal─▒┼čmalar sonunda ger├žekle┼čtirildi. ─░slahat─▒n ilk olarak ─░stanbul'da ba┼člat─▒lmas─▒ uygun g├Âr├╝lerek ─░stanbul medreseleri bir heyet taraf─▒ndan tek tek dola┼č─▒l─▒p incelendi. B├Âylece hangi medresenin kullan─▒labilir, hangisinin harap halde oldu─ču, s─▒hh├« bak─▒mdan talebe bar─▒nd─▒rmaya elveri┼čli bulunup bulunmad─▒─č─▒, dershanesinin mevcut olup olmad─▒─č─▒, ka├ž talebeyi bar─▒nd─▒rabilece─či gibi hususlar tesbit edildi.

Bu ara┼čt─▒rmaya g├Âre deftere kaydedilen 184 medreseden seksen yedisi kadroya al─▒n─▒rken doksan yedisi kadro d─▒┼č─▒ b─▒rak─▒ld─▒. Ancak daha sonra yeni birtak─▒m d├╝zenlemelere gidilerek komisyonun kadro d─▒┼č─▒ b─▒rakt─▒─č─▒ K├╝├ž├╝k Ayasofya Medresesi ve S├╝leymaniye D├ór├╝lhadisi kadroya dahil edilirken bu tesbitte yer alan Mehmed A─ča, R├╝stem Pa┼ča. Rah├«k├«z├óde, S├╝leymaniye T─▒p medreseleri, F├ótih medreselerinden Karadeniz taraf─▒ ├çifteayak Kur┼čunlu ile Ba┼č Tetimme, Akdeniz taraf─▒ Tetimme-i S├ón├« medreseleri, ayr─▒ca ─░smihan Sultan ve Kariye medreseleri kadro d─▒┼č─▒ tutuldu.

B├Âylece yeni sisteme dahil olan medrese say─▒s─▒ seksen bire ─░nmi┼č oldu. Kadroya al─▒nanlar ise tek bir medrese say─▒larak ─░sl├óm hil├ófetinin merkezinde bulundu─ču i├žin D├ór├╝'l-hil├ófetil-aliyye Medresesi ad─▒yla an─▒ld─▒. Her s─▒n─▒f i├žin belli bir semtteki medreseler ayr─▒ld─▒.

T├óliye 1. s─▒n─▒fa ├ťsk├╝dar, 2. s─▒n─▒fa Sultanahmet, 3. s─▒n─▒fa Ca─čalo─člu-Divanyolu-K├╝├ž├╝kayasofya, 4. s─▒n─▒fa ├çar┼č─▒kap─▒, S. s─▒n─▒fa S├╝leymaniye-Sara├žhane-Vezneciler, 6. s─▒n─▒fa ├çar┼čamba, 7. s─▒n─▒fa Fatih-Haydar, 8. s─▒n─▒fa Fatih-Malta semtlerindeki medreseler tahsis edildi.
Âlî 1. sınıf Beyazıt - Vefa arasındaki medreselerde, 2. sınıf Süleymaniye medreselerinde, 3 ve 4. sınıflar ise Fâtih medreselerinde idi.

Kurulu┼č niz├ómn├ómesine g├Âre D├ór├╝'l-hil├ófeti'l-aliyye Medresesi, her biri d├Ârder y─▒l s├╝recek ├╝├ž d├Ânemden ibaret olacakt─▒. Bunlar tal├« k─▒sm-─▒ evvel, tal├« k─▒sm-─▒ s├ón├« ve ├ól├« adlar─▒n─▒ ta┼č─▒maktayd─▒.
Tal├« k─▒s─▒mlarda toplam 2080, ├ól├« k─▒s─▒mda toplam 800 talebe bulunacakt─▒. Gerek tal├« gerekse ├ól├« k─▒s─▒mdaki s─▒n─▒flar─▒n d├Ârder ┼čubesi olacak, tal├« k─▒s─▒mlar─▒n her ┼čubesinde altm─▒┼č be┼čer, ├ól├« k─▒s─▒mda ise elli talebe okuyacakt─▒. Her k─▒s─▒mda birer m├╝d├«r-i um├╗m├«, s─▒n─▒f ve ┼čubelerde ise birer m├╝d├╝r bulunacak ve ┼čube m├╝d├╝rleri s─▒n─▒f m├╝d├╝rlerine, s─▒n─▒f m├╝d├╝rleri m├╝d├«r-i um├╗m├«ye, o da Ders Vek├ólet─▒'ne ba─članacakt─▒.
D├ór├╝'l - hilafeti'l -aliyye Medresesi'nin kurulu┼ču s─▒ras─▒nda medreselerde okumakta olan talebeler, son verdikleri imtihan g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak yeni kurulan medresenin s─▒n─▒flar─▒na yerle┼čtirilecek; yeni al─▒nacak talebe ise alt y─▒ll─▒k ibtid├ó├« tahsilini tamamlam─▒┼č olanlar aras─▒ndan ders vekilinin ba┼čkanl─▒─č─▒nda olmak ├╝zere ├╝yeleri me┼čihat├ža se├žilen bir komisyon taraf─▒ndan belirlenecek; talebin fazla olmas─▒ halinde yine bu heyet├že d├╝zenlenen imtihanda ba┼čar─▒l─▒ olanlar al─▒nacakt─▒. On iki y─▒ll─▒k medrese tahsilini tamamlayanlar icazetname alacaklard─▒.

