Eğitim Kurumu   ( 2141 )   في الكتب   ( 1659 )   في المؤلفين   ( 4831 )  
في المجلات   ( 786 )   في المكتبات   ( 151 )   في المدن   ( 182 )  
في المقالات   ( 2196 )   Multi Media   ( 323 )   Fetvalar   ( 894 )  
مجموع عدد الزوار
9129104
مجموع عدد الاعضاء 1490
Online Üye 0

İstolni Belgrad

 تفاصيل حول المدينة رقم المدينة : S- 141  
اسماؤها الاخري البلد
  Macaristan  
مؤسسها تاريخ التاسيس
   
   
Şehir No: S-141 عدد الزيارة : 3751
الإبلاغ عن خطأ التوصية

ملخص
why do people cheat why women cheat on men redirect
click here click married affairs
open women who cheated how many guys cheat
click here why men cheat on beautiful women why do married men cheat

معلومات عامة

İstolni Belgrad
 
Macaristan'da XVI-XV11. yüzyıllarda Osmanlı sancak merkezi olan bir şehir.

Macarca'sı ilk zamanlarda Fehervâr, daha sonra Szekeşfehervâr, Almanca'sı Stuhlweifienburg, Latince'si Alba Regia olup Osmanlılar tarafından Sırpça "beyaz başşehir" anlamına gelen "stolni belgrat'dan türetilen İstolni (istoni) Belgrad ve Belgrad-ı Üngürüs adıyla anılmıştır. Macaristan'ın batı kısmında Transdanub-ya bölgesinde. Eskiçağ'dan beri meskûn olan düz bir alanda X. yüzyılda kurulan şehir. Aziz Istvân döneminde (1000-1038) krallık merkezlerinden biri sıfatını kazandı. Burada gömülen Istvân'ın halefleri bütün Ortaçağ boyunca çoğunlukla bu şehirde taç giydi ve toprağa verildi. Budin (Buda) ve Estergon (Esztergom) zamanla daha büyük önem kazandıysa da burası kutsal bir merkez olarak saygınlığını korudu. Kral Mâtyâs'ın 1490'daki ölümünden az sonra oldukça bakımsız durumda olan kale Habsburg Maximilian'm kuvvetleri tarafından zaptedildi. Ancak 1491 yılında Istvân Bâthori ile Pal Kinizsi burayı geri aldı.
Buda- Esztergom Szekesfehervâr üçgeni, stratejik ve manevî önemi dolayısıyla Osmanlılar'ın başlıca hedefini teşkil etti. Budin'in 948'de (1541) ele geçirilmesinden sonra asıl yönü Viyana olan 950 (1543) seferi sırasında Estergon'un kuşatılmasının ardından başında Kanunî Sultan Süleyman'ın bulunduğu 35-40.000 kişilik Osmanlı ordusu, hemen hemen her
taraftan bataklıklarla çevrili ve kısmen yeniden tahkim edildiği için savunma gücü yüksek Szekesfehervâr'ı kuşatma altına aldı. Bu tarihte Ferdinand'ın kontrolünde bulunan kalede, kumandan György Varkocs (VVarkoch) ile tahminen 6000 kadar değişik milletlere mensup muhafız vardı. Bazı kaynaklara göre şehir halkı savaşsız teslim olmadan yana idi. Kuşatma sürerken dış kaleden iç kaleye dönmek isteyen müdafilere şehir halkı kapıyı açmadı ve bunun neticesinde Varkocs ve yanındakiler hendeklerde can verdiler. 3 Cemâziyelâhir 950'de (3 Eylül 1543) ahali ve geri kalan askerler Osmanlılar'la anlaşarak Szekesfehervâr'ı onlara teslim ettiler. Bazı tarihçilere göre Ferdinand'a baş eğdikleri ve silâh sakladıkları için önde gelen sivillerin bir kısmı idam edildi, askerler ise serbestçe ayrılabildi
XVI. yüzyılın sonuna kadar buraya yönelik olarak ciddi bir askerî faaliyete girişilmedi. 1565'te şehrin Macar hâkimi, Györ (Yanık) kumandanına teslim olmaya hazır olduklarını bildirdiyse de Viyana bu planı durdurdu. Muharrem-Safer 1002'de (Ekim-Kasım 1593) Kont Hardegg'in birlikleri şehri kuşattılar: ancak kalenin yardımına gelen Osmanlı kuvvetlerinin 3 Ka-sım'da Pâkozd ve İstolni Belgrad arasında yenilgiye uğratıldığı sırada yarıda bıraktıkları kuşatmayı hâlâ belli olmayan sebeplerle sürdürmediler. Şevval 1007'-de (Mayıs 1599) şehrin varoş kısmı Macar ve Avusturyalı birliklerin beklenmedik hücumu neticesinde geçici olarak alındıysa da direnen kale ele geçirilemedi. 1010'-da (1601) buraya 28.000 kişilik kuvvet sevkedilmesine rağmen başkumandan Prens Henri Mercoeur kaleyi eîe geçirmekte zorlandı. General Russvvorm'un birliklerinin hiç kimsenin geçemeyeceği sanılan bataklıkları aşarak Sziget mahallesini ele geçirmesinin ardından diğer dış semtler kısa sürede alındı. 22 Rebîülev-vel'de (20 Eylül) kanlı bir savaştan sonra Avusturyalılar kaleyi zaptettiler. Bir ay sonra şehrin yakınında on altı gün süren meydan savaşı, burayı geri almak için gelen Osmanlı kuvvetlerinin yenilgisiyle neticelendi. Ancak ertesi yıl Vezîriâzam Yemişçi Hasan Paşa şehri tekrar Osmanlı topraklarına kattı. Bu ikinci zaptından sonra seksen altı yıl daha Osmanlı idaresinde kalan şehir, Budin'in 1097'de (1686) düşmesiyle kısa bir süre için Budin bey-lerbeyiliğinin merkezi rolünü üstlendi. Ancak 1687 yılında Avusturyalılar tarafından başlatılan ablukanın giderek daha sıkı uygulanması sonucu 8 Receb 1099'da (9 Mayıs 1688) bir heyet kaleyi teslim şartlarını görüşmek üzere Kral Leopold'ün yanına gitti. Nihayet hükümdarın tasdikiyle 14 Mayısta anlaşma imzalandı ve 19 Mayıs'ta yürürlüğe girdi. Böylece Osmanlı idaresi sona ermiş oldu.
Osmanlı hâkimiyeti altında Budin'e bağlı bir sancak merkezi haline getirilen şehre İlk gelen sancak beyi Yahyâpaşazâ-de Ahmed Bey'dir. Bu görevde daha sonra hayatının uzun kısmını Macar topraklarında geçiren Hamza Bey, Budin ve Tı-mışvar (Temesvâr) beylerbeyi de olan Kasım Paşa, beylerbeyilik pâyesiyle tayin edilen Arnavut Hasan Paşa ve 1041-1045 (1632-1635) yıllan arasında yazdığı Tâ-rih'îyle tanınan İbrahim Peçevî (Peçuylu) gibi tanınmış simalar da bulundu.
Şehrin nüfusu hakkındaki bilgiler oldukça kısıtlıdır. Osmanlılar'dan Önceki dönemle ilgili olarak ileri sürülen 7-8000'lik tahminler oldukça zayıf temellere dayanmaktadır. 1543'te buraya sevkedilen 3000 kadar kale erinden 966'ya (1558-59) kadar yalnız 1200 kişi kaldı. Bu rakam 976'da (1568-69) hafif yükseliş göstererek yaklaşık 1400'ü buldu. Bu askerlerin fazla kalabalık ailelere sahip olmadıkları söylenebilir. Sancak merkezindeki timar erlerinin ve bunların cebelülerinin sayısı 500'ü, aileleriyle birlikte 1000-1200 kişiyi pek aşamadı. Esas Macar ahaliden, 971-973 (1563-1565) yıllarında İçkale'de çok düşük sayıda (15 hâne), Dışkale'de biraz daha fazla (78 hâne) ve ayrı bir birim olarak deftere geçirilen, fakat dış mahallelerinden birini oluşturan İngovâny'da kırk üç hâne olmak üzere toplam 136 cizye hanesi tesbit edildi. 1200 -1500 kişiye tekabül eden bu rakam daha sonra azalmaya yüz tuttu. Sancağın III. Murad döneminden (1574-1595) kalma tek tahrir defterinde sadece elli evli aile reisi kaydedilmişti. Asıl nüfusun idarî ve askerî merkezlerden daha güvenli yerlere gitmesi Macar topraklarında genel bir eğilimdi.