Sahibinin ders g├Ârd├╝─č├╝ m├╝derrislerin adlar─▒n─▒n da yaz─▒laca─č─▒ bu icazetnameler ├Ânce Ders Vek├óleti, sonra me┼čihat├ža tasdik edilecek, b├Âylece ├ól├« k─▒sm─▒ bitirenler m├╝derris s─▒fat─▒n─▒ kazanarak ─░stanbul ru├╗suna kaydedileceklerdi. Fakat ├ól├« k─▒sma herhangi bir sebeple devam edemeyen veya etmek istemeyenlerin tal├« k─▒s─▒mlarda bir miktar bilgi sahibi olduklar─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak bu gibilere, tal├« k─▒s─▒mlardan ─░lk veya ikinci k─▒sm─▒ bitirdiklerini belgeleyen birer ┼čeh├ódetn├óme verilmesi kararla┼čt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒.

D├ór├╝'l-hil├ófeti'l-aliyye Medresesi'ne al─▒nanlar tesbit edilen medreselerde kalacaklar ve her birine belirli bir tayinat aynlacak, ancak bu tayinat nakden verilmeyip ia┼če ve giyimlerine sarfedilecekti. Her s─▒n─▒fta okunacak dersler de niz├ómn├óme ile belirlenmi┼čti. 1909'daki te┼čebb├╝ste oldu─ču gibi D├ór├╝'l-hil├ófeti'l-aliyye Medresesi'nde de din├« bilgilere paralel olarak tarih, co─črafya, riyaziye, astronomi, fizik, kimya gibi di─čer derslerle Fars├ža'ya ve o g├╝ne kadar medreselerde okutulmas─▒ d├╝┼č├╝n├╝lmeyen T├╝rk├že'ye de yer verilmi┼čti.

D├ór├╝'l - hil├ófeti'l -aliyye Medresesi'nin kurulu┼č y─▒l─▒nda okutulan derslerin s─▒n─▒flara g├Âre da─č─▒l─▒m─▒ ┼č├Âyleydi:
1- Tal├« k─▒sm-─▒ evvelde Kur'├ón-─▒ Ker├«m; hadisten ahl├ókiyat ve i├žtimaiyat; f─▒k─▒htan akaid ile nik├óh ve tal├ók; felsefeden ma'l├╗m├ót-─▒ ahl├ók─▒yye ve ─░├žtim├óiyye; Arap├ža'dan sarf, nahiv, l├╝gat, m├╝k├óleme ve tatbikat; T├╝rk├že'den iml├ó, k─▒raat, tatbikat ve kitabet; sadece ilk iki y─▒lda okutulan Fars├ža'dan l├╝gat, kav├óid ile G├╝listan vb. metinler; tarihten umumi tarih, peygamberler ve halifeler tarihi ile muhtasar Osmanl─▒ tarihi; hesap, tabiat ve fen bilimlerinden ma'l├╗m├ót-─▒ fenniyye, zir├óiyye, hikmet ve kimya; maliyeden defter tutma usul├╝, ayr─▒ca ma'l├╗m├ót-─▒ k├ón├╝niyye, hat ve h─▒fz─▒'s-s─▒hha.

2- Tal├« k─▒sm-─▒ s├ón├«de hadis, tefsir, kel├óm, muhtasar felsefe ve mant─▒k ile ├ód├ób; f─▒k─▒htan muamel├ót, uk├╝bat ve fer├óiz ile us├╝l-i f─▒k─▒h: Arap├ža'dan m├╝k├óleme, kitabet, belagat ve vaz'; T├╝rk├že'den edebiyat; tarihten umumi tarih ve Osmanl─▒ tarihi, ─░sl├óm ve dinler tarihi, siyer-i neb├«: riyaziyeden cebir, m├╝selles├ót, hey'et ve mihanik; tabiat ve fen bilimlerinden hikmet ve kimya, ayr─▒ca hitabet ve mev'iza.

3- ├él├« k─▒s─▒mda ise din├« tedrisat a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak tefsir, hadis, f─▒k─▒h, us├╗l-i f─▒k─▒h, kel├óm, hil├ófiyat, Arap edebiyat─▒, felsefe, hukuk ve kav├ónin ile t├ór├«h-i ilm-i f─▒k─▒h.

D├ór├╝'l-hilafeti'l-aliyye Medresesi'nin kurulu┼čunun ikinci y─▒l─▒nda ders program─▒nda de─či┼čiklik yap─▒ld─▒. Medresede de yabanc─▒ dil okutulmas─▒ gerekli g├Âr├╝lerek Almanca, Frans─▒zca, ─░ngilizce veya Rus├ža'dan birinin se├žilmesi mecburiyeti getirildi. Yabanc─▒ dil ├Â─čretimi tal├« s─▒n─▒flara mahsus olup haftada iki┼čer saatten sekiz y─▒l devam ediyordu. Ayr─▒ca her g├╝n beden e─čitimi yap─▒lacakt─▒. Buna kar┼č─▒l─▒k hitabet, mev'iza ve ma'l├╗m├ót-─▒ k├ón├╝niyye programdan ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č, baz─▒ derslerin s─▒n─▒flan ve haftal─▒k ders saatlerinde de de─či┼čiklik yap─▒lm─▒┼čt─▒.
├él├« k─▒sm─▒ bitirenler veya d─▒┼čar─▒dan b├╝t├╝n s─▒n─▒flar─▒n imtihanlar─▒n─▒ verenler aras─▒ndan din├« ilimlerde ihtisas yapmak isteyenler i├žin Medreset├╝'l-m├╝tehass─▒s├«n ad─▒yla Sultan Selim Camii b├╝nyesinde y├╝ksek seviyede bir medrese de kuruldu.
D├ór├╝'l-hil├ófeti'l-aliyye Medresesi, medrese ─▒slahat─▒nda olumlu bir ad─▒m olmas─▒na ra─čmen, kurulu┼č y─▒l─▒nda Osmanl─▒ Devleti'nin I. D├╝nya Sava┼č─▒'na girmesi bu medresenin eleman yeti┼čtirmesi a├ž─▒s─▒ndan bir talihsizlik oldu, Zira d├Ârt y─▒l s├╝ren sava┼č boyunca on alt─▒ ya┼č─▒ndaki gen├žlerin de cepheye g├Ânderilmesi burada tahsil yapacak talebe bulmay─▒ g├╝├žle┼čtirdi ve dolay─▒s─▒yla D├ór├╝'l-hil├ófeti'l-aliyye Medresesi"nden beklenilen sonu├ž al─▒namad─▒.
1917'de ise M├╗s├ó K├óz─▒m Efendi'-nin ┼čeyh├╝lisl├óml─▒─č─▒ s─▒ras─▒nda D├ór├╝'l-hil├ófeti'l-aliyye Medresesi'nde bir bak─▒ma eski medrese sistemine d├Ân├╝┼č yap─▒ld─▒.
Tal├« k─▒s─▒mlara ibtid├ó-i h├óri├ž ve ibtid├ó-i d├óhil, ├ól├« k─▒sma sahn, Medreset├╝'l-m├╝tehass─▒s├«n'e Medrese-i S├╝leym├óniyye adlar─▒ verilirken d├Ârt y─▒ll─▒k devreler ├╝├že indirildi.

S├╝leymaniye ise ├╝├ž y─▒la ├ž─▒kar─▒l─▒p tefsir, hadis, f─▒k─▒h, kel├óm-hikmet-edebiyat olmak ├╝zere d├Ârt k─▒sma ayr─▒ld─▒.


Kadrosu

Mezunlar─▒

Fihrist 
Kullan─▒c─▒ Yorumlar─▒

! Yorum yazabilmeniz i├žin ├╝ye olmal─▒s─▒n─▒z.
├ťyelik i├žin l├╝tfen sayfan─▒n ├╝st k─▒sm─▒nda yer alan"├ťye Giri┼č | ├╝ye ol" linkine t─▒klay─▒n─▒z.

Kay─▒t Ekleyen / Eklenme Tarihi
S├╝meyye Abaci / 23.07.2014



Eski Eserler


Eski Eserler K├╝t├╝phanesine Ho┼čgeldiniz!

Hesap ─░┼člemleri

├ťye de─čil misiniz? ├ťye olun!

Eski Eserlere ├╝ye olarak, k├╝t├╝phanenimiz ve eserlerimiz hakk─▒nda payla┼č─▒mlardan hesab─▒n─▒z ├╝zerinden faydalabilirsiniz...