Fethedilen diğer yerlerde de yapıldığı gibi Osmanlılar şehirdeki kiliselerin çoğunu camiye çevirdiler. Katedralin ilk zamanlarda Katolikler'in elinde bırakılması alışmışın dışında bir durumdu. Bunun sebebi ise içinde Macar krallarının mezarlarının varlığıdır. Yirmi beş yıl sonra 1568'-de II. Selim bunlardan geri kalanlarının atılmasını emrettiyse de bu emrin tam olarak yerine getirilemediği, XVII. yüzyilın başlarında şehre giren Alman askerlerinin üç dokunulmamış mezarı yağma etmiş olmalarından anlaşılmaktadır. Romen tarzında yapılan bu mâbed bir ara cephanelik olarak kullanılmıştı.
Budin'e yakınlığı, iktisadî ve dinî önemi sebebiyle eskiden beri başta gelen bir ticaret merkezi olan şehir XVI. yüzyılda bu durumunu korudu. Bîr yandan gümrük listelen, öte yandan yüksek sayıdaki dükkânların mevcudiyeti bunu ispatlar. Ancak daha sonra ticarî faaliyetler oldukça azaldı ve 967'ye (1560) doğru en düşük seviyesine indi. 982'de (1574) yeniden canlanma başladı; 988-992 (1580-1584) arasında istikrarını sürdürdü. Nitekim mukâtaa defterlerindeki kayıtlara göre gelir yekûnu 1547-1548'in altı ayında 86.800; 1558'in üç buçuk ayında 17.638; 1560 -1561 'in altı buçuk ayında 26.667; 1574'ün beş buçuk ayında 91.512,5; 1580-1581'in tam kamerî yılında 156.080. sonraki tam yılda 119.351 ve bir sonraki tam yılda 92.137 akçe dolayındaydı. Bu gelirlerin büyük kısmı buradan geçen sığır sürülerinden sağlanıyordu, yerli panayırların katkısı da yüksekti. 1574 ve 1580-1584 yıllarında bir yandan İtalya, öte yandan Avusturya ve Almanya istikametine sevkedilen 106.000'den fazla sığır buradan geçmişti. Aynı zamanda başka hayvanı ve bitkisel ürünler dışında madenî emtia da ihraç malları arasında yer alıyordu. İthalâtla ilgili bilgiler kısıtlı olmasına rağmen İstolni Belgrad'ın yörede başta gelen bir dağıtım merkezi olduğu söylenebilir.
951 (1544) ve 967 (1560) yıllarına ait bilgilere göre şehirdeki mîrî dükkânların sayısı 101'den 112'ye yükselmişti. Kiraya verilen bu satış yerleri ve tezgâhlar arasında helvacı, bakkal, debbâğ, saraç, kaz-zâz, berber, kuyumcu, çilingir, çizmeci, kalaycı, şimşirci, sertiraş, pabuççu, bi-berci, madrabaz, hallaç, dülger, remmal vb. bulunuyordu. Bunlardan Sziget mahallesindeki yirmi üç dükkândan on altısı Macarlar tarafından işletiliyordu.
İstolni Belgrad'dan beklenen vergilerin yıllık hâsılı hem 1570 icmal defterinde hem de III. Murad dönemi mufassal defterinde tahminî bir rakam üzerinden tes-bit edilmişti (36.000 akçe). Buradaki vergi çeşitlerine göre şehir halkı vergilerinin yüzde 47"sini hububat. 28'ini ise şıra üretiminden ödemekteydi. Bunların dışında müslümanların bağlan ve diğer ziraî ürünleri için ödenen vergiler de vardı. Ayrıca şehirde 3000 akçe vergi kayıtlı bir barut değirmeni bulunuyordu. Yine iki değirmenle bir çayırın gelirinin Hacı Bektaş Tekkesi'ne vakfedilmiş olması, bu tarikatın XVI. yüzyılda İstolnî Belgrad'da yerleşmiş olduğuna delâlet eder.
İstolni Belgrad sancağı sınır boylarında bulunduğu için ona bağlı yerleşim merkezlerinin sayısı devamlı değişmekteydi. Sürekli vergilendirilen köylerin yanı sıra geçici olarak Osmanlı hâkimiyeti altına giren pek çok yer vardı. Hatta bazı defterlere henüz hiç fethedilmemiş bölgelerin yerleşim merkezleri de kaydedilmiş ve tımar sahiplerine dağıtılmıştı. Tahrir zamanında mükellefiyeti "bervech-i tahmin" şeklinde tesbit edilen ve "hâli ez-raiyyet" ifadesiyle gösterilen bu yerleşme birimleri çoğunlukla bu kapsama girmektedir. Bu tür yerlerin deftere alınmasındaki amaç, Avusturya ile yapılan görüşmelerde delil olarak Kullanabilmekti. Nitekim 1563-1565 yıllarında cizye ödeyen 250'ye yakın yerleşme yerinin sancağın çekirdeğini oluşturduğu ve bu rakama dayanarak 1570 icmal defterinde sıralanan yaklaşık600 yerleşme biriminin (şehir kasaba, köy) ve doksana yakın mezra-anin büyük oranda bu kategoriye dahil olmadığı Öne sürülebilir.
XVII. yüzyılda sancağa ait bilgilere pek rastlanmamaktadır. Bu yüzyılda burada bulunan ulûfeli asker sayısı bir hayli azalmıştı. Fakat başka bir sistem içinde görev yapan muhafızların var olduğu söylenebilir. Osmanlı döneminden sonra yapılan ilk Habsburg tapu listesinde aralarında birçoğu harap olmak üzere 258 evin tesbit edilmiş olması, nüfusta XVI. yüzyıla göre büyük bir değişikliğin meydana gelmediğini göstermektedir.
İstolni Belgrad'da kale dışında Osmanlı inşaat faaliyetleri oldukça sınırlı görünmektedir. Burada yalnız bir iki cami ile mescid ve iki hamam olduğu bilinmektedir. Kalıntıları bugüne kadar ulaşabilen hamamlardan biri, 1559-1563 arasında Budin beylerbeyi olan Güzelce Rüstem Paşa tarafından yaptırılmıştır.
Szekesfehervâr, Osmanlı idaresinden sonra özellikle XVIII. yüzyılda barok üslûbunda yapılan kilise ve evlerle donatılmıştır. Şehir merkezi zamanımızda da bu görüntüyü yansıtmaktadır. Günümüzde Fejer ilinin (megye) merkezi ve bir piskoposluk olan şehrin nüfusu 100.000'İ aşmıştır (1995te 108.070). Bu nüfusuyla Macaristan'ın büyük şehirlerinden biri olan Szekesfehevâr'da özellikle II. Dünya Savaşı'ndan sonra sanayi hızla gelişmiştir. Şehirdeki başlıca sanayi dallarını elektronik eşya, alüminyum üretimi, takım tezgâhları teşkil eder. Avrupa'nın en büyük otobüs fabrikalarından biri de burada bulunmaktadır.

click here dating for married men married affairs
click here read here why do married men cheat

المؤسسات

مكتباتها

مؤلفوها

Bu şehirde kayıtlı üyeler
Kullanıcı Yorumları

! Yorum yazabilmeniz için üye olmalısınız.
Üyelik için lütfen sayfanın üst kısmında yer alan"Üye Giriş | üye ol" linkine tıklayınız.

Kayıt Ekleyen / Eklenme Tarihi
Sümeyye Abaci / 22.9.2014



Eski Eserler


Eski Eserler Kütüphanesine Hoşgeldiniz!

Hesap İşlemleri

Üye değil misiniz? Üye olun!

Eski Eserlere üye olarak, kütüphanenimiz ve eserlerimiz hakkında paylaşımlardan hesabınız üzerinden faydalabilirsiniz...